|
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
με φαρμακευτικά μανιτάρια
|
Το 2010, με διαφορά 3 μηνών, Ιούλιος και Οκτώβριος, ο πατέρας μου και ο θείος μου απεβίωσαν (μεταστατικός καρκίνος πνεύμονα).
Οι μήνες που προηγήθηκαν με σημάδεψαν ανεξίτηλα και η πορεία της ζωής μου άλλαξε δραστικά.
Έκτοτε, έχω αφιερώσει απροσμέτρητο αριθμό ωρών για την αναζήτηση φυσικών αντικαρκινικών μεθόδων με επιστημονική τεκμηρίωση, τόσο για την πρόληψη όσο και για την συμπληρωματική αντιμετώπιση.
2 χρόνια μετά, Σεπτέμβριος 2012, συνάντησα τα φαρμακευτικά μανιτάρια και αποφάσισα να εμβαθύνω στην νο 1 δράση τους:
την αντικαρκινική, για την οποία γίνεται μνεία ακόμα και από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. (9)
Το ότι ένας επιστημονικός φορέας - και μάλιστα αυτού του βεληνεκούς - κάνει θετική αναφορά, μόνο αμελητέο δεν είναι, και αξίζει να γνωστοποιηθεί σε Ογκολόγους, ασθενείς και τις οικογένειες τους.
Οι αναφορές ασθενών που έχω παρακολουθήσει όλα αυτά τα χρόνια, μεταξύ αυτών και με μεταστατικό καρκίνο τελικού σταδίου, επιβεβαιώνουν, και με το παραπάνω, τα ευρήματα των επιστημονικών μελετών που δημοσιεύονται ανά τον κόσμο
Οι μήνες που προηγήθηκαν με σημάδεψαν ανεξίτηλα και η πορεία της ζωής μου άλλαξε δραστικά.
Έκτοτε, έχω αφιερώσει απροσμέτρητο αριθμό ωρών για την αναζήτηση φυσικών αντικαρκινικών μεθόδων με επιστημονική τεκμηρίωση, τόσο για την πρόληψη όσο και για την συμπληρωματική αντιμετώπιση.
2 χρόνια μετά, Σεπτέμβριος 2012, συνάντησα τα φαρμακευτικά μανιτάρια και αποφάσισα να εμβαθύνω στην νο 1 δράση τους:
την αντικαρκινική, για την οποία γίνεται μνεία ακόμα και από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. (9)
Το ότι ένας επιστημονικός φορέας - και μάλιστα αυτού του βεληνεκούς - κάνει θετική αναφορά, μόνο αμελητέο δεν είναι, και αξίζει να γνωστοποιηθεί σε Ογκολόγους, ασθενείς και τις οικογένειες τους.
Οι αναφορές ασθενών που έχω παρακολουθήσει όλα αυτά τα χρόνια, μεταξύ αυτών και με μεταστατικό καρκίνο τελικού σταδίου, επιβεβαιώνουν, και με το παραπάνω, τα ευρήματα των επιστημονικών μελετών που δημοσιεύονται ανά τον κόσμο
Είναι τιμή μου που το παρακάτω άρθρο για πολλαπλά είδη καρκίνου φιλοξενήθηκε από την Διαγνωστική Αθηνών, εξειδικευμένο Μικροβιολογικό και Ερευνητικό εργαστήριο, το οποίο ιδρύθηκε από Ιατρό, Βιοπαθολόγο και Βιολόγο - επιστημονικό συνεργάτη του Ελληνικού Ινστιτούτου Pasteur |
|
Σκοπός του άρθρου είναι να ενημερώσει ασθενείς, τις οικογένειες τους και τους/τις επαγγελματίες Υγείας που έχουν αναλάβει την φροντίδα τους.
Δεν παρέχει επίσημες οδηγίες για την αντιμετώπιση του καρκίνου
Χρόνος ανάγνωσης: 40 λεπτά
Δεν παρέχει επίσημες οδηγίες για την αντιμετώπιση του καρκίνου
Χρόνος ανάγνωσης: 40 λεπτά
Από το 2002, ο Επικεφαλής Κλινικών Προγραμμάτων στο Cancer Research UK τόνισε εμφατικά τις αντικαρκινικές δράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών (20) |
Εκτεταμένες κλινικές δοκιμές, ακόμα και στις Η.Π.Α. (20) |
Εδώ και μισό αιώνα, χρήση σε χιλιάδες καρκινοπαθείς, συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία ή μεμονωμένα (9, 33) |
Ενδεικτικά ευρήματα από ανθρώπινες μελέτες για 18 είδη καρκίνου και προχωρημένο καρκίνο
|
- γαστρικό κακόηθες λέμφωμα
- γλώσσας - ενδομητρίου - ήπατος - ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα - λευχαιμία οξεία μυελογενής |
- μαστού
- μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο - οισοφάγου - παγκρέατος - πνεύμονα - παχέος εντέρου |
- ουροδόχου κύστης
- στομάχου - τραχήλου μήτρας - χοληδόχου κύστης - χοληδόχου πόρου - ωοθηκών |
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ
Εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια (1), τα μανιτάρια αποτελούν ένα βασικό στοιχείο της διατροφής μας (2) και η χρήση τους είναι τόσο ως τρόφιμα όσο και ως φάρμακο (3, 4). Είναι αξιοσημείωτο ότι τα μανιτάρια παρέχουν θρεπτικά συστατικά, τα οποία δεν υπάρχουν σε απολύτως καμμία άλλη τροφή (5).
Λόγω της κυριολεκτικά μηδενικής χοληστερόλης τους αλλά και της ελάχιστης περιεκτικότητας σε θερμίδες, επιβλαβή λιπαρά και νάτριο, τα μανιτάρια αποτελούν μία πολύτιμη τροφή (6), ενώ παράλληλα παρέχουν στον οργανισμό μας αναγκαίες βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία (7, 8).
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ
Σύμφωνα με καταξιωμένο επιστημονικό φορέα των ΗΠΑ, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου, "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο" (9). Τα φαρμακευτικά μανιτάρια αποτελούν μία ειδική κατηγορία μανιταριών, τα οποία έχουν το δικό τους επιστημονικό περιοδικό ήδη από το 1999 (29). Στο συγκεκριμένο περιοδικό είναι αρχισυντάκτης ο καθηγητής Solomon Wasser (10, 11), ο οποίος αναφέρει ότι περισσότερες από 130 φαρμακευτικές λειτουργίες πιστεύεται ότι παράγονται από τα φαρμακευτικά μανιτάρια (12).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΣΕ 11 ΕΙΔΗ ΚΑΡΚΙΝΟ
Εδώ και λίγα χρόνια, ο καρκίνος είναι πλέον η νούμερο 1 αιτία θανάτου κάτω των 65 ετών, σύμφωνα με δεδομένα από χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (13), ενώ σε αρκετές χώρες, σύμφωνα με δεδομένα του 2024, αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου ανεξαρτήτως ηλικίας (14).
Όπως αναφέρει η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου, ορισμένα είδη χημειοθεραπείας προκαλούν βλάβες σε διάφορα όργανα μας (15), με αποτέλεσμα να προκύπτουν μακροπρόθεσμες παρενέργειες στα φυσιολογικά κύτταρα (16). Επομένως, ανά τον κόσμο διάφορες επιστημονικές ομάδες εξετάζουν φυσικές εναλλακτικές μεθόδους, οι οποίες να προσφέρουν οφέλη στην αντιμετώπιση του καρκίνου με τις ελάχιστες δυνατές παρενέργειες (17).
Μία από αυτές τις φυσικές εναλλακτικές μεθόδους είναι τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία είναι δοκιμασμένα σε ανθρώπινες μελέτες ήδη από την δεκαετία του 1940.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025 με τίτλο "Τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου" αναφέρει ότι οι φαρμακευτικές ιδιότητες για περισσότερα από 600 μανιτάρια έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα (17). Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 2022, μία άλλη μελέτη με τίτλο "Αντικαρκινικές Δράσεις των Μανιταριών: Μια Παραμελημένη Πηγή για την Ανακάλυψη Φαρμάκων" αναφέρει ότι κλινικά έχουμε δοκιμάσει 11 είδη μανιταριών (18), για τα οποία μία ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2024 στο επιστημονικό περιοδικό Φυτοθεραπεία αναφέρει ότι θα μπορούσαν να έχουν αποτελεσματικότητα σε είκοσι τύπους καρκίνου (19).
Από το 2002, ο Επικεφαλής Κλινικών Προγραμμάτων στο μεγαλύτερο φιλανθρωπικό ίδρυμα για τον καρκίνο - Cancer Research UK - αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αντικαρκινικές δράσεις, ιδίως όταν χορηγούνται παράλληλα με την συμβατική αντικαρκινική θεραπεία των Ογκολόγων. Συμπληρώνει ότι υπάρχουν εκτεταμένες κλινικές δοκιμές για την χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών, οι οποίες μάλιστα έχουν λάβει χώρα ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (20).
Όπως αναφέρει το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α., τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν εγκριθεί σε χώρες της Ανατολής, όπως είναι η Ιαπωνία και η Κίνα, ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί σε χιλιάδες καρκινοπαθείς, με διάφορα είδη καρκίνου, εδώ και μισό αιώνα. Η χορήγηση τους γίνεται είτε συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία είτε ακόμα και μόνα τους (9). Προσωπικά, δεν συστήνω την μεμονωμένη χρήση τους αλλά ταυτόχρονα με την αγωγή που συστήνουν οι Ιατροί μας και αφού έχει εξατομικευθεί η δοσολογία τους και ο τρόπος χρήσης τους.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. στην ανάρτηση του για τα φαρμακευτικά μανιτάρια, η οποία ενημερώθηκε τελευταία φορά τον Ιούλιο του 2024, αναφέρει ότι σε 3 είδη καρκίνου (πνεύμονα, παχέος εντέρου, στομάχου), τα ευρήματα έδειξαν 1 ή περισσότερες βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
- μεγαλύτερη διάρκεια ζωής
- μειωμένες πιθανότητες για υποτροπή του καρκίνου
- βελτιωμένα ποσοστά επιβίωσης μετά από 3 και 10 έτη (9), καθώς και άλλα σημεία αναφοράς στα οποία παρατηρήθηκε βελτίωση.
Για λεπτομέρειες δες και τις αναρτήσεις για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του στομάχου.
Από το 2004 γνωρίζουμε τα ευρήματα μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Διεθνές Επιστημονικό Περιοδικό για τον Γυναικολογικό Καρκίνο. Γυναίκες με 3 τύπους καρκίνου (ωοθηκών, τραχήλου μήτρας, ενδομητρίου), εκτός από χημειοθεραπεία έλαβαν παράλληλα και φαρμακευτικά μανιτάρια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν βελτίωση στα κύτταρα φυσικοί φονείς, ενώ διαπιστώθηκε μείωση των παρενεργειών της χημειοθεραπείας, όπως είναι για παράδειγμα η αλωπεκία, η συναισθηματική αστάθεια, η απώλεια όρεξης καθώς και άλλα (21).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον γυναικολογικό καρκίνο"
Σε άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2003 στο επιστημονικό περιοδικό των Φαρμακευτικών Τροφίμων, ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα, μαστού, γλώσσας ή στομάχου, σταδίου II-IV, έλαβαν φαρμακευτικά μανιτάρια.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης έδειξαν ότι υπήρξε αναστολή στην εξέλιξη της μετάστασης (22).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον καρκίνο του μαστού.
Μία ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2002 στο επιστημονικό περιοδικό Ανασκόπηση της Εναλλακτικής Ιατρικής αναφέρθηκε σε ευρήματα, τα οποία έδειξαν ότι ο καρκίνος υποχώρησε ή τα συμπτώματα βελτιώθηκαν σημαντικά στο 58% έως 68% των ασθενών με καρκίνο ήπατος, μαστού και πνεύμονα.
Επιπλέον, όταν τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν μαζί με την χημειοθεραπεία, το ανοσοποιητικό βελτιώθηκε κατά 20-40%, σε σύγκριση με ασθενείς όπου έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς την παράλληλη χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών (23).
Σημαντικά οφέλη διαπιστώθηκαν και σε μελέτη που διενεργήθηκε το 1994 από Ιαπωνικό Πανεπιστήμιο, στην οποία συμμετείχαν ασθενείς με οξεία μυελογενή λευχαιμία.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι υπήρξε βελτίωση στην αιμοποίηση και την λειτουργία του μυελού των οστών. Επιπρόσθετα, σταμάτησε ο πολλαπλασιασμός των καρκινικών κυττάρων, παρατηρήθηκε μείωση των παρενεργειών της χημειοθεραπείας, καθώς και βελτίωση στην όρεξη των ασθενών (24).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην οξεία μυελογενή λευχαιμία.
Mία μελέτη φάσης II που δημοσιεύθηκε το 2014 από παγκοσμίως φημισμένο αντικαρκινικό φορέα των Η.Π.Α., το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν οφέλη ακόμα και στο μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, το οποίο είναι μία σπάνια μορφή καρκίνου του αίματος (25).
Για περισσότερες πληροφορίες, δες το άρθρο με τίτλο "Μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο διατροφή με φαρμακευτικά μανιτάρια".
Ενημέρωση 4/2/2025
Μία ακόμα μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 συμπέρανε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια φάνηκε να ελέγχει τον γυναικολογικό καρκίνο χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες (30). Ένα χρόνο νωρίτερα, κλινικά δεδομένα ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο έδειξαν ότι πέτυχαν σταθερότητα στη νόσο μετά την κατανάλωση φαρμακευτικών μανιταριών (31)
Μία ανασκόπηση σε 5 σχετικές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, με 373 ασθενείς, διαπίστωσε ότι οι ασθενείς που έλαβαν εκχύλισμα φαρμακευτικών μανιταριών συμπληρωματικά με το αντικαρκινικό σχήμα των ογκολόγων είχαν 1,27 φορές περισσότερες πιθανότητες να ανταποκριθούν στην χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία (19).
Μελέτη του 2004 συνέκρινε την επίδραση φαρμακευτικών μανιταριών σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία σε 114 περιπτώσεις ασθενών με καρκίνο.
Οι ασθενείς είχαν επιβεβαιωμένο καρκίνο του στομάχου, του οισοφάγου, του πνεύμονα, του ήπατος, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου ή της ουροδόχου κύστης. Όλοι/ες οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες :
- ομάδα χημειοθεραπείας + φαρμακευτικά μανιτάρια (66 άτομα), και
- ομάδα χημειοθεραπείας χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια (48 άτομα)
Στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν 4 κάψουλες, 4 φορές ημερησίως, επί 40 ημέρες, ως ένας κύκλος αγωγής.
Ευρήματα =>
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά την ανοσοκαταστολή που προκαλείται από την χημειοθεραπεία. Επιπλέον, στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτιώθηκαν τόσο τα κλινικά συμπτώματα όσο και η ποιότητα ζωής των ασθενών (32).
Μελέτη του 1999 ανέφερε 200 περιπτώσεις νοσηλευόμενων ασθενών με καρκίνο του στομάχου, του οισοφάγου, του ήπατος, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος, του καρκίνου της χοληδόχου κύστης, του καρκίνου του χοληδόχου πόρου και του γαστρικού κακοήθους λεμφώματος.
Η μέση βαθμολογία ποιότητας ζωής στην κλίμακα Καρνόφσκι (Karnofsky) ήταν μεγαλύτερη από 60 μονάδες. Δεν χορηγήθηκε αγωγή για τον καρκίνο εντός 1 μήνα πριν από την έναρξη της αγωγής.
- στην ομάδα δοκιμής (100 άτομα) χορηγήθηκαν καψουλών σκόνης σπορίων φαρμακευτικών μανιταριών (0,25 γραμμάρια ανά κάψουλα), 4 κάψουλες κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα.
- στην ομάδα ελέγχου (100 άτομα) χορηγήθηκε άλλο σκεύασμα (15 γραμμάρια ανά συσκευασία), 1 πακέτο κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα.
Στους/στις ασθενείς και στις δύο ομάδες, η χορήγηση έγινε επί 4 εβδομάδες ένα κύκλο αγωγής, και όχι λιγότερο από δύο κύκλους ανά περίπτωση.
Η συμβατική χημειοθεραπεία χορηγήθηκε και στις δύο ομάδες στην αρχή κάθε κύκλου.
Τα ευρήματα έδειξαν τα εξής:
1. Βραχυπρόθεσμη αντικειμενική αποτελεσματικότητα:
- Στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, ο συνολικός ρυθμός αποτελεσματικότητας (πλήρης ύφεση-CR + μερική ύφεση-PR) ήταν 43% (3 άτομα με πλήρη ύφεση, 40 άτομα με μερική ύφεση, 45 άτομα με καμμία αλλαγή-NC και 12 άτομα που διέκοψαν ή απεβίωσαν).
- Στην ομάδα ελέγχου, ο συνολικός ρυθμός αποτελεσματικότητας ήταν 33% (2 άτομα με πλήρη ύφεση, 31 άτομα με μερική ύφεση, 48 άτομα με καμμία αλλαγή και 19 άτομα που διέκοψαν ή απεβίωσαν.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
2. Ποιότητας ζωής:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, η κλίμακα Καρνόφσκι αυξήθηκε κατά περισσότερους από 10 βαθμούς σε 66 άτομα, 23 άτομα είχαν διακύμανση μικρότερη από 10 βαθμούς (σταθερή) πάνω ή κάτω, και 11 άτομα είχαν μείωση 10 βαθμών.
- στην ομάδα ελέγχου, η κλίμακα Καρνόφσκι αυξήθηκε σε 49 άτομα, σταθεροποιήθηκε σε 19 άτομα, και μειώθηκε σε 32 άτομα.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
3. Αλλαγή σωματικού βάρους:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, σε 68 άτομα υπήρξε αύξηση σωματικού βάρους μεγαλύτερη ή ίση με 1,5 κιλό, σε 21 άτομα με χαμηλότερη διακύμανση εντός 1,5 κιλού (σταθερή), και σε 11 άτομα με χαμηλότερο του 1,5 κιλού.
- στην ομάδα ελέγχου, το σωματικό βάρος αυξήθηκε σε 45 άτομα, σταθεροποιήθηκε σε 26 άτομα και μειώθηκε σε 29 άτομα.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
4. Οι λειτουργικές αλλαγές του ανοσοποιητικού:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, τα κύτταρα CD3+ συγκρίθηκαν με εκείνα πριν και μετά την αγωγή και η αύξηση ήταν σημαντική. Σημαντική ήταν η αύξηση στην και αναλογία CD4+ /CD8+, καθώς και στον ρυθμό μετασχηματισμού των Τ-λεμφοκυττάρων.
- στην ομάδα ελέγχου δεν υπήρξε σημαντική αλλαγή στους προαναφερόμενους δείκτες, ενώ η βελτίωση στους παραπάνω κυτταρικούς ανοσολογικούς δείκτες ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ της ομάδας φαρμακευτικών μανιταριών και της ομάδας ελέγχου μετά την ολοκλήρωση της αγωγής.
Δεν παρατηρήθηκε ανεπιθύμητη ενέργεια στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κάψουλα σκόνης σπορίων φαρμακευτικών μανιταριών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως χημειοθεραπεία στους όγκους και ως επικουρικό φάρμακο θεραπείας, έχει συνεργιστική δράση, και μειώνει την τοξική δράση της χημειοθεραπείας (32)
Μελέτη του 2012 ανέφερε την κλινική αποτελεσματικότητα σπόρων φαρμακευτικών μανιταριών στην υποτροπή μετά από θεραπευτική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος.
Εξήντα ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπευτική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος χωρίστηκαν τυχαία :
- σε ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- σε ομάδα θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια, όπου εκτός από την συμβατική θεραπεία, έγινε χορήγηση σκόνης σπορίων (0,3 γραμμάρια ανά κάψουλα) με 5 κάψουλες κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα, επί 6 μήνες.
Μετά από 2 χρόνια παρακολούθησης, συγκρίθηκαν μεταξύ των δύο ομάδων :
- η επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου, και
- η συνολική επιβίωση.
Η 2ετής επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ των δύο ομάδων:
- 53,3% στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- 70% στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η συνολική επιβίωση 2 ετών ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ των δύο ομάδων:
- 60% στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- 83,3% στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Δεν υπήρχε σημαντική διαφορά στο ποσοστό μετεγχειρητικών επιπλοκών μεταξύ των δύο ομάδων και μόνο ένα άτομο εμφάνισε διάρροια στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αγωγή με φαρμακευτικά μανιτάρια είναι ασφαλής και αποτελεσματική για την αναστολή της υποτροπής του όγκου και την βελτίωση της επιβίωσης χωρίς υποτροπή της νόσου, καθώς και της συνολική επιβίωση των ασθενών, μετά από ριζική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος (32).
Μελέτη του 2013 ανέφερε την επίδραση των σπόρων φαρμακευτικών μανιταριών στην ανοσολογική λειτουργία σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, μετά την επέμβαση.
Μελετήθηκαν συνολικά 70 ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα που υποβλήθηκαν σε ηπατεκτομή στην ηπατοχολική και σε παγκρεατική χειρουργική επέμβαση.
Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία :
- στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, 35 άτομα, και
- στην ομάδα θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια, 35 άτομα.
Οι ασθενείς στην ομάδα συμβατικής θεραπείας άρχισαν να λαμβάνουν άρχισαν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή 1 ημέρα μετά την ηπατεκτομή.
Οι ασθενείς στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, εκτός από την συμβατική θεραπεία, έλαβαν επίσης 5 κάψουλες με φαρμακευτικά μανιτάρια (0,3 γραμμάρια ανά κάψουλα), 3 φορές την ημέρα, επί 1 μήνα.
Μετρήσεις των κυττάρων CD4+, CD8+ και φυσικών φονέων (Natural Killers - NK) στο περιφερικό αίμα πραγματοποιήθηκαν προεγχειρητικά και 1, 7 και 28 ημέρες μετά την επέμβαση.
Σε σύγκριση με τα προεγχειρητικά δεδομένα, τα κύτταρα CD4+, CD8+ και ΝΚ των ασθενών και στις δύο ομάδες μειώθηκαν σημαντικά 1 ημέρα μετά την επέμβαση.
Σε σύγκριση με την ομάδα της συμβατικής θεραπείας, υπήρχαν σημαντικές διαφορές με την ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Πιο συγκεκριμένα, στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, 7 και 28 ημέρες μετά την επέμβαση, καταγράφηκαν τα εξής:
- τα επίπεδα CD4+ αυξήθηκαν σημαντικά,
- τα επίπεδα CD8+ μειώθηκαν σημαντικά, και
- τα κύτταρα ΝΚ αυξήθηκαν σημαντικά.
Η χορήγηση φαρμακευτικών μανιταριών νωρίς μετά την επέμβαση μπορεί να βελτιώσει την κυτταρική ανοσολογική λειτουργία και να βοηθήσει στην διατήρηση της ανοσολογικής ισορροπίας του σώματος (32)
Μία δημοσίευση του 2019 διερεύνησε τους 4 πιθανούς μηχανισμούς δράσης για την αντικαρκινική δράση επιλεγμένων φαρμακευτικών μανιταριών και αναφέρει ότι "το 2015, συστατικά τους εγκρίθηκαν ως αντικαρκινικό φάρμακο από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων στην Κίνα, με την χρήση τους να είναι είτε αυτόνομη είτε κατά την διάρκεια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας, για την αντιμετώπιση πολλαπλών τύπων καρκίνων" (33).
Η διαχείριση της ναυτίας και του εμέτου που προκαλείται από την χημειοθεραπεία παραμένει ένα ζήτημα στη θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το 2016, μία μετα-ανάλυση σε 27 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες (1.843 συμμετέχοντες) ανέφερε ότι η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών συσχετίστηκε με σημαντικά μειωμένη ναυτία και έμετο (34).
Μία ανασκόπηση αξιολόγησε τις επιδράσεις στην ουδετεροπενία που προκαλείται από χημειοθεραπεία στην διαχείριση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ανέφερε ότι η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών συσχετίστηκε με σημαντική ευεργετική επίδραση στην ουδετεροπενία (35).
Μία συστηματική ανασκόπηση του 2014 αξιολόγησε ευρήματα από 13 κλινικές δοκιμές σε 940 ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου (στάδιο IV). Ο βαθμός απόκρισης του όγκου, ο χρόνος εξέλιξης, η ποιότητα ζωής, η ναυτία, ο εμετός και η ουδετεροπενία βελτιώθηκαν σημαντικά με τα βοτανικά φάρμακα, και τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν μία από τις πιο συχνές χρησιμοποιούμενες επιλογές (36).
Μία μελέτη του 2018 αναφέρει ότι στις μέρες μας τα φαρμακευτικά μανιτάρια χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη για την συνδυασμένη θεραπεία του καρκίνου (37).
Η ίδια μελέτη έδειξε ότι φαρμακευτικά μανιτάρια είναι πιο αποτελεσματικά από την φαρμακευτική αγωγή για την απώλεια βάρους, δεδομένου ότι σε 6 μήνες διαπιστώθηκε μέση μείωση βάρους 6,1 κιλά στην ομάδα που έλαβε την φαρμακευτική αγωγή αλλά στην ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια η μέση μείωση βάρους ήταν υπερδιπλάσια, με 14,7 κιλά. Επίσης, η περίμετρος μέσης της ομάδας που έλαβε την φαρμακευτική αγωγή μειώθηκε κατά 3,4 εκατοστά, ενώ η περίμετρος μέσης της ομάδας που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια μειώθηκε κατά 17,9 εκατοστά, ένα εντυπωσιακό εύρημα (37).
Για ποιον λόγο αναφέρομαι στην παχυσαρκία ;
Διότι, όπως αναφέρει η Ισπανική Εταιρεία για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας και η Ισπανική Εταιρεία Ιατρική Ογκολογίας, υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη ορισμένων τύπων καρκίνου, αλλά και ένας κακός προγνωστικός παράγοντας και δείκτης χαμηλότερης επιβίωσης σε ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο.
Τονίζουν ότι "Η πρόληψη της παχυσαρκίας προλαμβάνει τον καρκίνο" (38)
9 ανεξάρτητα ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως και 17 κέντρα καρκίνου διεξήγαγαν συστηματικές ανασκοπήσεις σχετικά με την αιτιώδη σχέση μεταξύ διατροφής και αύξησης βάρους και παχυσαρκίας. Μια ομάδα 21 διεθνών εμπειρογνωμόνων στη διατροφή, τον καρκίνο και την παχυσαρκία εξέτασε τα στοιχεία και κατέληξε σε συμπεράσματα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την μείωση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου είναι η διατήρηση ενός υγιούς βάρους καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής (39)
Η παχυσαρκία είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για τουλάχιστον 13 τύπους καρκίνου. Τα αποτελέσματα μίας μελέτης υπέδειξαν ότι η παχυσαρκία στην πρώιμη ζωή (ηλικία 10 ετών) είχε αιτιώδη επίδραση στον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον Δείκτη Μάζας Σώματος αργότερα στη ζωή (40).
H μείωση του σωματικού βάρους σε καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία αποτελεί σημαντική παρέμβαση ως βασικό συστατικό της φροντίδας του καρκίνου (41).
Μελέτη σε ανθρώπους με προχωρημένο καρκίνο έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια αποκαθιστούν την ανοσολογική λειτουργία, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως επικουρικό φάρμακο σε προχωρημένο καρκίνο (42).
To 1995 μία επιστημονική ομάδα αξιολόγησε τις επιδράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών όταν χρησιμοποιήθηκαν συμπληρωματικά στον καρκίνο του πνεύμονα (τελικό στάδιο), μαζί με ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία.
- συμμετείχαν 59 ασθενείς : 39 ασθενείς συμμετείχαν στην ομάδα ελέγχου, και 20 ασθενείς συμμετείχαν στην ομάδα θεραπείας των φαρμακευτικών μανιταριών
- ημερήσια δοσολογία των φαρμακευτικών μανιταριών : 2 έως 3 γραμμάρια
Τα ευρήματα της μελέτης ήταν τα εξής :
1. σημαντικά περισσότεροι/ες ασθενείς εμφάνισαν μεγαλύτερη ανοχή την ακτινοθεραπεία ή/και τη χημειοθεραπεία και ήταν σε θέση να ολοκληρώσουν το σχήμα σε σύγκριση με τους ασθενείς στην ομάδα ελέγχου που έλαβαν μόνο ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία (p<0.01).
Πιο συγκεκριμένα:
- από την ομάδα ελέγχου ολοκλήρωσαν το σχήμα της ακτινοθεραπείας ή/και χημειοθεραπείας μόλις το 64% των ασθενών (δηλαδή τα 25 από τα 39 άτομα), ενώ
- στην ομάδα των φαρμακευτικών μανιταριών το αντίστοιχο ποσοστό ολοκλήρωσης ήταν το 95% (δηλαδή τα 19 από τα 20 άτομα)
2. περισσότεροι/ες ασθενείς στην ομάδα των των φαρμακευτικών μανιταριών εμφάνισαν μετρήσεις αίματος εντός των φυσιολογικών ορίων μετά από την ακτινοβολία ή την χημειοθεραπεία σε σχέση με τους/τις ασθενείς την ομάδα ελέγχου.
Πιο συγκεκριμένα:
- στην ομάδα ελέγχου, φυσιολογικές μετρήσεις αίματος καταγράφηκαν μόλις στο 59% των ασθενών (δηλαδή στα 23 από τα 39 άτομα), ενώ
- στην ομάδα των φαρμακευτικών μανιταριών, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν το 85% (δηλαδή στα 17 από τα 20 άτομα)
Τα ανωτέρω αποτελέσματα υποδηλώνουν κάποια επίδραση των φαρμακευτικών μανιταριών στην ελαχιστοποίηση της εξασθένισης του μυελού των οστών (43).
Σε άλλη μελέτη, το 1992, τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν μαζί με χημειοθεραπεία ή άλλες φυτικές θεραπείες σε άτομα με καρκίνο του πνεύμονα.
Συμμετείχαν 50 άτομα, διάρκεια μελέτης περισσότερο από 2 μήνες, ημερήσια δοσολογία φαρμακευτικών μανιταριών : 6 γραμμάρια. Τα ευρήματα των επιστημόνων ήταν τα εξής:
1. τα υποκειμενικά συμπτώματα βελτιώθηκαν στην πλειοψηφία των ασθενών,
2. ο όγκος :
- στο 4% των ασθενών (2 άτομα): εξαφανίστηκε πλήρως
- στο 12% των ασθενών (6 άτομα): εμφάνισε μείωση μεγαλύτερη από 50%
- στο 30% των ασθενών (15 άτομα): εμφάνισε μείωση από 25% έως 50%
- στο 18% των ασθενών (9 άτομα): παρέμεινε αμετάβλητος ή εμφάνισε μείωση μικρότερη από 25%
- στο 2% των ασθενών (1 άτομο): αυξήθηκε
3. οι ανοσολογικοί παράμετροι δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά (43).
Σε κλινική μελέτη του 1986 αξιολογήθηκε η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών μαζί με ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία σε άτομα με κακοήθειες. Τα ευρήματα της μελέτης ήταν τα εξής :
1. τα υποκειμενικά συμπτώματα βελτιώθηκαν σε όλους σχεδόν τους ασθενείς.
2. κανένας ασθενής δεν εμφάνισε λευκά αιμοσφαίρια λιγότερα από 3.000 / mm3.
3. σε περίπου στους μισούς ασθενείς το μέγεθος του όγκου μειώθηκε πολύ.
4. οι ανοσολογικοί παράμετροι δεν άλλαξαν σημαντικά (43).
νέο αντικαρκινικό φάρμακο από τα φαρμακευτικά μανιτάρια ;
Συνεργασία ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και βιοφαρμακευτικής εταιρείας διαπίστωσε ότι φάρμακο χημειοθεραπείας που προέρχεται από φαρμακευτικά μανιτάρια είναι αποτελεσματικό στην θανάτωση των καρκινικών κυττάρων.
Τον Οκτώβριο του 2021, το Πανεπιστήμιο δημοσίευσε μία σχετική ανάρτηση για το ότι αντικαρκινικό φάρμακο που προέρχεται από φαρμακευτικά μανιτάρια δείχνει πολλά υποσχόμενο σε κλινικές δοκιμές (44)
Συνεχίζοντας με μετα-αναλύσεις και ανασκοπήσεις.
το 2012 δημοσιεύτηκε μία μετα-ανάλυση (45) για τις κλινικές δοκιμές σε καρκινοπαθείς, η οποία επικαιροποιήθηκε μετά από 4 χρόνια (46).
Τα αποτελέσματα τους έδειξαν ότι οι ασθενείς που έλαβαν φαρμακευτικά μανιτάρια παράλληλα με την χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία ήταν πιο πιθανό να ανταποκριθούν θετικά σε σύγκριση με τους ασθενείς που έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία, χωρίς την παράλληλη λήψη φαρμακευτικών μανιταριών.
Σε μία από τις μεγαλύτερες ανασκοπήσεις που έγινε ποτέ για τα φαρμακευτικά μανιτάρια (αναλύθηκαν 9.366 μελέτες μεταξύ 1987 και 2017) τα αποτελέσματα έδειξαν ότι "τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν μία ευρεία εφαρμογή στην αντιμετώπιση του καρκίνου μέσω της ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος". Οι δημοσιεύσεις για "ανοσοτροποποίηση" (25,60%) και "αντιμετώπιση του καρκίνου" (21,40%) ήταν οι πιο δημοφιλείς υποκατηγορίες. Αυτή η ανασκόπηση παρέχει καθοδήγηση για μελλοντική έρευνα σχετικά με το ρόλο που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου (47).
Μία ανασκόπηση του 2020 αναφέρει ότι έχει επιβεβαιωθεί ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια παρουσιάζουν σημαντική ισχύ για την πρόληψη και την αντιμετώπιση διαφόρων τύπων καρκίνων, όπως μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου, πνεύμονα και τραχήλου της μήτρας (48).
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο καρκίνος με την πιο συχνή διάγνωση στους άνδρες (49) και ευθύνεται για σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα στον δυτικό κόσμο, η οποία αυξάνεται σταδιακά (50), ενώ εμφανίζει με υψηλή συχνότητα μετάστασης στα οστά (51)
Σε μία ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2019 αναφέρεται ότι κλινικές δοκιμές που διενεργήθηκαν σε ασθενείς με 9 διαφορετικά είδη καρκίνου, όπως :
- οισοφάγου,
- στομάχου,
- παχέος εντέρου,
- πνεύμονα,
- ήπατος,
- ουροδόχου κύστης,
- νεφρών,
- προστάτη, και
- μήτρας
έδειξαν επιθυμητά αποτελέσματα στον καρκίνο όταν τα σκευάσματα με φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγούνταν σε συνδυασμό με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, οι παρατηρούμενες θεραπευτικές βελτιώσεις που σχετίζονται με τις παρενέργειες που προκαλούνται από την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία περιελάμβαναν :
α. μείωση της μυελοκαταστολής, όπως λευκοπενία και θρομβοπενία.
β. εξασθένιση γαστρεντερικών βλαβών, όπως ανορεξία, ναυτία, έμετος και διάρροια.
γ. ενίσχυση των ανοσολογικών λειτουργιών του ασθενούς κατά της μόλυνσης και κατά του καρκίνου, και
δ. βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της ποιότητας ζωής του ασθενούς με καρκίνο.
Τα ευρήματα έδειξαν ξεκάθαρα την επικουρική αποτελεσματικότητα που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην αντιμετώπιση του καρκίνου ενισχύοντας το ανοσοποιητικό των καρκινοπαθών και μειώνοντας τις τοξικές παρενέργειες που προκαλούνται από τα φάρμακα ή την ακτινοθεραπεία (32).
Μία ακόμα ανασκόπηση του 2019 αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν χρησιμοποιηθεί από καιρό ως αποτελεσματική συμπληρωματική θεραπεία όταν χορηγούνται μαζί με άλλα φάρμακα, ειδικά κατά την διάρκεια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού και του καρκίνου του προστάτη (52).
Επίσης, η συγκεκριμένη ανασκόπηση συμπληρώνει ότι ορισμένες ενώσεις που υφίσταται στα φαρμακευτικά μανιτάρια, βρίσκονται σε προκλινικές δοκιμές για την αντιμετώπιση του λεμφώματος (52).
Ανασκόπηση του 2017, αναφέρεται στην πιθανή ευεργετική επίδραση που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με χημειοθεραπευτικούς παράγοντες έτσι ώστε να βελτιωθεί η έκβαση των ασθενών με καρκίνο (53).
Μία ετήσια ανασκόπηση για τις αντιογκολογικές ιδιότητες τους, καταλήγει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως συμπληρωματικό εργαλείο από καρκινοπαθείς (54)
Χρήσιμο ανάγνωσμα είναι και η ανεξάρτητη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από το PDQ Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board, το οποίο παρέχει ενημέρωση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια σε επαγγελματίες υγείας που φροντίζουν ανθρώπους με καρκίνο (55).
Σε άλλη ανασκόπηση γίνεται εκτενής αναφορά για τα οφέλη που έχει η μυκοθεραπεία ενάντια στον καρκίνο (56). Στην μυκοθεραπεία συχνά γίνεται συνδυαστική χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών διότι το σχήμα προσφέρει ευρύτερα οφέλη σε σύγκριση με την χρήση μόνο 1 φαρμακευτικού μανιταριού.
Μία ακόμα ανασκόπηση καταλήγει στο ότι η παρηγορητική μυκοθεραπεία συμβάλλει στην αποτοξίνωση, στην καταστολή της φλεγμονής και της αίσθησης του πόνου (57).
Σε άλλη ανασκόπηση αναφέρεται ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πλέον αναγνωριστεί ως μία εναλλακτική επικουρική βοήθεια στην αντιμετώπιση της λευχαιμίας και του καρκίνου (58)
Μία ανασκόπηση του 2015 από ένα εργαστήριο έρευνας για τον καρκίνο στις Η.Π.Α. αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια εμφανίζουν, μεταξύ άλλων, αντι-μεταστατικές, αντι-φλεγμονώδεις, και ανοσορυθμιστικές δράσεις (59).
Εδώ να αναφερθεί ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν συνταγογραφηθεί για την πρόληψη του ρινοφαρυγγικού καρκινώματος σε περισσότερα από 100 νοσοκομεία στην Κίνα (60).
Επίσης, τα φαρμακευτικά μανιτάρια τράβηξαν την προσοχή του νοσοκομείου St Jude Children's Research Hospital (61), ένα από τα καλύτερα νοσοκομεία παγκοσμίως (62), το οποίο είναι από τα κορυφαία στον παιδικό καρκίνο και άλλες απειλητικές για την ζωή ασθένειες.
21/3/2023, έκανα μία αναζήτηση στην Αμερικάνικη Ιατρική Βιβλιοθήκη (pubmed.gov), περίπου το 20% των δημοσιεύσεων για τα φαρμακευτικά μανιτάρια αναφέρεται στον καρκίνο, το οποίο είναι αντιπροσωπευτικό της κατεύθυνσης που έχει λάβει η επιστημονική έρευνα σχετικά με τα φαρμακευτικά μανιτάρια. Για τον διαβήτη, τις καρδιοπάθειες και την παχυσαρκία υπάρχει επίσης σημαντική επιστημονική βιβλιογραφία αλλά σε καμμία περίπτωση δεν προσεγγίζει τις δημοσιευμένες μελέτες που υπάρχουν για τον καρκίνο.
Περισσότερες μελέτες που ανέφεραν ευρήματα από ανθρώπους
Τα αποτελέσματα από πολλές φαρμακολογικές και κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούν να διαδραματίσουν έναν αντικαρκινικό ρόλο μέσω της ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος (47), και η συμπληρωματική χρήση τους επιδρά ευεργετικά στους/στις ασθενείς με καρκίνο (54) μέσω της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος (59) χωρίς προφανή τοξικότητα (63).
Δεδομένου ότι έχει αυξηθεί η συχνότητα χρήσης των φαρμακευτικών μανιταριών από ασθενείς με καρκίνο, έχουν διενεργηθεί κάποιες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για να εκτιμηθούν τα κλινικά αντικαρκινικά αποτελέσματα από τα φαρμακευτικών μανιταριών (59). Για τα φαρμακευτικά μανιτάρια υπάρχουν πληροφορίες που επικαιροποιούνται σε τακτικά χρονικά διαστήματα στην ιστοσελίδα από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. (53).
Επίσης, αναφορά στα φαρμακευτικά μανιτάρια και τις αντικαρκινικές δράσεις τους γίνεται και από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, το φημισμένο ίδρυμα θεραπείας και έρευνας για τον καρκίνο στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης (25, 64-74), το οποίο έχει αναγνωριστεί ως το δεύτερο καλύτερο νοσοκομείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου στις Η.Π.Α. (75).
Μελέτη 12 εβδομάδων έδειξε ότι οι πολυσακχαρίτες από τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν τις ανοσολογικές αντιδράσεις των καρκινοπαθών προχωρημένου σταδίου (76)
Μελέτη του 2014 διερεύνησε τα ιατρικά αποτελέσματα, και έδειξε ότι πέντε ασθενείς με γυναικολογικό καρκίνο πέτυχαν σταθεροποίηση της νόσου μετά την κατανάλωση φαρμακευτικών μανιταριών (77).
Σε δημοσίευση του 2011, αναφέρεται ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχει συσχετιστεί με ορισμένες υφέσεις διαρκείας στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (78)
Τα αποτελέσματα μελέτης του 2010 έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια καταστέλλουν την ανάπτυξη των αδενωμάτων του παχέος εντέρου (79).
Τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή και ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη του 2008 διαπίστωσε ότι η αγωγή 6 μηνών με φαρμακευτικά μανιτάρια βοήθησε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά με λευχαιμία ή όγκους, ηλικίας 2-18 ετών, με διάμεση ηλικία τα 9 έτη. Η ημερήσια δοσολογία ήταν 4-6 κάψουλες φαρμακευτικών μανιταριών ή εικονικό φάρμακο (80).
Άλλη μελέτη του 2006, έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έδρασαν ευεργετικά σε ορισμένους δείκτες σε ανθρώπους με καρκίνο του παχέος εντέρου (81)
Τα επιθετικά λεμφώματα ονομάζονται επίσης συχνά "λέμφωμα υψηλού βαθμού" (82). Η πλήρης υποχώρηση του λεμφώματος υψηλού βαθμού κακοήθειας είναι εξαιρετικά σπάνια.
Παρουσιάζεται η περίπτωση πλήρους υποχώρησης, όπου πιθανώς να οφείλεται λήψη μεγα-δοσολογίας φαρμακευτικών μανιταριών με διάρκεια μόλις 5 μέρες (83).
Άνδρας 47 ετών παρουσίασε επιγαστρικό πόνο. Η ενδοσκόπηση αποκάλυψε μεγάλο γαστρικό έλκος, για το οποίο η βιοψία έδειξε λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα.
Ωστόσο, 11 ημέρες αργότερα, παρά την διεξοδική δειγματοληψία που διενεργήθηκε στην γαστρεκτομή, δεν βρέθηκαν στοιχεία λεμφώματος μεγάλων Β-κυττάρων και υπήρχε πλήρης αναστροφή.
Θέτοντας ερωτήσεις, ο ασθενής ανέφερε ότι είχε λάβει μεγα-δοσολογία φαρμακευτικών μανιταριών, το οποίο ίσως θα μπορούσε να προκαλέσει αυτήν την επιτυχή ανοσολογική αντίδραση. Πιο συγκεκριμένα, ο ασθενής είχε λάβει 60 κάψουλες ημερησίως επί 5 ημέρες, μία δοσολογία που ήταν τριπλάσια σε σύγκριση με αυτή που συνιστούσε ο κατασκευαστής.
Η εναλλακτική εξήγηση, φυσικά, είναι η αυτόματη υποχώρηση [spontaneous regression] που δεν σχετίζεται με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, αλλά αυτό δεν εξηγεί την χρονολογική αλληλουχία των γεγονότων.
Ο ρόλος των φαρμακευτικών μανιταριών αξίζει περαιτέρω διερεύνησης. Ο ασθενής ήταν καλά, χωρίς ενδείξεις νόσου 2,5 χρόνια μετά, χωρίς να έχει χορηγηθεί καμμία επικουρική θεραπεία (83).
Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ανθεκτικό στην φαρμακευτική αγωγή. Μπορούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια να βοηθήσουν ; Επιστήμονες από Πανεπιστήμιο των Η.Π.Α. και το Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης αναφέρουν την εμπειρία τους (78).
Το 2011, μία ερευνητική ομάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια) και την Σιγκαπούρη (Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης) δημοσίευσε στο επιστημονικό περιοδικό "Κλινική Ογκολογία" τις περιπτώσεις 3 ανθρώπων με προχωρημένο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο είναι ανθεκτικό στην φαρμακευτική αγωγή και εμφανίζεται συχνά σε ανθρώπους με σημαντικές συννοσηρότητες.
Αναφέρουν ότι κάνοντας την ανοιχτή ερώτηση "Και ποια άλλα φάρμακα λαμβάνετε;" εντόπισαν την λήψη φαρμακευτικών μανιταριών εκ μέρους των ασθενών, τα οποία τουλάχιστον από την εμπειρία τους, έχουν συσχετιστεί με ορισμένες υφέσεις του καρκίνου, οι οποίες μάλιστα ήταν διαρκείας.
Το ότι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ανθεκτικό στην φαρμακευτική θεραπεία προσδίδει μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε αυτές τις περιπτώσεις.
Η επιστημονική ομάδα αναφέρει ότι η συμβατική χημειοθεραπεία δεν έχει δείξει όφελος επιβίωσης σε ανθρώπους με προχωρημένο ή μεταστατικό ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, για τους οποίους η διάμεση επιβίωση είναι γενικά μικρότερη από 8 μήνες.
Η συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική έχει φτάσει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κλινική ογκολογία.
Σε μια μελέτη, το 80% των ανθρώπων με καρκίνο σε μεγάλο ακαδημαϊκό κέντρο παραδέχθηκε ότι χρησιμοποιεί συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική. Αυτό είναι ένα εκπληκτικό ποσοστό, ιδίως επειδή θα περιμέναμε ότι οι άνθρωποι με καρκίνο τείνουν να αποκρύπτουν αυτές τις πληροφορίες από τους/τις ιατρούς τους.
Αν και οι τρεις άνθρωποι με καρκίνο που αναφέρει η εν λόγω ερευνητική ομάδα, λάμβαναν διάφορα σκευάσματα συμπληρωματικής και εναλλακτικής ιατρικής, τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν παρόντα και στις 3 περιπτώσεις.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αποδειχθεί ότι έχουν αντικαρκινική δράση.
Προσωπικά, δέχθηκα την πρώτη αναφορά για τα αποτελέσματα του το 2015, από Ιατρό Δημόσιου Νοσοκομείου της Θεσσαλονίκης για συγγενή του με καρκίνο τελικού σταδίου, στην οποία χορήγησε μεγα-δοσολογία και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.
Έκτοτε, συνεργάζομαι τακτικά με ανθρώπους με καρκίνο και τα ευρήματα, εφόσον τηρείται η προτεινόμενη δοσολογία, είναι αξιοσημείωτα.
Κλείνοντας, όπως αναφέρει και η εν λόγω ερευνητική ομάδα, στην επιστημονική βιβλιογραφία υπάρχουν και άλλες αναφορές για την χρήση φαρμακευτικών μανιταριών από ανθρώπους με διάφορους καρκίνους και επισημαίνουν ότι το επόμενο βήμα είναι η συστηματική μελέτη των φαρμακευτικών μανιταριών σε ανθρώπους με καρκίνο.
Στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και στο Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης προσπαθούν να κάνουν ακριβώς αυτό αλλά - όπως αναφέρουν - τους εμποδίζει το γεγονός ότι αδυνατούν να βρουν τυποποιημένα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία να παρασκευάζονται σύμφωνα με τις τρέχουσες καλές πρακτικές παραγωγής [Good Manufacturing Practices - GMP] (78). Ως εκ τούτου, όταν επιλέγουμε φαρμακευτικά μανιτάρια δεν αρκεί μόνο η γνωστοποίηση του Ε.Ο.Φ. αλλά χρειάζεται να αναζητούμε και άλλες πιστοποιήσεις, όπως είναι η GMP. Κάθε πρόσθετη πιστοποίηση που έχει μία εταιρεία π.χ. ISO, HACCP, βιολογικής καλλιέργειας κ.ά, σίγουρα ανεβάζει το τελικό των κόστος φαρμακευτικών μανιταριών αλλά προσφέρει μία εξασφάλιση ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι υψηλής ποιότητας και, ως εκ τούτου, υψηλής αποτελεσματικότητας.
Συνεχίζω με την παράθεση περαιτέρω μελετών σε ανθρώπους.
Το 2018, στο επιστημονικό περιοδικό "Οδοντιατρικές και Ιατρικές Επιστήμες" δημοσιεύθηκε μία μελέτη για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στο Στοματικό Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα, η οποία αποτελεί μια απόδειξη εξαιρετικής μετεγχειρητικής υποστήριξης σε ανθρώπους με καρκίνο" (84).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά το σωματικό βάρος, καθώς και 12 αιματολογικούς δείκτες. Επίσης, βελτιώθηκαν κλινικά το παρουσιαστικό και η όρεξη τους, η βαθμολογία Karnofsky, η οπτική αναλογική κλίμακα, και η ανεκτικότητα στην ακτινοχημειοθεραπεία.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
Οι ασθενείς με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του στόματος ανταποκρίνονται σε τρόπους αντιμετώπισης όπως η χειρουργική επέμβαση και η ακτινοχημειοθεραπεία. Ωστόσο, στην κλινική πράξη οι ιατροί δοκιμάζουν συνεχώς άλλους συνδυασμούς αντιμετώπισης για να δουν εάν μπορούν :
- να βελτιώσουν τα θεραπευτικά αποτελέσματα,
- να μειώσουν τις παρενέργειες, ή
- να αυξήσουν την ποιότητα ζωής
σε ανθρώπους που επιβιώνουν από τον καρκίνο.
Ο στόχος αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα της συνταγογράφησης φαρμακευτικών μανιταριών σε ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του στόματος που υποβάλλονται σε αγωγή με ακτινοχημειοθεραπεία μετά από χειρουργική αφαίρεση πρωτογενών καρκινικών ιστών.
Μετά την χειρουργική επέμβαση, τα φαρμακευτικά μανιτάρια συνταγογραφήθηκαν σε τρεις μορφές:
- κάψουλα με φαρμακευτικά μανιτάρια (500 mg/κάψουλα),
- βούρτσισμα δοντιών με οδοντόκρεμα με φαρμακευτικά μανιτάρια, η οποία περιέχει 0,5% εκχύλισμα, και
- κατανάλωση τσαγιού με φαρμακευτικά μανιτάρια που περιέχει 0,2% εκχύλισμα),
3 φορές την ημέρα, επί 3 μήνες.
Στην συνέχεια, η κατάσταση των ανθρώπων με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος συγκρίθηκε με εικονικό φάρμακο προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση αυτού του μανιταριού.
ευρήματα:
Τα ευρήματα έδειξαν ότι, σε σύγκριση με τους ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος που έλαβαν εικονικό φάρμακο, τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά:
- τόσο το σωματικό βάρος, όσο και
- τα επίπεδα σε 12 αιματολογικούς δείκτες.
Επίσης, βελτιώθηκαν κλινικά:
- το παρουσιαστικό των ασθενών,
- η όρεξη τους,
- η βαθμολογία Karnofsky,
- η οπτική αναλογική κλίμακα, και
- η ανεκτικότητα στην ακτινοχημειοθεραπεία.
Η επιστημονική ομάδα που διενήργησε την εν λόγω μελέτη, κλείνει αναφέροντας ότι :
"τα ευρήματα μας, επομένως, υποστηρίζουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία χρησιμοποιούνται για τις αντικαρκινικές επιδράσεις τους από την αρχαιότητα, έχουν πιθανά οφέλη σε ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος" (84).
Πιλοτική κλινική δοκιμή του 2012 (85) σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού που λαμβάνουν ορμονοθεραπεία έδειξε ότι η ομάδα των γυναικών που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, σε σύγκριση με την ομάδα των γυναικών που δεν τα έλαβε, είχε:
1. βελτιωμένη σωματική, συναισθηματική και λειτουργική ευεξία,
2. μειωμένο αίσθημα κόπωσης,
3. μειωμένο άγχος και μειωμένη κατάθλιψη,
4. υψηλότερη συναισθηματική και γνωστική λειτουργία,
5. σημαντικά βελτιωμένη ποιότητα ζωής,
6. οι διαταραχές του ύπνου και η απώλεια όρεξης βελτιώθηκαν
7. σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα του δείκτη TNF-α, και χαμηλότερα επίπεδα του δείκτη IL-6.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ένα από τα συμπτώματα που οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού συχνά αναφέρουν είναι η κόπωση. Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση είναι μία οδυνηρή, επίμονη, και υποκειμενική αίσθηση σωματικής, συναισθηματικής και γνωστικής κόπωσης που σχετίζεται με τον καρκίνο ή την θεραπεία του καρκίνου, η οποία δεν είναι ανάλογη με την πρόσφατη δραστηριότητα του ασθενούς και παρεμβαίνει με την κανονική λειτουργία..
Η σύγχρονη έρευνα επαλήθευσε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πολλαπλές λειτουργίες.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πολλά αποτελεσματικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένων βιοδραστικών ενώσεων όπως πολυσακχαρίτες, τριτερπενοειδή, αλκαλοειδή, ένζυμα και πρωτεΐνες.
Με βάση αυτά τα ερευνητικά αποτελέσματα, τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν προταθεί ως μία εναλλακτική θεραπεία για τον έλεγχο της σχετιζόμενης με τον καρκίνο κόπωσης.
2. ΜΕΘΟΔΟΣ
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε ως μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη που συνέκρινε μία πειραματική ομάδα που λάμβανε φαρμακευτικά μανιτάρια με την ομάδα ελέγχου που λάμβανε εικονικό φάρμακο.
Κατά την έναρξη της μελέτης και στο τέλος των 4 εβδομάδων, συλλέχθηκαν δεδομένα για την λειτουργική αξιολόγηση της σχετιζόμενης με την θεραπεία του καρκίνου κόπωση (functional assessment of cancer therapy-fatigue, FACT-F), το νοσοκομειακό άγχος και την κλίμακα κατάθλιψης (HADS), EORTC ερωτηματολόγια για την ποιότητας της ζωής (QLQ-C30), μετρήθηκαν οι συγκεντρώσεις ΤΝF-α, IL-6, η ηπατική-νεφρική λειτουργία και συλλέχθηκαν δείγματα αίματος
3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Επιδράσεις παρέμβασης στην κόπωση
- Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, οι περισσότερες αλλαγές της πειραματικής ομάδας στο FACT-F παρατηρήθηκαν στους τομείς της σωματικής ευεξίας και της κόπωσης.
- Η συναισθηματική και λειτουργική ευεξία των ασθενών βελτιώθηκε μετά από την παρέμβαση.
Τα ευρήματα αυτά είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, δεδομένου ότι οι συμμετέχοντες στην μελέτη είχαν βιώσει κόπωση για αρκετά χρόνια πριν από την έναρξη της κλινικής δοκιμής.
Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στην ομάδα ελέγχου.
Επιδράσεις παρέμβασης στο άγχος και στην κατάθλιψη
Οι βαθμολογίες για το άγχος και την κατάθλιψη μειώθηκαν σημαντικά κατά την διάρκεια της μελέτης, υποδεικνύοντας μία πιθανή βελτίωση του άγχους και της κατάθλιψης.
Μία εξήγηση για την βελτίωση της κατάθλιψης είναι ότι με λιγότερη κούραση και περισσότερη ενέργεια, αυτοί οι επιζώντες του καρκίνου του μαστού ήταν σε θέση να κάνουν κάποιες δραστηριότητες που προηγουμένως είχαν εγκαταλείψει. Οι δραστηριότητες αυτές έφεραν χαρά στη ζωή τους.
Η κατάθλιψη των ασθενών στην ομάδα ελέγχου δεν είχε καμία σημαντική διαφορά.
Επιδράσεις παρέμβαση στην ποιότητα ζωής
- Στην λειτουργία και στην συνολική κλίμακα της ποιότητας της ζωής στο EORTC QLQ-C30, οι βαθμολογίες στην συναισθηματική λειτουργία και στην γνωστική λειτουργία στην πειραματική ομάδα ήταν υψηλότερες σε σχέση με τα αποτελέσματα στην ομάδα ελέγχου.
- Οι τομείς της φυσικής λειτουργίας και της συνολικής ποιότητας ζωής βελτιώθηκαν σημαντικά μετά από 4 εβδομάδες θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια. Καμία σημαντική αλλαγή δεν βρέθηκε στους τομείς της λειτουργίας του ρόλου και της κοινωνικής λειτουργίας.
- Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, η κόπωση, οι διαταραχές του ύπνου, η απώλεια της όρεξης των ασθενών στην πειραματική ομάδα βελτιώθηκαν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του EORTC QLQ-C30.
Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η παρέμβαση ίσως έχει ευεργετική επίδραση στην δύναμη, εκτός από τα υποκειμενικά συμπτώματα.
Συγκέντρωση ΤΝF-α και IL-6
- Οι κυτοκίνες ως δείκτες της σχετιζόμενες με τον καρκίνο κόπωσης, οι συγκεντρώσεις ΤΝF-α και IL-6 μετά την αγωγή ήταν σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με πριν από την αγωγή.
- Σε μια διερευνητική ανάλυση των προφλεγμονωδών κυτοκινών, οι δείκτες της σχετιζόμενης με τον καρκίνο κόπωσης, ο μέσος όρος των συγκεντρώσεων του TNF-α πριν και μετά την αγωγή στην πειραματική ομάδα ήταν 128,70 pg/mL και 71.89 pg/mL. Το επίπεδο του ΤΝF-α στον ορό ήταν σημαντικά χαμηλότερο.
- Οι μέσες συγκεντρώσεις του δείκτη IL-6 στον ορό πριν και μετά την αγωγή στην πειραματική ομάδα, ήταν 62,43 pg/mL και 37.62 pg/mL. Το επίπεδο του IL-6 στον ορό ήταν χαμηλότερο.
Τοξικότητα
Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της μελέτης. Καταγράφηκαν μόνο ήπιες ενοχλήσεις. Οι δύο πιο κοινές ενοχλήσεις ήταν ζάλη (16%) και ξηροστομία (12%).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Αυτή η πιλοτική μελέτη δείχνει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια ίσως έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στην σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση και στην ποιότητα ζωής σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε ορμονοθεραπεία, χωρίς σημαντικές αρνητικές αντιδράσεις.
Επιπλέον, οι βελτιώσεις στην συναισθηματική λειτουργία που φάνηκαν στην μελέτη μας δείχνουν ότι έχει μια θέση για την θεραπεία της κατάθλιψης σε ασθενείς των οποίων η θεραπεία με τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά είναι ανέφικτη (85).
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο καρκίνος του πνεύμονα χωρίζεται σε δύο κύριες ομάδες: τον μικροκυτταρικό και τον μη-μικροκυτταρικό (86). Ο καρκίνος του πνεύμονα έχει κακή πρόγνωση. Περισσότερο από το 50% των ανθρώπων πεθαίνουν εντός μόλις 1 έτους (87).
Μπορούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια να βοηθήσουν ;
Τα επιστημονικά δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες δείχνουν ότι ναι, τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν στατιστικώς σημαντικά οφέλη, ακόμα και στον προχωρημένο καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός το οποίο το γνωρίζουμε εδώ και 3 δεκαετίες. Ενδεικτικά, παρουσιάζω 4 μελέτες εξ'αυτών.
Το 1998 τα φαρμακευτικά μανιτάρια έδειξαν ότι προσφέρουν σημαντικά οφέλη στον προχωρημένο μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (32). Επιστήμονες χορήγησαν φαρμακευτικά μανιτάρια συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία σε ασθενείς που βρίσκονταν από στάδιο 2 έως στάδιο 4 (τελικό στάδιο).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι :
- οι ασθενείς που έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία είχαν μικρότερες βελτιώσεις σε σύγκριση
- με ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η χημειοθεραπεία μαζί με τα φαρμακευτικά μανιτάρια πέτυχε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό ασθενών σε "πλήρη ή μερική ύφεση". Επιπλέον, τα ευρήματα από τις αιματολογικές εξετάσεις υποδηλώνουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μείωσαν την καταστολή της αιμοποιητικής λειτουργίας του μυελού των οστών που προκαλεί η χημειοθεραπεία.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
1. ΜΗ-ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα [Non-small-cell lung cancer] είναι ο πιο κοινός τύπος καρκίνου του πνεύμονα, αντιπροσωπεύοντας το 87% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα (88). Δυστυχώς, περίπου το 50% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα είναι μεταστατικοί κατά την διάγνωση (89).
Ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα έχει ποσοστό επιβίωσης 5 ετών σε όλα τα στάδια περίπου μόλις 15% (90). Μάλιστα, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης για τον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο που έχει εξάπλωση σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος βρίσκεται ακόμα χαμηλότερα, στο 9%. Αυτό σημαίνει ότι μόνο το 9% των ατόμων με μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα είναι ζωντανό 5 χρόνια αργότερα, σε σύγκριση με ανθρώπους του γενικού πληθυσμού (91).
Τα 3 πιο κοινά σημεία στα οποία κάνει μετάσταση ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (92) είναι τα εξής:
- εγκέφαλος (47%),
- οστά (36%),
- ήπαρ (22%),
Επίσης, ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος ενδέχεται να κάνει μεταστάσεις σε πολλές περιοχές του σώματος.
Οι επιλογές θεραπείας του μη-μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα περιλαμβάνουν χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία κ.ά. (93)
2. ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ στον ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΜΗ-ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο προχωρημένος καρκίνος συνήθως δεν μπορεί να θεραπευτεί (94). Ωστόσο, υπάρχουν ευχάριστα νέα διότι από το 1998 γνωρίζουμε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν σημαντικές ευεργετικές επιδράσεις στον προχωρημένο μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (32).
Πιο συγκεκριμένα, μία επιστημονική ομάδα διερεύνησε την κλινική αποτελεσματικότητα από τα φαρμακευτικά μανιτάρια όταν χορηγούνται συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία.
Συμμετείχαν 56 άτομα: 29 άνδρες και 27 γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας 56,2 έτη.
Κατά τα άλλα, οι ασθενείς ήταν σε γενικά καλή κατάσταση με την βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι [Karnofsky] να είναι μεγαλύτερη από 60, ενώ ο αναμενόμενος χρόνος επιβίωσης ήταν περισσότερο από 3 μήνες.
Οι ιατροί χρησιμοποιούν το σύστημα σταδιοποίησης για να περιγράψουν πόσο προχωρημένος είναι ο καρκίνος την στιγμή που διαγιγνώσκεται. Αυτό το σύστημα σταδιοποιεί τον καρκίνο από τα στάδια 0 έως 4. Το στάδιο 4 είναι το πιο σοβαρό διότι ο καρκίνος που έχει εξαπλωθεί σε μακρινά μέρη του σώματος.
Και οι 56 ασθενείς ήταν σε στάδιο 2 έως στάδιο 4:
- 26 ασθενείς σε στάδιο 2 ή στάδιο 3, και
- 30 ασθενείς σε στάδιο 3 ή στάδιο 4.
Υπήρχαν 32 περιπτώσεις αδενοκαρκινώματος πνεύμονα, 15 περιπτώσεις ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, 7 περιπτώσεις πλακώδους αδενοκαρκινώματος και 2 περιπτώσεις μεγαλοκυτταρικού καρκινώματος.
Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία:
- 35 στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια (χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια), και
- 21 στην ομάδα ελέγχου (μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια).
Επί 1 μήνα, 3 φορές την ημέρα, χορηγήθηκαν φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η αποτελεσματικότητα της αγωγής αξιολογήθηκε μετά από 2 διαδοχικές μηνιαίες θεραπείες.
Η βραχυπρόθεσμη θεραπευτική δράση ταξινομήθηκε με βάση τα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ως:
- πλήρης ύφεση (complete remission - CR),
- μερική ύφεση (partial remission - PR),
- μικρή ύφεση (minor remission - MR),
- σταθερή νόσος (stable disease - SD),
- μικρή ύφεση + σταθερή νόσος ορίστηκαν ως καμμία αλλαγή (no change - NC), και
- προοδευτική νόσος (progressive disease - PD).
Ο αποτελεσματικός ρυθμός (πλήρης ύφεση-CR + μερική ύφεση-PR) ήταν ο ρυθμός ύφεσης (remission rate-RR)
Η αλλαγή στην ποιότητα ζωής του ασθενούς, με βάση την βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι, ταξινομήθηκε ως:
- “βελτίωση” όταν η βαθμολογία αυξήθηκε λιγότερο από 10,
- “σταθεροποίηση” όταν δεν σημειώθηκε καμία αλλαγή, και
- "επιδείνωση" όταν μειώθηκε περισσότερο από 10.
Επίσης, προσδιορίστηκαν τα ερυθρά αιμοσφαίρια (RBC), τα λευκά αιμοσφαίρια (WBC), η αιμοσφαιρίνη (HGB), τα αιμοπετάλια (PLT), τα Τ λεμφοκύτταρα και οι υποομάδες Τ-λεμφοκυττάρων.
αποτελέσματα:
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι - συγκρίνοντας τον ρυθμό ύφεσης (πλήρη ή μερική ύφεση) - υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των 2 ομάδων. Πιο συγκεκριμένα:
Α. Από την ομάδα που έλαβε χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 2 άτομα είχαν πλήρη ύφεση (5,7% επί του συνόλου),
- 21 άτομα είχαν μερική ύφεση (60%),
- 9 άτομα με καμμία αλλαγή (25,71%),
- 3 άτομα διέκοψαν ή απεβίωσαν (8,57%).
Συνολικά, 23 άτομα είχαν πλήρη ή μερική ύφεση (65,71%).
Β. Από την ομάδα που έλαβε μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 1 άτομο είχαν πλήρη ύφεση (4,76%),
- 8 άτομα είχαν μερική ύφεση (38,14%),
- 10 άτομα με καμμία άλλαγή (47,62%),
- 2 άτομα διέκοψαν ή απεβίωσαν (9,52%), και
Συνολικά, 9 άτομα είχαν πλήρη ή μερική ύφεση (42,85%) .
Η βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι έδειξε ότι το ποσοστό βελτίωσης στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια (68,57%) ήταν σημαντικά υψηλότερο από αυτό στην ομάδα χωρίς τα φαρμακευτικά μανιτάρια (42,85%). Πιο συγκεκριμένα:
Α. στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 24 άτομα έδειξαν “βελτίωση” (68,57%),
- 7 άτομα έδειξαν “σταθεροποίηση” (20%),
- 4 άτομα έδειξαν “επιδείνωση” (11,43%).
Β. στην ομάδα χωρίς τα φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 9 άτομα έδειξαν “βελτίωση” (42,85%),
- 8 άτομα έδειξαν “σταθεροποίηση” (38,10%),
- 4 άτομα έδειξαν “επιδείνωση” (19,05%).
Εν τω μεταξύ, το ποσοστό βελτίωσης της ποιότητας ζωής στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν μεγαλύτερο από τον ρυθμό ύφεσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι παρόλο που οι ασθενείς μπορεί να μην είχαν επιτύχει πλήρη ή μερική ύφεση, η ποιότητα ζωής τους βελτιώθηκε ουσιαστικά.
Όσον αφορά τις αιματολογικές εξετάσεις, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μείωσαν την καταστολή της αιμοποιητικής λειτουργίας του μυελού των οστών που προκαλείται από την χημειοθεραπεία (32).
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Ο καρκίνος επανέρχεται ως η νούμερο 1 αιτία θανάτου. Επιστήμονες ανά τον κόσμο αναζητούν φυσικές προσεγγίσεις ώστε αφενός να βελτιώσουν τα αποτελέσματα από την τρέχουσα συμβατική θεραπεία των Ογκολόγων και αφετέρου να μειωθούν οι παρενέργειες της.
Η γνώση ήταν, είναι, και θα είναι δύναμη.
Όταν ενημερωνόμαστε για τις νέες επιστημονικές εξελίξεις και τις διαθέσιμες επιλογές, οι οποίες τεκμηριώνονται όχι γενικά και αόριστα ή με προκαταρκτικές μελέτες (π.χ. in vitro, in vivo, in silico) αλλά με τα ευρήματα κλινικών δοκιμών (ανθρώπινες μελέτες), τότε είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε αλλά και να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο με καλύτερα εφόδια και, ως εκ τούτου, να αυξήσουμε σημαντικά τις πιθανότητες μας να ξεπεράσουμε τον καρκίνο πλήρως, και να τον αφήσουμε πίσω, προχωρώντας με την ζωή μας, χωρίς να έχουμε τον φόβο της υποτροπής, ιδίως όταν εκτός από τα φαρμακευτικά μανιτάρια, προχωρούμε και σε βελτιώσεις στην διατροφή μας.
Σε αυτό το άρθρο είδαμε δεδομένα από ευρήματα ανθρώπινων μελετών για την χορήγηση των φαρμακευτικών μανιταριών σε 11 είδη καρκίνου.
Στο μέλλον, σκοπεύω να γράψω και άλλα άρθρα για ακόμα 9 είδη, ενώ παράλληλα παρακολουθώ σε μηνιαία βάση όλες τις εξελίξεις για τις καινούργιες μελέτες που δημοσιεύονται με αντικείμενο τις αντικαρκινικές δράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών, οι οποίες προκύπτουν μέσω διαφόρων μηχανισμών (17, 26-28), αν και ακόμα δεν έχουν ταυτοποιηθεί το σύνολο τους. Παρόλα αυτά, η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών σε αυτόν τον τομέα είναι αντικείμενο, το οποίο διερευνάται ενεργά παγκοσμίως.
Βέβαια, τα φαρμακευτικά μανιτάρια επ' ουδενί δεν υποκαθιστούν τον/την Ιατρό μας. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα που έχουν δημοσιευθεί στην επιστημονική βιβλιογραφία από ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο είναι πλέον σαφή: η ταυτόχρονη χορήγηση των φαρμακευτικών μανιταριών μαζί με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία έχει δοκιμαστεί επιτυχώς και είναι σε θέση να προσφέρει σημαντικά οφέλη, αρκεί να τηρούνται 2 προϋποθέσεις:
1. να λαμβάνονται υπεύθυνα και στην κατάλληλη δοσολογία, και
2. να επιλέγονται φαρμακευτικά μανιτάρια με μία επαρκή ποιότητα.
Προσοχή, λοιπόν, σε αυτά τα 2 σημεία, με τα οποία θα κλείσω και το παρόν άρθρο:
1. να αποφεύγεται η αυτοθεραπεία. Η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών να γίνεται μόνο υπό την επίβλεψη επαγγελματιών Υγείας, ιδανικά με εμπειρία και γνώση των φαρμακευτικών μανιταριών.
Μην βασίζεστε στις οδηγίες χρήσης που δίνονται από ανθρώπους στον χώρο του εμπορίου και των πωλήσεων ή από διαδικτυακά φόρουμ και ομάδες facebook.
- άνθρωποι από τις πωλήσεις, προκειμένου να αυξήσουν τον τζίρο τους, συστήνουν υπερδοσολογίες ή ακόμα και μεγα-δοσολογίες, ισχυριζόμενοι ότι "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι απλά μία ακόμη τροφή. Μπορείς να λάβεις όσο θες". Αυτή η προσέγγιση δεν προάγει την υπεύθυνη χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών, και αυξάνει την πιθανότητα για ισχυρές αντιδράσεις από τον οργανισμό, ενίοτε πολύ σοβαρές. Όπως αναφέρει και το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο", όχι ως τροφή.
- διαδικτυακά φόρουμ και ομάδες facebook: Το κοινό, σε αρκετές περιπτώσεις, γνωρίζει ότι οι έμποροι δεν είναι η βέλτιστη επιλογή για την δοσολογία και τον τρόπο χρήσης, αλλά αντί να αναζητήσει καθοδήγηση από επαγγελματίες Υγείας, συμβουλεύεται διαδικτυακά φόρουμ ή ομάδες facebook, οι οποίες, από ότι έχω παρατηρήσει, συχνά συστήνουν υποδοσολογία ή ακατάλληλο τρόπο χρήσης, το οποίο δεν προσφέρει τα βέλτιστα οφέλη, αλλά απεναντίας, συχνά οδηγεί σε λίγα ή ακόμα και καθόλου αποτελέσματα. Αυτό έχει ως συνέπεια να υπάρχει απογοήτευση και να διακόπτονται τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποίο θα μπορούσαν, εάν είχαν ληφθεί ορθά και εξατομικευμένα, να προσφέρουν σημαντικά οφέλη.
Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις για το ίδιο είδος καρκίνου, έχουν δοκιμαστεί κλινικά διάφορα είδη φαρμακευτικών μανιταριών. Ωστόσο, το πιο είναι το κατάλληλο για κάθε ασθενή ξεχωριστά, καθορίζεται και από τις τυχόν συννοσηρότητες, αν και πάντα μπορεί να χορηγηθεί και σχήμα φαρμακευτικών μανιταριών.
Επιπρόσθετα, πολύ σημαντικός είναι και ο τρόπος χρήσης τους, δηλαδή η χρονική απόσταση από την λήψη φαρμάκων, πότε θα λαμβάνονται μέσα στην ημέρα και άλλες λεπτομέρειες, οι οποίες, όμως, έχουν την αξία τους, για παράδειγμα εάν θα λαμβάνονται με άδειο στομάχι ή αμέσως μετά τα γεύματα, εάν η δοσολογία θα είναι εφάπαξ ή μοιρασμένη κατά την διάρκεια της ημέρας κ.ο.κ.
2. προμηθευτείτε τα μόνο από αξιόπιστα σημεία πώλησης διότι στην αγορά, διαπιστωμένα, κυκλοφορούν αρκετά φαρμακευτικά μανιτάρια (σκευάσματα ή σκόνη), τα οποία είναι αμφιβόλου ποιότητας ή ακόμα και πλήρως αδρανή, το οποίο οδηγεί σε χαμηλή ή μηδενική αποτελεσματικότητα.
Εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια (1), τα μανιτάρια αποτελούν ένα βασικό στοιχείο της διατροφής μας (2) και η χρήση τους είναι τόσο ως τρόφιμα όσο και ως φάρμακο (3, 4). Είναι αξιοσημείωτο ότι τα μανιτάρια παρέχουν θρεπτικά συστατικά, τα οποία δεν υπάρχουν σε απολύτως καμμία άλλη τροφή (5).
Λόγω της κυριολεκτικά μηδενικής χοληστερόλης τους αλλά και της ελάχιστης περιεκτικότητας σε θερμίδες, επιβλαβή λιπαρά και νάτριο, τα μανιτάρια αποτελούν μία πολύτιμη τροφή (6), ενώ παράλληλα παρέχουν στον οργανισμό μας αναγκαίες βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία (7, 8).
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ
Σύμφωνα με καταξιωμένο επιστημονικό φορέα των ΗΠΑ, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου, "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο" (9). Τα φαρμακευτικά μανιτάρια αποτελούν μία ειδική κατηγορία μανιταριών, τα οποία έχουν το δικό τους επιστημονικό περιοδικό ήδη από το 1999 (29). Στο συγκεκριμένο περιοδικό είναι αρχισυντάκτης ο καθηγητής Solomon Wasser (10, 11), ο οποίος αναφέρει ότι περισσότερες από 130 φαρμακευτικές λειτουργίες πιστεύεται ότι παράγονται από τα φαρμακευτικά μανιτάρια (12).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΣΕ 11 ΕΙΔΗ ΚΑΡΚΙΝΟ
Εδώ και λίγα χρόνια, ο καρκίνος είναι πλέον η νούμερο 1 αιτία θανάτου κάτω των 65 ετών, σύμφωνα με δεδομένα από χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (13), ενώ σε αρκετές χώρες, σύμφωνα με δεδομένα του 2024, αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου ανεξαρτήτως ηλικίας (14).
Όπως αναφέρει η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου, ορισμένα είδη χημειοθεραπείας προκαλούν βλάβες σε διάφορα όργανα μας (15), με αποτέλεσμα να προκύπτουν μακροπρόθεσμες παρενέργειες στα φυσιολογικά κύτταρα (16). Επομένως, ανά τον κόσμο διάφορες επιστημονικές ομάδες εξετάζουν φυσικές εναλλακτικές μεθόδους, οι οποίες να προσφέρουν οφέλη στην αντιμετώπιση του καρκίνου με τις ελάχιστες δυνατές παρενέργειες (17).
Μία από αυτές τις φυσικές εναλλακτικές μεθόδους είναι τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία είναι δοκιμασμένα σε ανθρώπινες μελέτες ήδη από την δεκαετία του 1940.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025 με τίτλο "Τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου" αναφέρει ότι οι φαρμακευτικές ιδιότητες για περισσότερα από 600 μανιτάρια έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα (17). Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 2022, μία άλλη μελέτη με τίτλο "Αντικαρκινικές Δράσεις των Μανιταριών: Μια Παραμελημένη Πηγή για την Ανακάλυψη Φαρμάκων" αναφέρει ότι κλινικά έχουμε δοκιμάσει 11 είδη μανιταριών (18), για τα οποία μία ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2024 στο επιστημονικό περιοδικό Φυτοθεραπεία αναφέρει ότι θα μπορούσαν να έχουν αποτελεσματικότητα σε είκοσι τύπους καρκίνου (19).
Από το 2002, ο Επικεφαλής Κλινικών Προγραμμάτων στο μεγαλύτερο φιλανθρωπικό ίδρυμα για τον καρκίνο - Cancer Research UK - αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αντικαρκινικές δράσεις, ιδίως όταν χορηγούνται παράλληλα με την συμβατική αντικαρκινική θεραπεία των Ογκολόγων. Συμπληρώνει ότι υπάρχουν εκτεταμένες κλινικές δοκιμές για την χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών, οι οποίες μάλιστα έχουν λάβει χώρα ακόμα και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (20).
Όπως αναφέρει το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α., τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν εγκριθεί σε χώρες της Ανατολής, όπως είναι η Ιαπωνία και η Κίνα, ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί σε χιλιάδες καρκινοπαθείς, με διάφορα είδη καρκίνου, εδώ και μισό αιώνα. Η χορήγηση τους γίνεται είτε συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία είτε ακόμα και μόνα τους (9). Προσωπικά, δεν συστήνω την μεμονωμένη χρήση τους αλλά ταυτόχρονα με την αγωγή που συστήνουν οι Ιατροί μας και αφού έχει εξατομικευθεί η δοσολογία τους και ο τρόπος χρήσης τους.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. στην ανάρτηση του για τα φαρμακευτικά μανιτάρια, η οποία ενημερώθηκε τελευταία φορά τον Ιούλιο του 2024, αναφέρει ότι σε 3 είδη καρκίνου (πνεύμονα, παχέος εντέρου, στομάχου), τα ευρήματα έδειξαν 1 ή περισσότερες βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
- μεγαλύτερη διάρκεια ζωής
- μειωμένες πιθανότητες για υποτροπή του καρκίνου
- βελτιωμένα ποσοστά επιβίωσης μετά από 3 και 10 έτη (9), καθώς και άλλα σημεία αναφοράς στα οποία παρατηρήθηκε βελτίωση.
Για λεπτομέρειες δες και τις αναρτήσεις για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του στομάχου.
Από το 2004 γνωρίζουμε τα ευρήματα μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Διεθνές Επιστημονικό Περιοδικό για τον Γυναικολογικό Καρκίνο. Γυναίκες με 3 τύπους καρκίνου (ωοθηκών, τραχήλου μήτρας, ενδομητρίου), εκτός από χημειοθεραπεία έλαβαν παράλληλα και φαρμακευτικά μανιτάρια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν βελτίωση στα κύτταρα φυσικοί φονείς, ενώ διαπιστώθηκε μείωση των παρενεργειών της χημειοθεραπείας, όπως είναι για παράδειγμα η αλωπεκία, η συναισθηματική αστάθεια, η απώλεια όρεξης καθώς και άλλα (21).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον γυναικολογικό καρκίνο"
Σε άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2003 στο επιστημονικό περιοδικό των Φαρμακευτικών Τροφίμων, ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα, μαστού, γλώσσας ή στομάχου, σταδίου II-IV, έλαβαν φαρμακευτικά μανιτάρια.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης έδειξαν ότι υπήρξε αναστολή στην εξέλιξη της μετάστασης (22).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον καρκίνο του μαστού.
Μία ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2002 στο επιστημονικό περιοδικό Ανασκόπηση της Εναλλακτικής Ιατρικής αναφέρθηκε σε ευρήματα, τα οποία έδειξαν ότι ο καρκίνος υποχώρησε ή τα συμπτώματα βελτιώθηκαν σημαντικά στο 58% έως 68% των ασθενών με καρκίνο ήπατος, μαστού και πνεύμονα.
Επιπλέον, όταν τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν μαζί με την χημειοθεραπεία, το ανοσοποιητικό βελτιώθηκε κατά 20-40%, σε σύγκριση με ασθενείς όπου έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς την παράλληλη χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών (23).
Σημαντικά οφέλη διαπιστώθηκαν και σε μελέτη που διενεργήθηκε το 1994 από Ιαπωνικό Πανεπιστήμιο, στην οποία συμμετείχαν ασθενείς με οξεία μυελογενή λευχαιμία.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι υπήρξε βελτίωση στην αιμοποίηση και την λειτουργία του μυελού των οστών. Επιπρόσθετα, σταμάτησε ο πολλαπλασιασμός των καρκινικών κυττάρων, παρατηρήθηκε μείωση των παρενεργειών της χημειοθεραπείας, καθώς και βελτίωση στην όρεξη των ασθενών (24).
Για λεπτομέρειες δες και την ανάρτηση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην οξεία μυελογενή λευχαιμία.
Mία μελέτη φάσης II που δημοσιεύθηκε το 2014 από παγκοσμίως φημισμένο αντικαρκινικό φορέα των Η.Π.Α., το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν οφέλη ακόμα και στο μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, το οποίο είναι μία σπάνια μορφή καρκίνου του αίματος (25).
Για περισσότερες πληροφορίες, δες το άρθρο με τίτλο "Μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο διατροφή με φαρμακευτικά μανιτάρια".
Ενημέρωση 4/2/2025
Μία ακόμα μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 συμπέρανε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια φάνηκε να ελέγχει τον γυναικολογικό καρκίνο χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες (30). Ένα χρόνο νωρίτερα, κλινικά δεδομένα ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο έδειξαν ότι πέτυχαν σταθερότητα στη νόσο μετά την κατανάλωση φαρμακευτικών μανιταριών (31)
Μία ανασκόπηση σε 5 σχετικές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, με 373 ασθενείς, διαπίστωσε ότι οι ασθενείς που έλαβαν εκχύλισμα φαρμακευτικών μανιταριών συμπληρωματικά με το αντικαρκινικό σχήμα των ογκολόγων είχαν 1,27 φορές περισσότερες πιθανότητες να ανταποκριθούν στην χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία (19).
Μελέτη του 2004 συνέκρινε την επίδραση φαρμακευτικών μανιταριών σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία σε 114 περιπτώσεις ασθενών με καρκίνο.
Οι ασθενείς είχαν επιβεβαιωμένο καρκίνο του στομάχου, του οισοφάγου, του πνεύμονα, του ήπατος, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου ή της ουροδόχου κύστης. Όλοι/ες οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες :
- ομάδα χημειοθεραπείας + φαρμακευτικά μανιτάρια (66 άτομα), και
- ομάδα χημειοθεραπείας χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια (48 άτομα)
Στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν 4 κάψουλες, 4 φορές ημερησίως, επί 40 ημέρες, ως ένας κύκλος αγωγής.
Ευρήματα =>
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά την ανοσοκαταστολή που προκαλείται από την χημειοθεραπεία. Επιπλέον, στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτιώθηκαν τόσο τα κλινικά συμπτώματα όσο και η ποιότητα ζωής των ασθενών (32).
Μελέτη του 1999 ανέφερε 200 περιπτώσεις νοσηλευόμενων ασθενών με καρκίνο του στομάχου, του οισοφάγου, του ήπατος, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος, του καρκίνου της χοληδόχου κύστης, του καρκίνου του χοληδόχου πόρου και του γαστρικού κακοήθους λεμφώματος.
Η μέση βαθμολογία ποιότητας ζωής στην κλίμακα Καρνόφσκι (Karnofsky) ήταν μεγαλύτερη από 60 μονάδες. Δεν χορηγήθηκε αγωγή για τον καρκίνο εντός 1 μήνα πριν από την έναρξη της αγωγής.
- στην ομάδα δοκιμής (100 άτομα) χορηγήθηκαν καψουλών σκόνης σπορίων φαρμακευτικών μανιταριών (0,25 γραμμάρια ανά κάψουλα), 4 κάψουλες κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα.
- στην ομάδα ελέγχου (100 άτομα) χορηγήθηκε άλλο σκεύασμα (15 γραμμάρια ανά συσκευασία), 1 πακέτο κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα.
Στους/στις ασθενείς και στις δύο ομάδες, η χορήγηση έγινε επί 4 εβδομάδες ένα κύκλο αγωγής, και όχι λιγότερο από δύο κύκλους ανά περίπτωση.
Η συμβατική χημειοθεραπεία χορηγήθηκε και στις δύο ομάδες στην αρχή κάθε κύκλου.
Τα ευρήματα έδειξαν τα εξής:
1. Βραχυπρόθεσμη αντικειμενική αποτελεσματικότητα:
- Στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, ο συνολικός ρυθμός αποτελεσματικότητας (πλήρης ύφεση-CR + μερική ύφεση-PR) ήταν 43% (3 άτομα με πλήρη ύφεση, 40 άτομα με μερική ύφεση, 45 άτομα με καμμία αλλαγή-NC και 12 άτομα που διέκοψαν ή απεβίωσαν).
- Στην ομάδα ελέγχου, ο συνολικός ρυθμός αποτελεσματικότητας ήταν 33% (2 άτομα με πλήρη ύφεση, 31 άτομα με μερική ύφεση, 48 άτομα με καμμία αλλαγή και 19 άτομα που διέκοψαν ή απεβίωσαν.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
2. Ποιότητας ζωής:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, η κλίμακα Καρνόφσκι αυξήθηκε κατά περισσότερους από 10 βαθμούς σε 66 άτομα, 23 άτομα είχαν διακύμανση μικρότερη από 10 βαθμούς (σταθερή) πάνω ή κάτω, και 11 άτομα είχαν μείωση 10 βαθμών.
- στην ομάδα ελέγχου, η κλίμακα Καρνόφσκι αυξήθηκε σε 49 άτομα, σταθεροποιήθηκε σε 19 άτομα, και μειώθηκε σε 32 άτομα.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
3. Αλλαγή σωματικού βάρους:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, σε 68 άτομα υπήρξε αύξηση σωματικού βάρους μεγαλύτερη ή ίση με 1,5 κιλό, σε 21 άτομα με χαμηλότερη διακύμανση εντός 1,5 κιλού (σταθερή), και σε 11 άτομα με χαμηλότερο του 1,5 κιλού.
- στην ομάδα ελέγχου, το σωματικό βάρος αυξήθηκε σε 45 άτομα, σταθεροποιήθηκε σε 26 άτομα και μειώθηκε σε 29 άτομα.
Μεταξύ των δύο ομάδων, οι διαφορές ήταν σημαντικές.
4. Οι λειτουργικές αλλαγές του ανοσοποιητικού:
- στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών, τα κύτταρα CD3+ συγκρίθηκαν με εκείνα πριν και μετά την αγωγή και η αύξηση ήταν σημαντική. Σημαντική ήταν η αύξηση στην και αναλογία CD4+ /CD8+, καθώς και στον ρυθμό μετασχηματισμού των Τ-λεμφοκυττάρων.
- στην ομάδα ελέγχου δεν υπήρξε σημαντική αλλαγή στους προαναφερόμενους δείκτες, ενώ η βελτίωση στους παραπάνω κυτταρικούς ανοσολογικούς δείκτες ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ της ομάδας φαρμακευτικών μανιταριών και της ομάδας ελέγχου μετά την ολοκλήρωση της αγωγής.
Δεν παρατηρήθηκε ανεπιθύμητη ενέργεια στην ομάδα φαρμακευτικών μανιταριών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κάψουλα σκόνης σπορίων φαρμακευτικών μανιταριών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως χημειοθεραπεία στους όγκους και ως επικουρικό φάρμακο θεραπείας, έχει συνεργιστική δράση, και μειώνει την τοξική δράση της χημειοθεραπείας (32)
Μελέτη του 2012 ανέφερε την κλινική αποτελεσματικότητα σπόρων φαρμακευτικών μανιταριών στην υποτροπή μετά από θεραπευτική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος.
Εξήντα ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπευτική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος χωρίστηκαν τυχαία :
- σε ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- σε ομάδα θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια, όπου εκτός από την συμβατική θεραπεία, έγινε χορήγηση σκόνης σπορίων (0,3 γραμμάρια ανά κάψουλα) με 5 κάψουλες κάθε φορά, 3 φορές την ημέρα, επί 6 μήνες.
Μετά από 2 χρόνια παρακολούθησης, συγκρίθηκαν μεταξύ των δύο ομάδων :
- η επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου, και
- η συνολική επιβίωση.
Η 2ετής επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ των δύο ομάδων:
- 53,3% στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- 70% στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η συνολική επιβίωση 2 ετών ήταν σημαντικά διαφορετική μεταξύ των δύο ομάδων:
- 60% στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, και
- 83,3% στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Δεν υπήρχε σημαντική διαφορά στο ποσοστό μετεγχειρητικών επιπλοκών μεταξύ των δύο ομάδων και μόνο ένα άτομο εμφάνισε διάρροια στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αγωγή με φαρμακευτικά μανιτάρια είναι ασφαλής και αποτελεσματική για την αναστολή της υποτροπής του όγκου και την βελτίωση της επιβίωσης χωρίς υποτροπή της νόσου, καθώς και της συνολική επιβίωση των ασθενών, μετά από ριζική εκτομή του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος (32).
Μελέτη του 2013 ανέφερε την επίδραση των σπόρων φαρμακευτικών μανιταριών στην ανοσολογική λειτουργία σε ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, μετά την επέμβαση.
Μελετήθηκαν συνολικά 70 ασθενείς με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα που υποβλήθηκαν σε ηπατεκτομή στην ηπατοχολική και σε παγκρεατική χειρουργική επέμβαση.
Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία :
- στην ομάδα συμβατικής θεραπείας, 35 άτομα, και
- στην ομάδα θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια, 35 άτομα.
Οι ασθενείς στην ομάδα συμβατικής θεραπείας άρχισαν να λαμβάνουν άρχισαν να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή 1 ημέρα μετά την ηπατεκτομή.
Οι ασθενείς στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, εκτός από την συμβατική θεραπεία, έλαβαν επίσης 5 κάψουλες με φαρμακευτικά μανιτάρια (0,3 γραμμάρια ανά κάψουλα), 3 φορές την ημέρα, επί 1 μήνα.
Μετρήσεις των κυττάρων CD4+, CD8+ και φυσικών φονέων (Natural Killers - NK) στο περιφερικό αίμα πραγματοποιήθηκαν προεγχειρητικά και 1, 7 και 28 ημέρες μετά την επέμβαση.
Σε σύγκριση με τα προεγχειρητικά δεδομένα, τα κύτταρα CD4+, CD8+ και ΝΚ των ασθενών και στις δύο ομάδες μειώθηκαν σημαντικά 1 ημέρα μετά την επέμβαση.
Σε σύγκριση με την ομάδα της συμβατικής θεραπείας, υπήρχαν σημαντικές διαφορές με την ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια.
Πιο συγκεκριμένα, στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, 7 και 28 ημέρες μετά την επέμβαση, καταγράφηκαν τα εξής:
- τα επίπεδα CD4+ αυξήθηκαν σημαντικά,
- τα επίπεδα CD8+ μειώθηκαν σημαντικά, και
- τα κύτταρα ΝΚ αυξήθηκαν σημαντικά.
Η χορήγηση φαρμακευτικών μανιταριών νωρίς μετά την επέμβαση μπορεί να βελτιώσει την κυτταρική ανοσολογική λειτουργία και να βοηθήσει στην διατήρηση της ανοσολογικής ισορροπίας του σώματος (32)
Μία δημοσίευση του 2019 διερεύνησε τους 4 πιθανούς μηχανισμούς δράσης για την αντικαρκινική δράση επιλεγμένων φαρμακευτικών μανιταριών και αναφέρει ότι "το 2015, συστατικά τους εγκρίθηκαν ως αντικαρκινικό φάρμακο από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων στην Κίνα, με την χρήση τους να είναι είτε αυτόνομη είτε κατά την διάρκεια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας, για την αντιμετώπιση πολλαπλών τύπων καρκίνων" (33).
Η διαχείριση της ναυτίας και του εμέτου που προκαλείται από την χημειοθεραπεία παραμένει ένα ζήτημα στη θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου. Το 2016, μία μετα-ανάλυση σε 27 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες (1.843 συμμετέχοντες) ανέφερε ότι η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών συσχετίστηκε με σημαντικά μειωμένη ναυτία και έμετο (34).
Μία ανασκόπηση αξιολόγησε τις επιδράσεις στην ουδετεροπενία που προκαλείται από χημειοθεραπεία στην διαχείριση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ανέφερε ότι η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών συσχετίστηκε με σημαντική ευεργετική επίδραση στην ουδετεροπενία (35).
Μία συστηματική ανασκόπηση του 2014 αξιολόγησε ευρήματα από 13 κλινικές δοκιμές σε 940 ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου (στάδιο IV). Ο βαθμός απόκρισης του όγκου, ο χρόνος εξέλιξης, η ποιότητα ζωής, η ναυτία, ο εμετός και η ουδετεροπενία βελτιώθηκαν σημαντικά με τα βοτανικά φάρμακα, και τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν μία από τις πιο συχνές χρησιμοποιούμενες επιλογές (36).
Μία μελέτη του 2018 αναφέρει ότι στις μέρες μας τα φαρμακευτικά μανιτάρια χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη για την συνδυασμένη θεραπεία του καρκίνου (37).
Η ίδια μελέτη έδειξε ότι φαρμακευτικά μανιτάρια είναι πιο αποτελεσματικά από την φαρμακευτική αγωγή για την απώλεια βάρους, δεδομένου ότι σε 6 μήνες διαπιστώθηκε μέση μείωση βάρους 6,1 κιλά στην ομάδα που έλαβε την φαρμακευτική αγωγή αλλά στην ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια η μέση μείωση βάρους ήταν υπερδιπλάσια, με 14,7 κιλά. Επίσης, η περίμετρος μέσης της ομάδας που έλαβε την φαρμακευτική αγωγή μειώθηκε κατά 3,4 εκατοστά, ενώ η περίμετρος μέσης της ομάδας που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια μειώθηκε κατά 17,9 εκατοστά, ένα εντυπωσιακό εύρημα (37).
Για ποιον λόγο αναφέρομαι στην παχυσαρκία ;
Διότι, όπως αναφέρει η Ισπανική Εταιρεία για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας και η Ισπανική Εταιρεία Ιατρική Ογκολογίας, υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη ορισμένων τύπων καρκίνου, αλλά και ένας κακός προγνωστικός παράγοντας και δείκτης χαμηλότερης επιβίωσης σε ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο.
Τονίζουν ότι "Η πρόληψη της παχυσαρκίας προλαμβάνει τον καρκίνο" (38)
9 ανεξάρτητα ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως και 17 κέντρα καρκίνου διεξήγαγαν συστηματικές ανασκοπήσεις σχετικά με την αιτιώδη σχέση μεταξύ διατροφής και αύξησης βάρους και παχυσαρκίας. Μια ομάδα 21 διεθνών εμπειρογνωμόνων στη διατροφή, τον καρκίνο και την παχυσαρκία εξέτασε τα στοιχεία και κατέληξε σε συμπεράσματα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την μείωση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου είναι η διατήρηση ενός υγιούς βάρους καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής (39)
Η παχυσαρκία είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για τουλάχιστον 13 τύπους καρκίνου. Τα αποτελέσματα μίας μελέτης υπέδειξαν ότι η παχυσαρκία στην πρώιμη ζωή (ηλικία 10 ετών) είχε αιτιώδη επίδραση στον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον Δείκτη Μάζας Σώματος αργότερα στη ζωή (40).
H μείωση του σωματικού βάρους σε καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία αποτελεί σημαντική παρέμβαση ως βασικό συστατικό της φροντίδας του καρκίνου (41).
Μελέτη σε ανθρώπους με προχωρημένο καρκίνο έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια αποκαθιστούν την ανοσολογική λειτουργία, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως επικουρικό φάρμακο σε προχωρημένο καρκίνο (42).
To 1995 μία επιστημονική ομάδα αξιολόγησε τις επιδράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών όταν χρησιμοποιήθηκαν συμπληρωματικά στον καρκίνο του πνεύμονα (τελικό στάδιο), μαζί με ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία.
- συμμετείχαν 59 ασθενείς : 39 ασθενείς συμμετείχαν στην ομάδα ελέγχου, και 20 ασθενείς συμμετείχαν στην ομάδα θεραπείας των φαρμακευτικών μανιταριών
- ημερήσια δοσολογία των φαρμακευτικών μανιταριών : 2 έως 3 γραμμάρια
Τα ευρήματα της μελέτης ήταν τα εξής :
1. σημαντικά περισσότεροι/ες ασθενείς εμφάνισαν μεγαλύτερη ανοχή την ακτινοθεραπεία ή/και τη χημειοθεραπεία και ήταν σε θέση να ολοκληρώσουν το σχήμα σε σύγκριση με τους ασθενείς στην ομάδα ελέγχου που έλαβαν μόνο ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία (p<0.01).
Πιο συγκεκριμένα:
- από την ομάδα ελέγχου ολοκλήρωσαν το σχήμα της ακτινοθεραπείας ή/και χημειοθεραπείας μόλις το 64% των ασθενών (δηλαδή τα 25 από τα 39 άτομα), ενώ
- στην ομάδα των φαρμακευτικών μανιταριών το αντίστοιχο ποσοστό ολοκλήρωσης ήταν το 95% (δηλαδή τα 19 από τα 20 άτομα)
2. περισσότεροι/ες ασθενείς στην ομάδα των των φαρμακευτικών μανιταριών εμφάνισαν μετρήσεις αίματος εντός των φυσιολογικών ορίων μετά από την ακτινοβολία ή την χημειοθεραπεία σε σχέση με τους/τις ασθενείς την ομάδα ελέγχου.
Πιο συγκεκριμένα:
- στην ομάδα ελέγχου, φυσιολογικές μετρήσεις αίματος καταγράφηκαν μόλις στο 59% των ασθενών (δηλαδή στα 23 από τα 39 άτομα), ενώ
- στην ομάδα των φαρμακευτικών μανιταριών, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν το 85% (δηλαδή στα 17 από τα 20 άτομα)
Τα ανωτέρω αποτελέσματα υποδηλώνουν κάποια επίδραση των φαρμακευτικών μανιταριών στην ελαχιστοποίηση της εξασθένισης του μυελού των οστών (43).
Σε άλλη μελέτη, το 1992, τα φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγήθηκαν μαζί με χημειοθεραπεία ή άλλες φυτικές θεραπείες σε άτομα με καρκίνο του πνεύμονα.
Συμμετείχαν 50 άτομα, διάρκεια μελέτης περισσότερο από 2 μήνες, ημερήσια δοσολογία φαρμακευτικών μανιταριών : 6 γραμμάρια. Τα ευρήματα των επιστημόνων ήταν τα εξής:
1. τα υποκειμενικά συμπτώματα βελτιώθηκαν στην πλειοψηφία των ασθενών,
2. ο όγκος :
- στο 4% των ασθενών (2 άτομα): εξαφανίστηκε πλήρως
- στο 12% των ασθενών (6 άτομα): εμφάνισε μείωση μεγαλύτερη από 50%
- στο 30% των ασθενών (15 άτομα): εμφάνισε μείωση από 25% έως 50%
- στο 18% των ασθενών (9 άτομα): παρέμεινε αμετάβλητος ή εμφάνισε μείωση μικρότερη από 25%
- στο 2% των ασθενών (1 άτομο): αυξήθηκε
3. οι ανοσολογικοί παράμετροι δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά (43).
Σε κλινική μελέτη του 1986 αξιολογήθηκε η χρήση φαρμακευτικών μανιταριών μαζί με ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία σε άτομα με κακοήθειες. Τα ευρήματα της μελέτης ήταν τα εξής :
1. τα υποκειμενικά συμπτώματα βελτιώθηκαν σε όλους σχεδόν τους ασθενείς.
2. κανένας ασθενής δεν εμφάνισε λευκά αιμοσφαίρια λιγότερα από 3.000 / mm3.
3. σε περίπου στους μισούς ασθενείς το μέγεθος του όγκου μειώθηκε πολύ.
4. οι ανοσολογικοί παράμετροι δεν άλλαξαν σημαντικά (43).
νέο αντικαρκινικό φάρμακο από τα φαρμακευτικά μανιτάρια ;
Συνεργασία ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και βιοφαρμακευτικής εταιρείας διαπίστωσε ότι φάρμακο χημειοθεραπείας που προέρχεται από φαρμακευτικά μανιτάρια είναι αποτελεσματικό στην θανάτωση των καρκινικών κυττάρων.
Τον Οκτώβριο του 2021, το Πανεπιστήμιο δημοσίευσε μία σχετική ανάρτηση για το ότι αντικαρκινικό φάρμακο που προέρχεται από φαρμακευτικά μανιτάρια δείχνει πολλά υποσχόμενο σε κλινικές δοκιμές (44)
Συνεχίζοντας με μετα-αναλύσεις και ανασκοπήσεις.
το 2012 δημοσιεύτηκε μία μετα-ανάλυση (45) για τις κλινικές δοκιμές σε καρκινοπαθείς, η οποία επικαιροποιήθηκε μετά από 4 χρόνια (46).
Τα αποτελέσματα τους έδειξαν ότι οι ασθενείς που έλαβαν φαρμακευτικά μανιτάρια παράλληλα με την χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία ήταν πιο πιθανό να ανταποκριθούν θετικά σε σύγκριση με τους ασθενείς που έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία/ακτινοθεραπεία, χωρίς την παράλληλη λήψη φαρμακευτικών μανιταριών.
Σε μία από τις μεγαλύτερες ανασκοπήσεις που έγινε ποτέ για τα φαρμακευτικά μανιτάρια (αναλύθηκαν 9.366 μελέτες μεταξύ 1987 και 2017) τα αποτελέσματα έδειξαν ότι "τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν μία ευρεία εφαρμογή στην αντιμετώπιση του καρκίνου μέσω της ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος". Οι δημοσιεύσεις για "ανοσοτροποποίηση" (25,60%) και "αντιμετώπιση του καρκίνου" (21,40%) ήταν οι πιο δημοφιλείς υποκατηγορίες. Αυτή η ανασκόπηση παρέχει καθοδήγηση για μελλοντική έρευνα σχετικά με το ρόλο που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην ανοσοθεραπεία του καρκίνου (47).
Μία ανασκόπηση του 2020 αναφέρει ότι έχει επιβεβαιωθεί ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια παρουσιάζουν σημαντική ισχύ για την πρόληψη και την αντιμετώπιση διαφόρων τύπων καρκίνων, όπως μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου, πνεύμονα και τραχήλου της μήτρας (48).
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο καρκίνος με την πιο συχνή διάγνωση στους άνδρες (49) και ευθύνεται για σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα στον δυτικό κόσμο, η οποία αυξάνεται σταδιακά (50), ενώ εμφανίζει με υψηλή συχνότητα μετάστασης στα οστά (51)
Σε μία ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2019 αναφέρεται ότι κλινικές δοκιμές που διενεργήθηκαν σε ασθενείς με 9 διαφορετικά είδη καρκίνου, όπως :
- οισοφάγου,
- στομάχου,
- παχέος εντέρου,
- πνεύμονα,
- ήπατος,
- ουροδόχου κύστης,
- νεφρών,
- προστάτη, και
- μήτρας
έδειξαν επιθυμητά αποτελέσματα στον καρκίνο όταν τα σκευάσματα με φαρμακευτικά μανιτάρια χορηγούνταν σε συνδυασμό με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, οι παρατηρούμενες θεραπευτικές βελτιώσεις που σχετίζονται με τις παρενέργειες που προκαλούνται από την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία περιελάμβαναν :
α. μείωση της μυελοκαταστολής, όπως λευκοπενία και θρομβοπενία.
β. εξασθένιση γαστρεντερικών βλαβών, όπως ανορεξία, ναυτία, έμετος και διάρροια.
γ. ενίσχυση των ανοσολογικών λειτουργιών του ασθενούς κατά της μόλυνσης και κατά του καρκίνου, και
δ. βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της ποιότητας ζωής του ασθενούς με καρκίνο.
Τα ευρήματα έδειξαν ξεκάθαρα την επικουρική αποτελεσματικότητα που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην αντιμετώπιση του καρκίνου ενισχύοντας το ανοσοποιητικό των καρκινοπαθών και μειώνοντας τις τοξικές παρενέργειες που προκαλούνται από τα φάρμακα ή την ακτινοθεραπεία (32).
Μία ακόμα ανασκόπηση του 2019 αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν χρησιμοποιηθεί από καιρό ως αποτελεσματική συμπληρωματική θεραπεία όταν χορηγούνται μαζί με άλλα φάρμακα, ειδικά κατά την διάρκεια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού και του καρκίνου του προστάτη (52).
Επίσης, η συγκεκριμένη ανασκόπηση συμπληρώνει ότι ορισμένες ενώσεις που υφίσταται στα φαρμακευτικά μανιτάρια, βρίσκονται σε προκλινικές δοκιμές για την αντιμετώπιση του λεμφώματος (52).
Ανασκόπηση του 2017, αναφέρεται στην πιθανή ευεργετική επίδραση που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με χημειοθεραπευτικούς παράγοντες έτσι ώστε να βελτιωθεί η έκβαση των ασθενών με καρκίνο (53).
Μία ετήσια ανασκόπηση για τις αντιογκολογικές ιδιότητες τους, καταλήγει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως συμπληρωματικό εργαλείο από καρκινοπαθείς (54)
Χρήσιμο ανάγνωσμα είναι και η ανεξάρτητη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από το PDQ Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board, το οποίο παρέχει ενημέρωση για τα φαρμακευτικά μανιτάρια σε επαγγελματίες υγείας που φροντίζουν ανθρώπους με καρκίνο (55).
Σε άλλη ανασκόπηση γίνεται εκτενής αναφορά για τα οφέλη που έχει η μυκοθεραπεία ενάντια στον καρκίνο (56). Στην μυκοθεραπεία συχνά γίνεται συνδυαστική χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών διότι το σχήμα προσφέρει ευρύτερα οφέλη σε σύγκριση με την χρήση μόνο 1 φαρμακευτικού μανιταριού.
Μία ακόμα ανασκόπηση καταλήγει στο ότι η παρηγορητική μυκοθεραπεία συμβάλλει στην αποτοξίνωση, στην καταστολή της φλεγμονής και της αίσθησης του πόνου (57).
Σε άλλη ανασκόπηση αναφέρεται ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πλέον αναγνωριστεί ως μία εναλλακτική επικουρική βοήθεια στην αντιμετώπιση της λευχαιμίας και του καρκίνου (58)
Μία ανασκόπηση του 2015 από ένα εργαστήριο έρευνας για τον καρκίνο στις Η.Π.Α. αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια εμφανίζουν, μεταξύ άλλων, αντι-μεταστατικές, αντι-φλεγμονώδεις, και ανοσορυθμιστικές δράσεις (59).
Εδώ να αναφερθεί ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν συνταγογραφηθεί για την πρόληψη του ρινοφαρυγγικού καρκινώματος σε περισσότερα από 100 νοσοκομεία στην Κίνα (60).
Επίσης, τα φαρμακευτικά μανιτάρια τράβηξαν την προσοχή του νοσοκομείου St Jude Children's Research Hospital (61), ένα από τα καλύτερα νοσοκομεία παγκοσμίως (62), το οποίο είναι από τα κορυφαία στον παιδικό καρκίνο και άλλες απειλητικές για την ζωή ασθένειες.
21/3/2023, έκανα μία αναζήτηση στην Αμερικάνικη Ιατρική Βιβλιοθήκη (pubmed.gov), περίπου το 20% των δημοσιεύσεων για τα φαρμακευτικά μανιτάρια αναφέρεται στον καρκίνο, το οποίο είναι αντιπροσωπευτικό της κατεύθυνσης που έχει λάβει η επιστημονική έρευνα σχετικά με τα φαρμακευτικά μανιτάρια. Για τον διαβήτη, τις καρδιοπάθειες και την παχυσαρκία υπάρχει επίσης σημαντική επιστημονική βιβλιογραφία αλλά σε καμμία περίπτωση δεν προσεγγίζει τις δημοσιευμένες μελέτες που υπάρχουν για τον καρκίνο.
Περισσότερες μελέτες που ανέφεραν ευρήματα από ανθρώπους
Τα αποτελέσματα από πολλές φαρμακολογικές και κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούν να διαδραματίσουν έναν αντικαρκινικό ρόλο μέσω της ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος (47), και η συμπληρωματική χρήση τους επιδρά ευεργετικά στους/στις ασθενείς με καρκίνο (54) μέσω της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος (59) χωρίς προφανή τοξικότητα (63).
Δεδομένου ότι έχει αυξηθεί η συχνότητα χρήσης των φαρμακευτικών μανιταριών από ασθενείς με καρκίνο, έχουν διενεργηθεί κάποιες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για να εκτιμηθούν τα κλινικά αντικαρκινικά αποτελέσματα από τα φαρμακευτικών μανιταριών (59). Για τα φαρμακευτικά μανιτάρια υπάρχουν πληροφορίες που επικαιροποιούνται σε τακτικά χρονικά διαστήματα στην ιστοσελίδα από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. (53).
Επίσης, αναφορά στα φαρμακευτικά μανιτάρια και τις αντικαρκινικές δράσεις τους γίνεται και από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, το φημισμένο ίδρυμα θεραπείας και έρευνας για τον καρκίνο στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης (25, 64-74), το οποίο έχει αναγνωριστεί ως το δεύτερο καλύτερο νοσοκομείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου στις Η.Π.Α. (75).
Μελέτη 12 εβδομάδων έδειξε ότι οι πολυσακχαρίτες από τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν τις ανοσολογικές αντιδράσεις των καρκινοπαθών προχωρημένου σταδίου (76)
Μελέτη του 2014 διερεύνησε τα ιατρικά αποτελέσματα, και έδειξε ότι πέντε ασθενείς με γυναικολογικό καρκίνο πέτυχαν σταθεροποίηση της νόσου μετά την κατανάλωση φαρμακευτικών μανιταριών (77).
Σε δημοσίευση του 2011, αναφέρεται ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχει συσχετιστεί με ορισμένες υφέσεις διαρκείας στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (78)
Τα αποτελέσματα μελέτης του 2010 έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια καταστέλλουν την ανάπτυξη των αδενωμάτων του παχέος εντέρου (79).
Τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή και ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη του 2008 διαπίστωσε ότι η αγωγή 6 μηνών με φαρμακευτικά μανιτάρια βοήθησε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά με λευχαιμία ή όγκους, ηλικίας 2-18 ετών, με διάμεση ηλικία τα 9 έτη. Η ημερήσια δοσολογία ήταν 4-6 κάψουλες φαρμακευτικών μανιταριών ή εικονικό φάρμακο (80).
Άλλη μελέτη του 2006, έδειξε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έδρασαν ευεργετικά σε ορισμένους δείκτες σε ανθρώπους με καρκίνο του παχέος εντέρου (81)
Τα επιθετικά λεμφώματα ονομάζονται επίσης συχνά "λέμφωμα υψηλού βαθμού" (82). Η πλήρης υποχώρηση του λεμφώματος υψηλού βαθμού κακοήθειας είναι εξαιρετικά σπάνια.
Παρουσιάζεται η περίπτωση πλήρους υποχώρησης, όπου πιθανώς να οφείλεται λήψη μεγα-δοσολογίας φαρμακευτικών μανιταριών με διάρκεια μόλις 5 μέρες (83).
Άνδρας 47 ετών παρουσίασε επιγαστρικό πόνο. Η ενδοσκόπηση αποκάλυψε μεγάλο γαστρικό έλκος, για το οποίο η βιοψία έδειξε λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα.
Ωστόσο, 11 ημέρες αργότερα, παρά την διεξοδική δειγματοληψία που διενεργήθηκε στην γαστρεκτομή, δεν βρέθηκαν στοιχεία λεμφώματος μεγάλων Β-κυττάρων και υπήρχε πλήρης αναστροφή.
Θέτοντας ερωτήσεις, ο ασθενής ανέφερε ότι είχε λάβει μεγα-δοσολογία φαρμακευτικών μανιταριών, το οποίο ίσως θα μπορούσε να προκαλέσει αυτήν την επιτυχή ανοσολογική αντίδραση. Πιο συγκεκριμένα, ο ασθενής είχε λάβει 60 κάψουλες ημερησίως επί 5 ημέρες, μία δοσολογία που ήταν τριπλάσια σε σύγκριση με αυτή που συνιστούσε ο κατασκευαστής.
Η εναλλακτική εξήγηση, φυσικά, είναι η αυτόματη υποχώρηση [spontaneous regression] που δεν σχετίζεται με τα φαρμακευτικά μανιτάρια, αλλά αυτό δεν εξηγεί την χρονολογική αλληλουχία των γεγονότων.
Ο ρόλος των φαρμακευτικών μανιταριών αξίζει περαιτέρω διερεύνησης. Ο ασθενής ήταν καλά, χωρίς ενδείξεις νόσου 2,5 χρόνια μετά, χωρίς να έχει χορηγηθεί καμμία επικουρική θεραπεία (83).
Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ανθεκτικό στην φαρμακευτική αγωγή. Μπορούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια να βοηθήσουν ; Επιστήμονες από Πανεπιστήμιο των Η.Π.Α. και το Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης αναφέρουν την εμπειρία τους (78).
Το 2011, μία ερευνητική ομάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια) και την Σιγκαπούρη (Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης) δημοσίευσε στο επιστημονικό περιοδικό "Κλινική Ογκολογία" τις περιπτώσεις 3 ανθρώπων με προχωρημένο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο είναι ανθεκτικό στην φαρμακευτική αγωγή και εμφανίζεται συχνά σε ανθρώπους με σημαντικές συννοσηρότητες.
Αναφέρουν ότι κάνοντας την ανοιχτή ερώτηση "Και ποια άλλα φάρμακα λαμβάνετε;" εντόπισαν την λήψη φαρμακευτικών μανιταριών εκ μέρους των ασθενών, τα οποία τουλάχιστον από την εμπειρία τους, έχουν συσχετιστεί με ορισμένες υφέσεις του καρκίνου, οι οποίες μάλιστα ήταν διαρκείας.
Το ότι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ανθεκτικό στην φαρμακευτική θεραπεία προσδίδει μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε αυτές τις περιπτώσεις.
Η επιστημονική ομάδα αναφέρει ότι η συμβατική χημειοθεραπεία δεν έχει δείξει όφελος επιβίωσης σε ανθρώπους με προχωρημένο ή μεταστατικό ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, για τους οποίους η διάμεση επιβίωση είναι γενικά μικρότερη από 8 μήνες.
Η συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική έχει φτάσει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κλινική ογκολογία.
Σε μια μελέτη, το 80% των ανθρώπων με καρκίνο σε μεγάλο ακαδημαϊκό κέντρο παραδέχθηκε ότι χρησιμοποιεί συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική. Αυτό είναι ένα εκπληκτικό ποσοστό, ιδίως επειδή θα περιμέναμε ότι οι άνθρωποι με καρκίνο τείνουν να αποκρύπτουν αυτές τις πληροφορίες από τους/τις ιατρούς τους.
Αν και οι τρεις άνθρωποι με καρκίνο που αναφέρει η εν λόγω ερευνητική ομάδα, λάμβαναν διάφορα σκευάσματα συμπληρωματικής και εναλλακτικής ιατρικής, τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν παρόντα και στις 3 περιπτώσεις.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αποδειχθεί ότι έχουν αντικαρκινική δράση.
Προσωπικά, δέχθηκα την πρώτη αναφορά για τα αποτελέσματα του το 2015, από Ιατρό Δημόσιου Νοσοκομείου της Θεσσαλονίκης για συγγενή του με καρκίνο τελικού σταδίου, στην οποία χορήγησε μεγα-δοσολογία και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.
Έκτοτε, συνεργάζομαι τακτικά με ανθρώπους με καρκίνο και τα ευρήματα, εφόσον τηρείται η προτεινόμενη δοσολογία, είναι αξιοσημείωτα.
Κλείνοντας, όπως αναφέρει και η εν λόγω ερευνητική ομάδα, στην επιστημονική βιβλιογραφία υπάρχουν και άλλες αναφορές για την χρήση φαρμακευτικών μανιταριών από ανθρώπους με διάφορους καρκίνους και επισημαίνουν ότι το επόμενο βήμα είναι η συστηματική μελέτη των φαρμακευτικών μανιταριών σε ανθρώπους με καρκίνο.
Στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και στο Εθνικό Κέντρο Καρκίνου της Σιγκαπούρης προσπαθούν να κάνουν ακριβώς αυτό αλλά - όπως αναφέρουν - τους εμποδίζει το γεγονός ότι αδυνατούν να βρουν τυποποιημένα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία να παρασκευάζονται σύμφωνα με τις τρέχουσες καλές πρακτικές παραγωγής [Good Manufacturing Practices - GMP] (78). Ως εκ τούτου, όταν επιλέγουμε φαρμακευτικά μανιτάρια δεν αρκεί μόνο η γνωστοποίηση του Ε.Ο.Φ. αλλά χρειάζεται να αναζητούμε και άλλες πιστοποιήσεις, όπως είναι η GMP. Κάθε πρόσθετη πιστοποίηση που έχει μία εταιρεία π.χ. ISO, HACCP, βιολογικής καλλιέργειας κ.ά, σίγουρα ανεβάζει το τελικό των κόστος φαρμακευτικών μανιταριών αλλά προσφέρει μία εξασφάλιση ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι υψηλής ποιότητας και, ως εκ τούτου, υψηλής αποτελεσματικότητας.
Συνεχίζω με την παράθεση περαιτέρω μελετών σε ανθρώπους.
Το 2018, στο επιστημονικό περιοδικό "Οδοντιατρικές και Ιατρικές Επιστήμες" δημοσιεύθηκε μία μελέτη για τα φαρμακευτικά μανιτάρια στο Στοματικό Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα, η οποία αποτελεί μια απόδειξη εξαιρετικής μετεγχειρητικής υποστήριξης σε ανθρώπους με καρκίνο" (84).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά το σωματικό βάρος, καθώς και 12 αιματολογικούς δείκτες. Επίσης, βελτιώθηκαν κλινικά το παρουσιαστικό και η όρεξη τους, η βαθμολογία Karnofsky, η οπτική αναλογική κλίμακα, και η ανεκτικότητα στην ακτινοχημειοθεραπεία.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
Οι ασθενείς με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του στόματος ανταποκρίνονται σε τρόπους αντιμετώπισης όπως η χειρουργική επέμβαση και η ακτινοχημειοθεραπεία. Ωστόσο, στην κλινική πράξη οι ιατροί δοκιμάζουν συνεχώς άλλους συνδυασμούς αντιμετώπισης για να δουν εάν μπορούν :
- να βελτιώσουν τα θεραπευτικά αποτελέσματα,
- να μειώσουν τις παρενέργειες, ή
- να αυξήσουν την ποιότητα ζωής
σε ανθρώπους που επιβιώνουν από τον καρκίνο.
Ο στόχος αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα της συνταγογράφησης φαρμακευτικών μανιταριών σε ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του στόματος που υποβάλλονται σε αγωγή με ακτινοχημειοθεραπεία μετά από χειρουργική αφαίρεση πρωτογενών καρκινικών ιστών.
Μετά την χειρουργική επέμβαση, τα φαρμακευτικά μανιτάρια συνταγογραφήθηκαν σε τρεις μορφές:
- κάψουλα με φαρμακευτικά μανιτάρια (500 mg/κάψουλα),
- βούρτσισμα δοντιών με οδοντόκρεμα με φαρμακευτικά μανιτάρια, η οποία περιέχει 0,5% εκχύλισμα, και
- κατανάλωση τσαγιού με φαρμακευτικά μανιτάρια που περιέχει 0,2% εκχύλισμα),
3 φορές την ημέρα, επί 3 μήνες.
Στην συνέχεια, η κατάσταση των ανθρώπων με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος συγκρίθηκε με εικονικό φάρμακο προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση αυτού του μανιταριού.
ευρήματα:
Τα ευρήματα έδειξαν ότι, σε σύγκριση με τους ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος που έλαβαν εικονικό φάρμακο, τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτίωσαν σημαντικά:
- τόσο το σωματικό βάρος, όσο και
- τα επίπεδα σε 12 αιματολογικούς δείκτες.
Επίσης, βελτιώθηκαν κλινικά:
- το παρουσιαστικό των ασθενών,
- η όρεξη τους,
- η βαθμολογία Karnofsky,
- η οπτική αναλογική κλίμακα, και
- η ανεκτικότητα στην ακτινοχημειοθεραπεία.
Η επιστημονική ομάδα που διενήργησε την εν λόγω μελέτη, κλείνει αναφέροντας ότι :
"τα ευρήματα μας, επομένως, υποστηρίζουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία χρησιμοποιούνται για τις αντικαρκινικές επιδράσεις τους από την αρχαιότητα, έχουν πιθανά οφέλη σε ανθρώπους με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα στόματος" (84).
Πιλοτική κλινική δοκιμή του 2012 (85) σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού που λαμβάνουν ορμονοθεραπεία έδειξε ότι η ομάδα των γυναικών που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, σε σύγκριση με την ομάδα των γυναικών που δεν τα έλαβε, είχε:
1. βελτιωμένη σωματική, συναισθηματική και λειτουργική ευεξία,
2. μειωμένο αίσθημα κόπωσης,
3. μειωμένο άγχος και μειωμένη κατάθλιψη,
4. υψηλότερη συναισθηματική και γνωστική λειτουργία,
5. σημαντικά βελτιωμένη ποιότητα ζωής,
6. οι διαταραχές του ύπνου και η απώλεια όρεξης βελτιώθηκαν
7. σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα του δείκτη TNF-α, και χαμηλότερα επίπεδα του δείκτη IL-6.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ένα από τα συμπτώματα που οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού συχνά αναφέρουν είναι η κόπωση. Η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση είναι μία οδυνηρή, επίμονη, και υποκειμενική αίσθηση σωματικής, συναισθηματικής και γνωστικής κόπωσης που σχετίζεται με τον καρκίνο ή την θεραπεία του καρκίνου, η οποία δεν είναι ανάλογη με την πρόσφατη δραστηριότητα του ασθενούς και παρεμβαίνει με την κανονική λειτουργία..
Η σύγχρονη έρευνα επαλήθευσε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πολλαπλές λειτουργίες.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν πολλά αποτελεσματικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένων βιοδραστικών ενώσεων όπως πολυσακχαρίτες, τριτερπενοειδή, αλκαλοειδή, ένζυμα και πρωτεΐνες.
Με βάση αυτά τα ερευνητικά αποτελέσματα, τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν προταθεί ως μία εναλλακτική θεραπεία για τον έλεγχο της σχετιζόμενης με τον καρκίνο κόπωσης.
2. ΜΕΘΟΔΟΣ
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε ως μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη που συνέκρινε μία πειραματική ομάδα που λάμβανε φαρμακευτικά μανιτάρια με την ομάδα ελέγχου που λάμβανε εικονικό φάρμακο.
Κατά την έναρξη της μελέτης και στο τέλος των 4 εβδομάδων, συλλέχθηκαν δεδομένα για την λειτουργική αξιολόγηση της σχετιζόμενης με την θεραπεία του καρκίνου κόπωση (functional assessment of cancer therapy-fatigue, FACT-F), το νοσοκομειακό άγχος και την κλίμακα κατάθλιψης (HADS), EORTC ερωτηματολόγια για την ποιότητας της ζωής (QLQ-C30), μετρήθηκαν οι συγκεντρώσεις ΤΝF-α, IL-6, η ηπατική-νεφρική λειτουργία και συλλέχθηκαν δείγματα αίματος
3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Επιδράσεις παρέμβασης στην κόπωση
- Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, οι περισσότερες αλλαγές της πειραματικής ομάδας στο FACT-F παρατηρήθηκαν στους τομείς της σωματικής ευεξίας και της κόπωσης.
- Η συναισθηματική και λειτουργική ευεξία των ασθενών βελτιώθηκε μετά από την παρέμβαση.
Τα ευρήματα αυτά είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, δεδομένου ότι οι συμμετέχοντες στην μελέτη είχαν βιώσει κόπωση για αρκετά χρόνια πριν από την έναρξη της κλινικής δοκιμής.
Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στην ομάδα ελέγχου.
Επιδράσεις παρέμβασης στο άγχος και στην κατάθλιψη
Οι βαθμολογίες για το άγχος και την κατάθλιψη μειώθηκαν σημαντικά κατά την διάρκεια της μελέτης, υποδεικνύοντας μία πιθανή βελτίωση του άγχους και της κατάθλιψης.
Μία εξήγηση για την βελτίωση της κατάθλιψης είναι ότι με λιγότερη κούραση και περισσότερη ενέργεια, αυτοί οι επιζώντες του καρκίνου του μαστού ήταν σε θέση να κάνουν κάποιες δραστηριότητες που προηγουμένως είχαν εγκαταλείψει. Οι δραστηριότητες αυτές έφεραν χαρά στη ζωή τους.
Η κατάθλιψη των ασθενών στην ομάδα ελέγχου δεν είχε καμία σημαντική διαφορά.
Επιδράσεις παρέμβαση στην ποιότητα ζωής
- Στην λειτουργία και στην συνολική κλίμακα της ποιότητας της ζωής στο EORTC QLQ-C30, οι βαθμολογίες στην συναισθηματική λειτουργία και στην γνωστική λειτουργία στην πειραματική ομάδα ήταν υψηλότερες σε σχέση με τα αποτελέσματα στην ομάδα ελέγχου.
- Οι τομείς της φυσικής λειτουργίας και της συνολικής ποιότητας ζωής βελτιώθηκαν σημαντικά μετά από 4 εβδομάδες θεραπείας με φαρμακευτικά μανιτάρια. Καμία σημαντική αλλαγή δεν βρέθηκε στους τομείς της λειτουργίας του ρόλου και της κοινωνικής λειτουργίας.
- Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, η κόπωση, οι διαταραχές του ύπνου, η απώλεια της όρεξης των ασθενών στην πειραματική ομάδα βελτιώθηκαν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του EORTC QLQ-C30.
Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η παρέμβαση ίσως έχει ευεργετική επίδραση στην δύναμη, εκτός από τα υποκειμενικά συμπτώματα.
Συγκέντρωση ΤΝF-α και IL-6
- Οι κυτοκίνες ως δείκτες της σχετιζόμενες με τον καρκίνο κόπωσης, οι συγκεντρώσεις ΤΝF-α και IL-6 μετά την αγωγή ήταν σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με πριν από την αγωγή.
- Σε μια διερευνητική ανάλυση των προφλεγμονωδών κυτοκινών, οι δείκτες της σχετιζόμενης με τον καρκίνο κόπωσης, ο μέσος όρος των συγκεντρώσεων του TNF-α πριν και μετά την αγωγή στην πειραματική ομάδα ήταν 128,70 pg/mL και 71.89 pg/mL. Το επίπεδο του ΤΝF-α στον ορό ήταν σημαντικά χαμηλότερο.
- Οι μέσες συγκεντρώσεις του δείκτη IL-6 στον ορό πριν και μετά την αγωγή στην πειραματική ομάδα, ήταν 62,43 pg/mL και 37.62 pg/mL. Το επίπεδο του IL-6 στον ορό ήταν χαμηλότερο.
Τοξικότητα
Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της μελέτης. Καταγράφηκαν μόνο ήπιες ενοχλήσεις. Οι δύο πιο κοινές ενοχλήσεις ήταν ζάλη (16%) και ξηροστομία (12%).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Αυτή η πιλοτική μελέτη δείχνει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια ίσως έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στην σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση και στην ποιότητα ζωής σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε ορμονοθεραπεία, χωρίς σημαντικές αρνητικές αντιδράσεις.
Επιπλέον, οι βελτιώσεις στην συναισθηματική λειτουργία που φάνηκαν στην μελέτη μας δείχνουν ότι έχει μια θέση για την θεραπεία της κατάθλιψης σε ασθενείς των οποίων η θεραπεία με τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά είναι ανέφικτη (85).
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο καρκίνος του πνεύμονα χωρίζεται σε δύο κύριες ομάδες: τον μικροκυτταρικό και τον μη-μικροκυτταρικό (86). Ο καρκίνος του πνεύμονα έχει κακή πρόγνωση. Περισσότερο από το 50% των ανθρώπων πεθαίνουν εντός μόλις 1 έτους (87).
Μπορούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια να βοηθήσουν ;
Τα επιστημονικά δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες δείχνουν ότι ναι, τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν στατιστικώς σημαντικά οφέλη, ακόμα και στον προχωρημένο καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός το οποίο το γνωρίζουμε εδώ και 3 δεκαετίες. Ενδεικτικά, παρουσιάζω 4 μελέτες εξ'αυτών.
Το 1998 τα φαρμακευτικά μανιτάρια έδειξαν ότι προσφέρουν σημαντικά οφέλη στον προχωρημένο μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (32). Επιστήμονες χορήγησαν φαρμακευτικά μανιτάρια συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία σε ασθενείς που βρίσκονταν από στάδιο 2 έως στάδιο 4 (τελικό στάδιο).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι :
- οι ασθενείς που έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία είχαν μικρότερες βελτιώσεις σε σύγκριση
- με ασθενείς που έλαβαν χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η χημειοθεραπεία μαζί με τα φαρμακευτικά μανιτάρια πέτυχε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό ασθενών σε "πλήρη ή μερική ύφεση". Επιπλέον, τα ευρήματα από τις αιματολογικές εξετάσεις υποδηλώνουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μείωσαν την καταστολή της αιμοποιητικής λειτουργίας του μυελού των οστών που προκαλεί η χημειοθεραπεία.
Περισσότερες πληροφορίες για αυτήν την μελέτη :
1. ΜΗ-ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα [Non-small-cell lung cancer] είναι ο πιο κοινός τύπος καρκίνου του πνεύμονα, αντιπροσωπεύοντας το 87% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα (88). Δυστυχώς, περίπου το 50% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα είναι μεταστατικοί κατά την διάγνωση (89).
Ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα έχει ποσοστό επιβίωσης 5 ετών σε όλα τα στάδια περίπου μόλις 15% (90). Μάλιστα, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης για τον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο που έχει εξάπλωση σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος βρίσκεται ακόμα χαμηλότερα, στο 9%. Αυτό σημαίνει ότι μόνο το 9% των ατόμων με μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα είναι ζωντανό 5 χρόνια αργότερα, σε σύγκριση με ανθρώπους του γενικού πληθυσμού (91).
Τα 3 πιο κοινά σημεία στα οποία κάνει μετάσταση ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (92) είναι τα εξής:
- εγκέφαλος (47%),
- οστά (36%),
- ήπαρ (22%),
Επίσης, ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος ενδέχεται να κάνει μεταστάσεις σε πολλές περιοχές του σώματος.
Οι επιλογές θεραπείας του μη-μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα περιλαμβάνουν χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία κ.ά. (93)
2. ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ στον ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΜΗ-ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ
Ο προχωρημένος καρκίνος συνήθως δεν μπορεί να θεραπευτεί (94). Ωστόσο, υπάρχουν ευχάριστα νέα διότι από το 1998 γνωρίζουμε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια προσφέρουν σημαντικές ευεργετικές επιδράσεις στον προχωρημένο μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (32).
Πιο συγκεκριμένα, μία επιστημονική ομάδα διερεύνησε την κλινική αποτελεσματικότητα από τα φαρμακευτικά μανιτάρια όταν χορηγούνται συνδυαστικά με την χημειοθεραπεία.
Συμμετείχαν 56 άτομα: 29 άνδρες και 27 γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας 56,2 έτη.
Κατά τα άλλα, οι ασθενείς ήταν σε γενικά καλή κατάσταση με την βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι [Karnofsky] να είναι μεγαλύτερη από 60, ενώ ο αναμενόμενος χρόνος επιβίωσης ήταν περισσότερο από 3 μήνες.
Οι ιατροί χρησιμοποιούν το σύστημα σταδιοποίησης για να περιγράψουν πόσο προχωρημένος είναι ο καρκίνος την στιγμή που διαγιγνώσκεται. Αυτό το σύστημα σταδιοποιεί τον καρκίνο από τα στάδια 0 έως 4. Το στάδιο 4 είναι το πιο σοβαρό διότι ο καρκίνος που έχει εξαπλωθεί σε μακρινά μέρη του σώματος.
Και οι 56 ασθενείς ήταν σε στάδιο 2 έως στάδιο 4:
- 26 ασθενείς σε στάδιο 2 ή στάδιο 3, και
- 30 ασθενείς σε στάδιο 3 ή στάδιο 4.
Υπήρχαν 32 περιπτώσεις αδενοκαρκινώματος πνεύμονα, 15 περιπτώσεις ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, 7 περιπτώσεις πλακώδους αδενοκαρκινώματος και 2 περιπτώσεις μεγαλοκυτταρικού καρκινώματος.
Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία:
- 35 στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια (χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια), και
- 21 στην ομάδα ελέγχου (μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια).
Επί 1 μήνα, 3 φορές την ημέρα, χορηγήθηκαν φαρμακευτικά μανιτάρια.
Η αποτελεσματικότητα της αγωγής αξιολογήθηκε μετά από 2 διαδοχικές μηνιαίες θεραπείες.
Η βραχυπρόθεσμη θεραπευτική δράση ταξινομήθηκε με βάση τα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ως:
- πλήρης ύφεση (complete remission - CR),
- μερική ύφεση (partial remission - PR),
- μικρή ύφεση (minor remission - MR),
- σταθερή νόσος (stable disease - SD),
- μικρή ύφεση + σταθερή νόσος ορίστηκαν ως καμμία αλλαγή (no change - NC), και
- προοδευτική νόσος (progressive disease - PD).
Ο αποτελεσματικός ρυθμός (πλήρης ύφεση-CR + μερική ύφεση-PR) ήταν ο ρυθμός ύφεσης (remission rate-RR)
Η αλλαγή στην ποιότητα ζωής του ασθενούς, με βάση την βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι, ταξινομήθηκε ως:
- “βελτίωση” όταν η βαθμολογία αυξήθηκε λιγότερο από 10,
- “σταθεροποίηση” όταν δεν σημειώθηκε καμία αλλαγή, και
- "επιδείνωση" όταν μειώθηκε περισσότερο από 10.
Επίσης, προσδιορίστηκαν τα ερυθρά αιμοσφαίρια (RBC), τα λευκά αιμοσφαίρια (WBC), η αιμοσφαιρίνη (HGB), τα αιμοπετάλια (PLT), τα Τ λεμφοκύτταρα και οι υποομάδες Τ-λεμφοκυττάρων.
αποτελέσματα:
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι - συγκρίνοντας τον ρυθμό ύφεσης (πλήρη ή μερική ύφεση) - υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των 2 ομάδων. Πιο συγκεκριμένα:
Α. Από την ομάδα που έλαβε χημειοθεραπεία μαζί με φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 2 άτομα είχαν πλήρη ύφεση (5,7% επί του συνόλου),
- 21 άτομα είχαν μερική ύφεση (60%),
- 9 άτομα με καμμία αλλαγή (25,71%),
- 3 άτομα διέκοψαν ή απεβίωσαν (8,57%).
Συνολικά, 23 άτομα είχαν πλήρη ή μερική ύφεση (65,71%).
Β. Από την ομάδα που έλαβε μόνο χημειοθεραπεία, χωρίς φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 1 άτομο είχαν πλήρη ύφεση (4,76%),
- 8 άτομα είχαν μερική ύφεση (38,14%),
- 10 άτομα με καμμία άλλαγή (47,62%),
- 2 άτομα διέκοψαν ή απεβίωσαν (9,52%), και
Συνολικά, 9 άτομα είχαν πλήρη ή μερική ύφεση (42,85%) .
Η βαθμολογία στην κλίμακα Καρνόφσκι έδειξε ότι το ποσοστό βελτίωσης στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια (68,57%) ήταν σημαντικά υψηλότερο από αυτό στην ομάδα χωρίς τα φαρμακευτικά μανιτάρια (42,85%). Πιο συγκεκριμένα:
Α. στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 24 άτομα έδειξαν “βελτίωση” (68,57%),
- 7 άτομα έδειξαν “σταθεροποίηση” (20%),
- 4 άτομα έδειξαν “επιδείνωση” (11,43%).
Β. στην ομάδα χωρίς τα φαρμακευτικά μανιτάρια =>
- 9 άτομα έδειξαν “βελτίωση” (42,85%),
- 8 άτομα έδειξαν “σταθεροποίηση” (38,10%),
- 4 άτομα έδειξαν “επιδείνωση” (19,05%).
Εν τω μεταξύ, το ποσοστό βελτίωσης της ποιότητας ζωής στην ομάδα με τα φαρμακευτικά μανιτάρια ήταν μεγαλύτερο από τον ρυθμό ύφεσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι παρόλο που οι ασθενείς μπορεί να μην είχαν επιτύχει πλήρη ή μερική ύφεση, η ποιότητα ζωής τους βελτιώθηκε ουσιαστικά.
Όσον αφορά τις αιματολογικές εξετάσεις, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μείωσαν την καταστολή της αιμοποιητικής λειτουργίας του μυελού των οστών που προκαλείται από την χημειοθεραπεία (32).
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Ο καρκίνος επανέρχεται ως η νούμερο 1 αιτία θανάτου. Επιστήμονες ανά τον κόσμο αναζητούν φυσικές προσεγγίσεις ώστε αφενός να βελτιώσουν τα αποτελέσματα από την τρέχουσα συμβατική θεραπεία των Ογκολόγων και αφετέρου να μειωθούν οι παρενέργειες της.
Η γνώση ήταν, είναι, και θα είναι δύναμη.
Όταν ενημερωνόμαστε για τις νέες επιστημονικές εξελίξεις και τις διαθέσιμες επιλογές, οι οποίες τεκμηριώνονται όχι γενικά και αόριστα ή με προκαταρκτικές μελέτες (π.χ. in vitro, in vivo, in silico) αλλά με τα ευρήματα κλινικών δοκιμών (ανθρώπινες μελέτες), τότε είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε αλλά και να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο με καλύτερα εφόδια και, ως εκ τούτου, να αυξήσουμε σημαντικά τις πιθανότητες μας να ξεπεράσουμε τον καρκίνο πλήρως, και να τον αφήσουμε πίσω, προχωρώντας με την ζωή μας, χωρίς να έχουμε τον φόβο της υποτροπής, ιδίως όταν εκτός από τα φαρμακευτικά μανιτάρια, προχωρούμε και σε βελτιώσεις στην διατροφή μας.
Σε αυτό το άρθρο είδαμε δεδομένα από ευρήματα ανθρώπινων μελετών για την χορήγηση των φαρμακευτικών μανιταριών σε 11 είδη καρκίνου.
Στο μέλλον, σκοπεύω να γράψω και άλλα άρθρα για ακόμα 9 είδη, ενώ παράλληλα παρακολουθώ σε μηνιαία βάση όλες τις εξελίξεις για τις καινούργιες μελέτες που δημοσιεύονται με αντικείμενο τις αντικαρκινικές δράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών, οι οποίες προκύπτουν μέσω διαφόρων μηχανισμών (17, 26-28), αν και ακόμα δεν έχουν ταυτοποιηθεί το σύνολο τους. Παρόλα αυτά, η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών σε αυτόν τον τομέα είναι αντικείμενο, το οποίο διερευνάται ενεργά παγκοσμίως.
Βέβαια, τα φαρμακευτικά μανιτάρια επ' ουδενί δεν υποκαθιστούν τον/την Ιατρό μας. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα που έχουν δημοσιευθεί στην επιστημονική βιβλιογραφία από ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο είναι πλέον σαφή: η ταυτόχρονη χορήγηση των φαρμακευτικών μανιταριών μαζί με την χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία έχει δοκιμαστεί επιτυχώς και είναι σε θέση να προσφέρει σημαντικά οφέλη, αρκεί να τηρούνται 2 προϋποθέσεις:
1. να λαμβάνονται υπεύθυνα και στην κατάλληλη δοσολογία, και
2. να επιλέγονται φαρμακευτικά μανιτάρια με μία επαρκή ποιότητα.
Προσοχή, λοιπόν, σε αυτά τα 2 σημεία, με τα οποία θα κλείσω και το παρόν άρθρο:
1. να αποφεύγεται η αυτοθεραπεία. Η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών να γίνεται μόνο υπό την επίβλεψη επαγγελματιών Υγείας, ιδανικά με εμπειρία και γνώση των φαρμακευτικών μανιταριών.
Μην βασίζεστε στις οδηγίες χρήσης που δίνονται από ανθρώπους στον χώρο του εμπορίου και των πωλήσεων ή από διαδικτυακά φόρουμ και ομάδες facebook.
- άνθρωποι από τις πωλήσεις, προκειμένου να αυξήσουν τον τζίρο τους, συστήνουν υπερδοσολογίες ή ακόμα και μεγα-δοσολογίες, ισχυριζόμενοι ότι "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι απλά μία ακόμη τροφή. Μπορείς να λάβεις όσο θες". Αυτή η προσέγγιση δεν προάγει την υπεύθυνη χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών, και αυξάνει την πιθανότητα για ισχυρές αντιδράσεις από τον οργανισμό, ενίοτε πολύ σοβαρές. Όπως αναφέρει και το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο", όχι ως τροφή.
- διαδικτυακά φόρουμ και ομάδες facebook: Το κοινό, σε αρκετές περιπτώσεις, γνωρίζει ότι οι έμποροι δεν είναι η βέλτιστη επιλογή για την δοσολογία και τον τρόπο χρήσης, αλλά αντί να αναζητήσει καθοδήγηση από επαγγελματίες Υγείας, συμβουλεύεται διαδικτυακά φόρουμ ή ομάδες facebook, οι οποίες, από ότι έχω παρατηρήσει, συχνά συστήνουν υποδοσολογία ή ακατάλληλο τρόπο χρήσης, το οποίο δεν προσφέρει τα βέλτιστα οφέλη, αλλά απεναντίας, συχνά οδηγεί σε λίγα ή ακόμα και καθόλου αποτελέσματα. Αυτό έχει ως συνέπεια να υπάρχει απογοήτευση και να διακόπτονται τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποίο θα μπορούσαν, εάν είχαν ληφθεί ορθά και εξατομικευμένα, να προσφέρουν σημαντικά οφέλη.
Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις για το ίδιο είδος καρκίνου, έχουν δοκιμαστεί κλινικά διάφορα είδη φαρμακευτικών μανιταριών. Ωστόσο, το πιο είναι το κατάλληλο για κάθε ασθενή ξεχωριστά, καθορίζεται και από τις τυχόν συννοσηρότητες, αν και πάντα μπορεί να χορηγηθεί και σχήμα φαρμακευτικών μανιταριών.
Επιπρόσθετα, πολύ σημαντικός είναι και ο τρόπος χρήσης τους, δηλαδή η χρονική απόσταση από την λήψη φαρμάκων, πότε θα λαμβάνονται μέσα στην ημέρα και άλλες λεπτομέρειες, οι οποίες, όμως, έχουν την αξία τους, για παράδειγμα εάν θα λαμβάνονται με άδειο στομάχι ή αμέσως μετά τα γεύματα, εάν η δοσολογία θα είναι εφάπαξ ή μοιρασμένη κατά την διάρκεια της ημέρας κ.ο.κ.
2. προμηθευτείτε τα μόνο από αξιόπιστα σημεία πώλησης διότι στην αγορά, διαπιστωμένα, κυκλοφορούν αρκετά φαρμακευτικά μανιτάρια (σκευάσματα ή σκόνη), τα οποία είναι αμφιβόλου ποιότητας ή ακόμα και πλήρως αδρανή, το οποίο οδηγεί σε χαμηλή ή μηδενική αποτελεσματικότητα.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ - ΕΡΕΥΝΕΣ για άρθρο "ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ"
Ανάρτηση χωρίς παραπομπές δεν είναι επιστήμη αλλά λογοτεχνία.
Δικαιούσαι να γνωρίζεις από που αντλώ τις πληροφορίες αφενός για να ελέγχεις την αξιοπιστία των πηγών και αφετέρου για να επιβεβαιώνεις την αληθότητα τους. Όχι λόγια του αέρα και αβάσιμοι ισχυρισμοί χωρίς τεκμηρίωση.
Για να διασφαλιστεί η εγκυρότητα των άρθρων, το 100% των πηγών είναι επιστημονικά περιοδικά, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, επαγγελματίες υγείας κ.ο.κ.
1. Ambhore JP, Adhao VS, Rafique SS, Telgote A, Dhoran RS, Shende BA. A concise review: edible mushroom and their medicinal significance. Explor Foods Foodomics. 2024;2:183–94. https://doi.org/10.37349/eff.2024.00033
https://www.explorationpub.com/Journals/eff/Article/101033
2. Anuradha Mishra, Shiv Shankar, Edible mushrooms for improved human health, food security and environmental sustainability: A critical review, Science of The Total Environment, Volume 995, 2025, 180093, ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2025.180093.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0048969725017334
3. Łysakowska, P.; Sobota, A.; Wirkijowska, A. Medicinal Mushrooms: Their Bioactive Components, Nutritional Value and Application in Functional Food Production—A Review. Molecules 2023, 28, 5393. https://doi.org/10.3390/molecules28145393
https://www.mdpi.com/1420-3049/28/14/5393
4. Feeney, Mary Jo MS, RDN, FADA, FAND; Miller, Amy Myrdal MS, RDN; Roupas, Peter PhD. Mushrooms—Biologically Distinct and Nutritionally Unique: Exploring a “Third Food Kingdom”. Nutrition Today 49(6):p 301-307, November/December 2014. | DOI: 10.1097/NT.0000000000000063
https://journals.lww.com/nutritiontodayonline/fulltext/2014/11000/mushrooms_biologically_distinct_and_nutritionally.10.aspx
5. Bell, Victoria & Silva, C. & Guina, José Augusto & Th, Fernandes. (2022). Mushrooms as future generation healthy foods. Frontiers in Nutrition. 9. 1050099. 10.3389/fnut.2022.1050099.
https://www.researchgate.net/publication/366031437_Mushrooms_as_future_generation_healthy_foods
6. A Review: Health Benefits and Quality Value of Mushroom Anshu Mala, Shwet Kamal, BL Attri, International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR) E-ISSN: 2582-2160
https://www.ijfmr.com/papers/2023/4/4841.pdf
7. Khan,Najmu Saqib and Kumar,Pranav and Taki,Rachel and Giri,Ramesh and Geetika, 20220422079, English, Journal article, India, 0970-0420, 40, (2A), Kolkata, Environment and Ecology, (540–553), MKK Publication, An overview and study on edible mushrooms: human health benefits and promoting quality of life., (2022)
https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20220422079
8. Valverde ME, Hernández-Pérez T, Paredes-López O. Edible mushrooms: improving human health and promoting quality life. Int J Microbiol. 2015;2015:376387. doi: 10.1155/2015/376387. Epub 2015 Jan 20. PMID: 25685150; PMCID: PMC4320875.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4320875/
9. PDQ® Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board. PDQ Medicinal Mushrooms. Bethesda, MD: National Cancer Institute. Updated July 11, 2024. Available at: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam/patient/mushrooms-pdq. Accessed <8/1/2025>. [PMID: 28267306]
10. Zmitrovich IV, Bondartseva MA, Arefyev SP, Perelygin VV. Professor Solomon P. Wasser and Medicinal Mushroom Science, with Special Attention to the Problems of Mycotherapy in Oncology. Int J Med Mushrooms. 2022;24(1):13-26. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2021041831. PMID: 35442592.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35442592/
11. International Journal of Medicinal Mushrooms Editor-in-Chief: Solomon P. Wasser (open in a new tab) Published 12 issues per year ISSN Print: 1521-9437 ISSN Online: 1940-4344
https://www.dl.begellhouse.com/journals/708ae68d64b17c52,35ee20ab487c6e00,26e32c6444922c12.html
12. Int J Med Mushrooms, 19 (4), 279-317 2017 Medicinal Mushrooms in Human Clinical Studies. Part I. Anticancer, Oncoimmunological, and Immunomodulatory Activities: A Review Solomon P Wasser
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28605319
13. News articles 7 May 2024 Main cause of death for people under 65 years: cancer, Eurostat
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20240507-1
14. August 23, 2024 Cancer has replaced cardiovascular diseases as the leading cause of death in several wealthy countries, Our World in Data
https://ourworldindata.org/data-insights/cancer-has-replaced-cardiovascular-diseases-as-the-leading-cause-of-death-in-several-wealthy-countries
15. Chemotherapy Side Effects, May 15, 2025 American Cancer Society,
https://www.cancer.org/cancer/managing-cancer/treatment-types/chemotherapy/chemotherapy-side-effects.html
16. Mitchell, E., Pham, M.H., Clay, A. et al. The long-term effects of chemotherapy on normal blood cells. Nat Genet 57, 1684–1694 (2025). https://doi.org/10.1038/s41588-025-02234-x
https://www.nature.com/articles/s41588-025-02234-x
17. Bentharavithana J, Islam T, Xu B. Medicinal Mushrooms in Colon Cancer Therapy: Mechanisms of Action of Bioactive Compounds and Therapeutic Potential. Int J Mol Sci. 2025 May 31;26(11):5304. doi: 10.3390/ijms26115304. PMID: 40508113; PMCID: PMC12154085.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12154085/
18. Panda, S.K.; Sahoo, G.; Swain, S.S.; Luyten, W. Anticancer Activities of Mushrooms: A Neglected Source for Drug Discovery. Pharmaceuticals 2022, 15, 176. https://doi.org/10.3390/ph15020176
https://www.mdpi.com/1424-8247/15/2/176
19. Sudeshna Nandi, Rimpa Sikder, Sylvie Rapior, Stéphanie Arnould, Jesus Simal-Gandara, Krishnendu Acharya, A review for cancer treatment with mushroom metabolites through targeting mitochondrial signaling pathway: In vitro and in vivo evaluations, clinical studies and future prospects for mycomedicine, Fitoterapia, Volume 172, 2024, 105681, ISSN 0367-326X, https://doi.org/10.1016/j.fitote.2023.105681.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0367326X23002563
20. Smith, J.E. & Rowan, Neil. (2002). Medicinal Mushrooms: Their Therapeutic Properties and Current Medical Usage with Special Emphasis on Cancer Treatments. University of Strathclyde, Cancer Research UK. iv and 253.
https://www.academia.edu/305933/Medicinal_Mushrooms_Their_therapeutic_properties_and_current_medical_usage_with_special_emphasis_on_cancer_treatments
21. Ahn WS, Kim DJ, Chae GT, Lee JM, Bae SM, Sin JI, Kim YW, Namkoong SE, Lee IP. Natural killer cell activity and quality of life were improved by consumption of a mushroom extract, Agaricus blazei Murill Kyowa, in gynecological cancer patients undergoing chemotherapy. Int J Gynecol Cancer. 2004 Jul-Aug;14(4):589-94. doi: 10.1111/j.1048-891X.2004.14403.x. PMID: 15304151.
https://www.international-journal-of-gynecological-cancer.com/article/S1048-891X(24)15045-1/pdf
22. Kodama N, Komuta K, Nanba H. Effect of Maitake (Grifola frondosa) D-Fraction on the activation of NK cells in cancer patients. J Med Food. 2003 Winter;6(4):371-7. doi: 10.1089/109662003772519949. PMID: 14977447.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14977447/
23. Kodama N, Komuta K, Nanba H. Can maitake MD-fraction aid cancer patients? Altern Med Rev. 2002 Jun;7(3):236-9. PMID: 12126464.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12126464/
24. TianX, Lun Z, Ito J.Clinical observation on treatment of acute non lymphocytic leukemia with Agaricus blazei. Lanzhou Med Coll 1994;20:169–171.
https://www.springboard4health.com/notebook/health_agaricus_6.html
25. Wesa KM, Cunningham-Rundles S, Klimek VM, Vertosick E, Coleton MI, Yeung KS, Lin H, Nimer S, Cassileth BR. Maitake mushroom extract in myelodysplastic syndromes (MDS): a phase II study. Cancer Immunol Immunother. 2015 Feb;64(2):237-47. doi: 10.1007/s00262-014-1628-6. Epub 2014 Oct 29. PMID: 25351719; PMCID: PMC4317517.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4317517/
26. Jakopovic B, Horvatić A, Baranasic J, Car I, Oršolić N, Jakopovich I, Sedić M and Kraljević Pavelić S (2024) Proteomic study of medicinal mushroom extracts reveals antitumor mechanisms in an advanced colon cancer animal model via ribosomal biogenesis, translation, and metabolic pathways. Front. Pharmacol. 15:1475102. doi: 10.3389/fphar.2024.1475102
https://www.frontiersin.org/journals/pharmacology/articles/10.3389/fphar.2024.1475102/full
27. De Silva, D.D., Rapior, S., Fons, F. et al. Medicinal mushrooms in supportive cancer therapies: an approach to anti-cancer effects and putative mechanisms of action. Fungal Diversity 55, 1–35 (2012). https://doi.org/10.1007/s13225-012-0151-3
https://link.springer.com/article/10.1007/s13225-012-0151-3
28. Park HJ. Current Uses of Mushrooms in Cancer Treatment and Their Anticancer Mechanisms. Int J Mol Sci. 2022 Sep 10;23(18):10502. doi: 10.3390/ijms231810502. PMID: 36142412; PMCID: PMC9504980.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9504980/
29. National Library of Medicine, International journal of medicinal mushrooms, 1999
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9504980/
30. Suprasert P, Apichartpiyakul C, Sakonwasun C, Nitisuwanraksa P, Phuackchantuck R (2015) A Randomized Double Blinded Study of Ganoderma Lucidum (Lingzhi) in Salvage Setting of Recurrent Gynecologic Cancer. Int J Cancer Clin Res 2:021. 10.23937/2378-3419/2/3/1021
https://clinmedjournals.org/articles/ijccr/international-journal-of-cancer-and-clinical-research-ijccr-2-021.php?jid=ijccr
31. Suprasert P, Apichartpiyakul C, Sakonwasun C, Nitisuwanraksa P, Phuackchantuck R. Clinical characteristics of gynecologic cancer patients who respond to salvage treatment with Lingzhi. Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(10):4193-6. doi: 10.7314/apjcp.2014.15.10.4193. PMID: 24935369.
https://journal.waocp.org/article_29222_26e3ad041a7015d9bdf15628e47929f3.pdf
32. Lin Z, Sun L. Antitumor Effect of Ganoderma (Lingzhi) Mediated by Immunological Mechanism and Its Clinical Application. Adv Exp Med Biol. 2019;1182:39-77. doi: 10.1007/978-981-32-9421-9_2. PMID: 31777014.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31777014/
33. Li X, He Y, Zeng P, Liu Y, Zhang M, Hao C, Wang H, Lv Z, Zhang L. Molecular basis for Poria cocos mushroom polysaccharide used as an antitumour drug in China. J Cell Mol Med. 2019 Jan;23(1):4-20. doi: 10.1111/jcmm.13564. Epub 2018 Nov 15. PMID: 30444050; PMCID: PMC6307810.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6307810/
34. Chen MH, May BH, Zhou IW, Zhang AL, Xue CC. Integrative Medicine for Relief of Nausea and Vomiting in the Treatment of Colorectal Cancer Using Oxaliplatin-Based Chemotherapy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Phytother Res. 2016 May;30(5):741-53. doi: 10.1002/ptr.5586. Epub 2016 Feb 23. PMID: 26912094.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26912094/
35. Chen M, May BH, Zhou IW, Sze DM, Xue CC, Zhang AL. Oxaliplatin-based chemotherapy combined with traditional medicines for neutropenia in colorectal cancer: A meta-analysis of the contributions of specific plants. Crit Rev Oncol Hematol. 2016 Sep;105:18-34. doi: 10.1016/j.critrevonc.2016.07.002. Epub 2016 Jul 7. PMID: 27497028.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27497028/
36. Chen M, May BH, Zhou IW, Xue CC, Zhang AL. FOLFOX 4 combined with herbal medicine for advanced colorectal cancer: a systematic review. Phytother Res. 2014 Jul;28(7):976-91. doi: 10.1002/ptr.5092. Epub 2013 Dec 17. PMID: 24343974.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24343974/
37. Mendes LC. Effective fuling (Poria Cocos) for the treatment of obesity? Int J Complement Alt Med. 2018;11(6):380-385. DOI: 10.15406/ijcam.2018.11.00430
https://medcraveonline.com/IJCAM/effective-fuling-poria-cocos-for-the-treatment-of-obesity.html
38. Goday A, Barneto I, García-Almeida JM, Blasco A, Lecube A, Grávalos C, Martínez de Icaya P, de las Peñas R, Monereo S, Vázquez L, Palacio JE, Pérez-Segura P. Obesity as a risk factor in cancer: A national consensus of the Spanish Society for the Study of Obesity and the Spanish Society of Medical Oncology. Clin Transl Oncol. 2015 Oct;17(10):763-71. doi: 10.1007/s12094-015-1306-y. Epub 2015 Jun 3. PMID: 26036853.
https://www.seom.org/seomcms/images/stories/recursos/ClinicalTranslationOncology2015.pdf
39. Vucenik I, Stains JP. Obesity and cancer risk: evidence, mechanisms, and recommendations. Ann N Y Acad Sci. 2012 Oct;1271(1):37-43. doi: 10.1111/j.1749-6632.2012.06750.x. PMID: 23050962; PMCID: PMC3476838.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3476838/
40. Li, Qiuhuaa,b; Wang, Yingc; Ren, Lud,∗; Liu, Zhaozhee,∗. Noncausal relationship between body weight and breast cancer based on bidirectional Mendelian randomization evidence. Oncology and Translational Medicine 10(5):p 245-251, October 2024. | DOI: 10.1097/ot9.0000000000000058
https://journals.lww.com/otm/fulltext/2024/10000/noncausal_relationship_between_body_weight_and.6.aspx#:~:text=Being%20overweight%20or%20obese%20increases%20the%20risk,types%20of%20cancer,%20including%20postmenopausal%20breast%20cancer.
41. Pati S, Irfan W, Jameel A, Ahmed S, Shahid RK. Obesity and Cancer: A Current Overview of Epidemiology, Pathogenesis, Outcomes, and Management. Cancers (Basel). 2023 Jan 12;15(2):485. doi: 10.3390/cancers15020485. PMID: 36672434; PMCID: PMC9857053.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9857053/
42. Zhou DH, Lin LZ. [Effect of Jinshuibao capsule on the immunological function of 36 patients with advanced cancer]. Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi. 1995 Aug;15(8):476-8. Chinese. PMID: 8580695.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8580695/
43. The scientific rediscovery of a precious ancient Chinese herbal regimen: Cordyceps sinensis: part II. Zhu JS1, Halpern GM, Jones K., J Altern Complement Med. 1998 Winter;4(4):429-57.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9884180/
44. University of Oxford, Anti-cancer drug derived from fungus shows promise in clinical trials, 8 Oct 2021,
https://www.ox.ac.uk/news/2021-10-08-anti-cancer-drug-derived-fungus-shows-promise-clinical-trials
45. Cochrane Database Syst Rev, 2012, Ganoderma Lucidum (Reishi Mushroom) for Cancer Treatment, Xingzhong Jin, Julieta Ruiz Beguerie, Daniel Man-Yeun Sze, Godfrey C F Chan
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22696372/
46. Cochrane Database Syst Rev, 4 (4), CD007731 2016 Apr 5 Ganoderma Lucidum (Reishi Mushroom) for Cancer Treatment Xingzhong Jin 1 , Julieta Ruiz Beguerie, Daniel Man-Yeun Sze, Godfrey C F Chan
https://europepmc.org/article/MED/27045603
47. Cao Y, Xu X, Liu S, Huang L, Gu J. Ganoderma: A Cancer Immunotherapy Review. Front Pharmacol. 2018 Oct 25;9:1217. doi: 10.3389/fphar.2018.01217. PMID: 30410443; PMCID: PMC6209820.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6209820
48. Review J Ethnopharmacol. 2020 Jun 3;260:113047. Online ahead of print. Ganoderma Lucidum: A Rational Pharmacological Approach to Surmount Cancer Md Faruque Ahmad
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32504783/
49. Johnson BM, Doonan BP, Radwan FF, Haque A. Ganoderic Acid DM: An Alternative Agent for the Treatment of Advanced Prostate Cancer. Open Prost Cancer J. 2010 Jan 1;3:78-85. doi: 10.2174/1876822901003010078. PMID: 24790681; PMCID: PMC4002166.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24790681/
50. Zhao X, Zhou D, Liu Y, Li C, Zhao X, Li Y, Li W. Ganoderma lucidum polysaccharide inhibits prostate cancer cell migration via the protein arginine methyltransferase 6 signaling pathway. Mol Med Rep. 2018 Jan;17(1):147-157. doi: 10.3892/mmr.2017.7904. Epub 2017 Oct 26. PMID: 29115463; PMCID: PMC5780085.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29115463/
51. Liu J, Shiono J, Shimizu K, Kukita A, Kukita T, Kondo R. Ganoderic acid DM: anti-androgenic osteoclastogenesis inhibitor. Bioorg Med Chem Lett. 2009 Apr 15;19(8):2154-7. doi: 10.1016/j.bmcl.2009.02.119. Epub 2009 Mar 4. PMID: 19289282.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19289282/
52. Liang C, Tian D, Liu Y, Li H, Zhu J, Li M, Xin M, Xia J. Review of the molecular mechanisms of Ganoderma lucidum triterpenoids: Ganoderic acids A, C2, D, F, DM, X and Y. Eur J Med Chem. 2019 Jul 15;174:130-141. doi: 10.1016/j.ejmech.2019.04.039. Epub 2019 Apr 20. PMID: 31035236.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31035236/
53. Cizmarikova M. The Efficacy and Toxicity of Using the Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), and Its Products in Chemotherapy (Review). Int J Med Mushrooms. 2017;19(10):861-877. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2017024537. PMID: 29256841.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29256841/
54. ARBS Annual Review of Biomedical Sciences Antitumor Properties of Ganoderma lucidum Polysaccharides and Terpenoids, in Annual Review of Biomedical Sciences · January 2011, Marcela Camargo, Ramon Kaneno
www.researchgate.net/publication/232722630_ARBS_Annual_Review_of_Biomedical_Sciences_Antitumor_Properties_of_Ganoderma_lucidum_Polysaccharides_and_Terpenoids
55. Medicinal Mushrooms (PDQ®): Health Professional Version PDQ Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board In: PDQ Cancer Information Summaries [Internet]. Bethesda (MD): National Cancer Institute (US); 2002–. 2019 Oct 25.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27929633/
56. Mycotherapy of cancer: an update on cytotoxic and antitumor activities of mushrooms, bioactive principles and molecular mechanisms of their action. Popović V, Živković J, Davidović S, Stevanović M, Stojković D. Curr Top Med Chem. 2013.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24083788
57. Cancer without Pharmacological Illusions and a Niche for Mycotherapy (Review). Zmitrovich IV, Belova NV, Balandaykin ME, Bondartseva MA, Wasser SP5. Int J Med Mushrooms. 2019;21(2):105-119.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30806218/
58. Ganoderma lucidum: a potent pharmacological macrofungus. Sanodiya BS, Thakur GS, Baghel RK, Prasad GB, Bisen PS. Curr Pharm Biotechnol. 2009 Dec;10(8):717-42.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19939212
59. Integr Cancer Ther. 2015 May;14(3):249-57. doi: 10.1177/1534735414568721. Epub 2015 Jan 27. Ganoderma lucidum for cancer treatment: we are close but still not there. Cheng S1, Sliva D2.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25626896/
60. Exp Ther Med. 2017 Oct;14(4):3273-3278. doi: 10.3892/etm.2017.4883. Epub 2017 Aug 3. Triterpenoids from Ganoderma lucidum inhibit the activation of EBV antigens as telomerase inhibitors. Zheng DS1, Chen LS2.
http://europepmc.org/article/MED/28912878
61. St. Jude, Biologically Active Ganoderma Lucidum Compounds and Synthesis of Derivatives and Probes
https://www.stjude.org/research/shared-resources/technology-licensing/technologies/biologically-active-ganoderma-lucidum-compounds-and-synthesis-of-derivatives-and-probes-sj-19-0035.html
62. https://hospitals.webometrics.info/en/world
63. Anticancer Agents Med Chem, 18 (5), 667-674 2018 Ganoderma Lucidum Polysaccharides as An Anti-cancer Agent Didem Sohretoglu, Shile Huang
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29141563/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6624854/
64. Do Mushroom Supplements Boost Immunity Against Cancer? By Susan Wagner Tuesday, October 22, 2024, Memorial Sloan Kettering Cancer Center
https://www.mskcc.org/news/do-mushroom-supplements-boost-immunity-against-cancer
65. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Tuesday, February 14, 2023, Shiitake Mushroom
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/shiitake-mushroom
66. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Tuesday, May 31, 2022, Coriolus versicolor
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/coriolus-versicolor
67. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Friday, May 13, 2022, Maitake
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/maitake
68. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Friday, February 4, 2022, Phellinus linteus
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/phellinus-linteus
69. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Thursday, February 10, 2022, Agaricus
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/agaricus
70. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Thursday, February 9, 2023, Reishi Mushroom
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/reishi-mushroom
71. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Monday, February 20, 2023, Chaga Mushroom
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/chaga-mushroom
72. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Wednesday, June 5, 2024, Lion's Mane Mushroom
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/lions-mane-mushroom
73. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Friday, July 8, 2022, Oyster mushroom
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/oyster-mushroom
74. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, Thursday, February 10, 2022, Cordyceps
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/cordyceps
75. Memorial Sloan Kettering Cancer Center Ranked the Best Cancer Center in the Northeast and First in the Nation for Urology Care by U.S. News & World Report, Tuesday, August 1, 2023
https://www.mskcc.org/news-releases/mskcc-ranked-best-cancer-center-in-northeast-and-first-in-nation-for-urology-care-by-u-s-news-world-report
76. Immunol Invest, 2003, Effects of Ganopoly (A Ganoderma Lucidum Polysaccharide Extract) on the Immune Functions in Advanced-Stage Cancer Patients, Yihuai Gao, Shufeng Zhou, Wenqi Jiang, Min Huang, Xihu Dai
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12916709/
77. Asian Pac J Cancer Prev, 15 (10), 4193-6 2014 Clinical Characteristics of Gynecologic Cancer Patients Who Respond to Salvage Treatment With Lingzhi Prapaporn Suprasert, Chatchawann Apichartpiyakul, Choompone Sakonwasun, Pimonphan Nitisuwanraksa, Rochana Phuackchantuck
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24935369
78. “And What Other Medications Are You Taking?” John D. Gordan Wen-Yee Chay R. Kate Kelley , Andrew H. Ko Su-Pin Choo Alan P. Venook Show More, Journal of Clinical Oncology
https://ascopubs.org/doi/full/10.1200/jco.2010.32.8054?cited-by=yes&legid=jco%3B29%2F11%2Fe288
79. Hiroshima J Med Sci. 2010. A water-soluble extract from culture medium of Ganoderma lucidum mycelia suppresses the development of colorectal adenomas. Oka S, Tanaka S, Yoshida S, Hiyama T, Ueno Y, Ito M, Kitadai Y, Yoshihara M, Chayama K.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20518254/
80. Journal of Clinical Oncology, Volume 26, Issue 15, Randomized, double-blind and placebo-controlled study of the immunomodulatory effects of Lingzhi in children with cancers M. K. Shing, T. F. Leung, Y. L. Chu, C. Y. Li, K. W. Chik, P. C. LeungV. Lee, P. M. Yuen, C. K. Li
https://ascopubs.org/doi/abs/10.1200/jco.2008.26.15_suppl.14021
81. Int Immunopharmacol, 6 (3), 499-508 Mar 2006 Monitoring of Immune Responses to a Herbal Immuno-Modulator in Patients With Advanced Colorectal Cancer Xiao Chen, Ze-Ping Hu, Xiao-Xia Yang, Min Huang, Yihuai Gao, Wenbo Tang, Sui Yung Chan, Xihu Dai, Jinxian Ye, Paul Chi-Liu Ho, Wei Duan, Hong-Yuan Yang, Yi-Zhun Zhu, Shu-Feng Zhou
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16428086/
82. Λέμφωμα μη Hodgkin (NHL), Lymphoma Australia
https://www.lymphoma.org.au/el/types-of-lymphoma/non-hodgkin-lymphoma/
83. Cheuk W, Chan JK, Nuovo G, Chan MK, Fok M. Regression of gastric large B-Cell lymphoma accompanied by a florid lymphoma-like T-cell reaction: immunomodulatory effect of Ganoderma lucidum (Lingzhi)? Int J Surg Pathol. 2007 Apr;15(2):180-6. doi: 10.1177/1066896906295890. PMID: 17478779.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17478779/
84. Hossain, Masud & Bhowmick, Sujan & Sarkar, Md Marzan & Basunia, Mafroz & Choudhury, Bazlul & Hossain, Shahdat. (2018). Effects of Ganoderma Lucidum on Palliative Care In Oral Squamous Cell Carcinoma (OSCC) Patients: An Evidence of Excellent Postoperative Support for Cancer Patients. IOSR Journal of Dental and Medical Sciences. 17. 10.9790/0853-1701107687.
https://www.researchgate.net/publication/322790454_Effects_of_Ganoderma_Lucidum_on_Palliative_Care_In_Oral_Squamous_Cell_Carcinoma_OSCC_Patients_An_Evidence_of_Excellent_Postoperative_Support_for_Cancer_Patients
85. Zhao H, Zhang Q, Zhao L, Huang X, Wang J, Kang X. Spore Powder of Ganoderma lucidum Improves Cancer-Related Fatigue in Breast Cancer Patients Undergoing Endocrine Therapy: A Pilot Clinical Trial. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:809614. doi: 10.1155/2012/809614. Epub 2011 Dec 10. PMID: 22203880; PMCID: PMC3236089.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22203880/
86. Small Cell Lung Cancer vs. Non-small Cell Lung Cancer: What’s the Difference? National Foundation for Cancer Research, November 4, 2020
https://www.nfcr.org/blog/small-cell-lung-cancer-vs-non-small-cell-lung-cancer-whats-the-difference/
87. Zappa C, Mousa SA. Non-small cell lung cancer: current treatment and future advances. Transl Lung Cancer Res. 2016 Jun;5(3):288-300. doi: 10.21037/tlcr.2016.06.07. PMID: 27413711; PMCID: PMC4931124.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4931124/
88. Treatment for lung cancer, national institutes for health and care excellence
https://www.nice.org.uk/about/what-we-do/into-practice/measuring-the-use-of-nice-guidance/impact-of-our-guidance/niceimpact-lung-cancer/ch4-treatment-for-lung-cancer
89. Niu FY, Zhou Q, Yang JJ, Zhong WZ, Chen ZH, Deng W, He YY, Chen HJ, Zeng Z, Ke EE, Zhao N, Zhang N, Sun HW, Zhang QY, Xie Z, Zhang XC, Wu YL. Distribution and prognosis of uncommon metastases from non-small cell lung cancer. BMC Cancer. 2016 Feb 24;16:149. doi: 10.1186/s12885-016-2169-5. PMID: 26911831; PMCID: PMC4766662.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4766662/
90. Hong, Y., Park, S. & Lee, M.K. The prognosis of non-small cell lung cancer patients according to endobronchial metastatic lesion. Sci Rep 12, 13588 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-17918-1
https://www.nature.com/articles/s41598-022-17918-1
91. Lung Cancer Survival Rates, American Cancer Society, January 29, 2024
https://www.cancer.org/cancer/types/lung-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html
92. Clough W, Al Jaberi M, Dalia S. Non-small cell lung cancer with MET exon 14 skip mutation: case report. Ann Transl Med 2022;10(23):1287. doi: 10.21037/atm-2022-53
https://atm.amegroups.org/article/view/104773/html
93. National Cancer Institute at the National Institutes of Health, Non-Small Cell Lung Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional Version, June 21, 2024
https://www.cancer.gov/types/lung/hp/non-small-cell-lung-treatment-pdq
94. What is metastatic lung cancer? Cancer Research UK, 20 Mar 2023
https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/lung-cancer/metastatic/what-is
