ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
|
Ο διαβήτης, εάν δεν αντιμετωπιστεί, οδηγεί σε εγκεφαλικό επεισόδιο, νεφρική νόσο, σεξουαλικά προβλήματα κ.ά.(8)
|
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
- ΠΕΡΙΛΗΨΗ (χρόνος ανάγνωσης 2,5 λεπτά)
- ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ (χρόνος ανάγνωσης 6,5 λεπτά)
Παραπομπές
- ΠΕΡΙΛΗΨΗ (χρόνος ανάγνωσης 2,5 λεπτά)
- ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ (χρόνος ανάγνωσης 6,5 λεπτά)
Παραπομπές
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο διαβήτης εμφανίζεται όταν το σάκχαρο είναι πολύ υψηλό (1). Πλέον αποτελεί παγκόσμια πανδημία πλήττοντας 1 στους 10 ενήλικες (2-4). Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 30% δεν γνωρίζει ότι πάσχει (6).
Με την πάροδο του χρόνου, τα υψηλά επίπεδα σακχάρου βλάπτουν διάφορα όργανα (7) και, εάν δεν αντιμετωπιστεί, ο διαβήτης οδηγεί, μεταξύ άλλων, σε εγκεφαλικό επεισόδιο, νεφρική νόσο, προβλήματα ποδιών, οφθαλμική νόσο και σεξουαλικά προβλήματα (8).
Τα αντιδιαβητικά φάρμακα έχουν ευρύ φάσμα παρενεργειών (12), ενώ η έλλειψη στοιχείων για την μακροχρόνια χρήση τους (13) οδηγεί σε αυξημένη ανησυχία για το κατά πόσον είναι ασφαλής η μακροχρόνια χρήση (14, 15).
Μάλιστα, μία από τις συχνές παρενέργειες τους είναι η αύξηση βάρους (16, 17), το οποίο είναι ανησυχητικό, ιδίως όταν γνωρίζουμε τον σοβαρό αντίκτυπο που έχει το περιττό στον διαβήτη τύπου 2 (18, 19).
Τουλάχιστον 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν φαρμακευτικά φυτά για την αντιμετώπιση του διαβήτη (20). Εξ'αυτών, μία βασικότατη κατηγορία είναι και τα, γνωστά πλέον και στην Ελλάδα, φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία είναι οικονομικά, ενώ μπορούν να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με την συμβατική θεραπεία.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του διαβήτη εδώ και 2.000 χρόνια στην παραδοσιακή ιατρική διαφόρων χωρών (46).
Υπάρχει, όμως, επιστημονική τεκμηρίωση ;
Σαφώς.
Ας δούμε συνοπτικά ορισμένα εξ'αυτών.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αντιδιαβητική δράση (23, 24, 26, 44-46) μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως είναι οι εξής:
- αντιυπεργλυκαιμική δράση (23, 25, 40, 47)
- ευεργετική επίδραση στην γλυκόζη (23, 26, 42, 43)
- ευεργετική επίδραση στην ινσουλίνη (23, 24, 41, 46),
- προστασία από την βλάβη των βήτα κυττάρων (23),
- βελτιωμένη αντιοξειδωτική άμυνα (23, 24), καθώς αποτελούν "εξαιρετικές πηγές φυσικών αντιοξειδωτικών" (38), δεδομένου ότι έχουν δοκιμαστεί σε πολυάριθμες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους Φάσης Ι, II και III (39)
- ρύθμιση των οδών που αφορούν τους υδατάνθρακες (23, 46) και τον μεταβολισμό του λίπους (46), και
- μειωμένη φλεγμονή (23, 24).
Επίσης, έχουν αντιυπερλιπιδαιμική και καρδιοπροστατευτική δράση (24), ομαλοποιούν τα επίπεδα των ηπατικών ενζύμων, ενώ μειώνουν την χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, γεγονός που αφενός το έχω υποβάλει ως εργασία και στην Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης και αφετέρου το έχω διαπιστώσει και από τις προσωπικές μου εξετάσεις (Χοληστερόλη μικρότερη από 150).
Συνεπώς, βλέπουμε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια παρέχουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ευεργετικών επιδράσεων, το οποίο είναι πλέον αναγνωρίσιμο από μία ολοένα αυξανόμενη μερίδα επιστημόνων. Ενδεικτικά, να αναφέρω πρόσφατη μελέτη από την Ιταλία :
"Η αντιδιαβητική δράση τους έχει αποδειχθεί από προκαταρκτικά πειράματα, καθώς και από κλινικές δοκιμές. Προτάθηκαν ως συμπλήρωμα διατροφής για την αντιμετώπιση του διαβήτη" (46)
Καθώς αυξάνεται το ενδιαφέρον για μη-φαρμακολογικές προσεγγίσεις στην διαχείριση του διαβήτη (48), τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν γίνει πλέον πολύτιμα συστατικά της σύγχρονης ιατρικής (22), το οποίο το έχω διαπιστώσει και στην πράξη με ασθενείς που έχω παρακολουθήσει όλα αυτά τα χρόνια.
Χρησιμοποιούνται σε κλινικές δοκιμές ήδη από την δεκαετία του 1940 (27-30) και κορυφαίος επιστημονικός φορέας των Η.Π.Α. αναφέρει ότι "είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο". Μάλιστα, εδώ και δεκαετίες έχουν εγκριθεί επίσημα σε Ιαπωνία και Κίνα (31).
Για εξατομικευμένη δοσολογία και τρόπο χρήσης, κλείσε ραντεβού. Για περισσότερες πληροφορίες συμπλήρωσε την φόρμα επικοινωνίας
Επιστροφή στην αρχή
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ο διαβήτης είναι μια πάθηση που εμφανίζεται όταν το σάκχαρο (γλυκόζη) στο αίμα μας είναι πολύ υψηλό (1).
Αρχικά θεωρήθηκε ως ασθένεια του δυτικού κόσμου, αλλά ο σακχαρώδης διαβήτης είναι πλέον μια παγκόσμια πανδημία που πλήττει παγκοσμίως 1 στους 10 ενήλικες (2-4). Η συνολική συχνότητα εμφάνισης διαβήτη στην Ελλάδα διαπιστώθηκε ότι είναι λίγο μεγαλύτερη, 11,9% (5) και εκτιμάται ότι περισσότερο από το 30% δεν γνωρίζει ότι πάσχει (6).
Με την πάροδο του χρόνου, τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα στον διαβήτη τύπου 2 μπορούν να βλάψουν :
- την καρδιά
- τα μάτια
- τα νεύρα
- τα νεφρά (7),
και, εάν δεν αντιμετωπιστεί, ο διαβήτης είναι σε θέση να οδηγήσει σε προβλήματα όπως καρδιακές παθήσεις και εγκεφαλικό επεισόδιο, νευρική βλάβη, νεφρική νόσο, προβλήματα ποδιών, οφθαλμική νόσο, παθήσεις των ούλων, και σεξουαλικά προβλήματα (8)
Η ινσουλίνη είναι το κύριο φάρμακο για τον διαβήτη τύπου 1 (9) και η ινσουλίνη χρησιμοποιείται επίσης ως θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 2 (10). Ο αριθμός των θεραπευτικών εναλλακτικών λύσεων για τη θεραπεία του ΣΔ τύπου 2 αυξάνεται και πλέον υπάρχουν σχεδόν 60 φάρμακα που έχουν εγκριθεί από τον FDA (11).
Ωστόσο, τα αντιδιαβητικά φάρμακα έχουν επίσης δείξει ένα ευρύ φάσμα παρενεργειών (12). Επιπλέον, η έλλειψη στοιχείων από την μακροχρόνια χρήση τους (13) οδηγεί σε μία αυξημένη ανησυχία για την ασφάλεια από την μακροχρόνια χρήση αντιδιαβητικών φαρμάκων. Τίθεται το εύλογο ερώτημα: είναι ασφαλή μακροπρόθεσμα; (14, 15).
Μάλιστα, τα διαθέσιμα φάρμακα είναι γνωστό ότι μία από τις συχνές παρενέργειες τους είναι η αύξηση βάρους (16, 17), το οποίο είναι ανησυχητικό, ιδίως όταν γνωρίζουμε ότι "Η παχυσαρκία ή η υπερβολική αύξηση βάρους αναγνωρίζεται ως ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου στην ανάπτυξη και εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε όλες τις ηλικιακές ομάδες" (18). Μάλιστα, ακόμα και μία αύξηση του βάρους κάτα μόλις 5% είναι επιβλαβής (19).
Τουλάχιστον τέσσερα δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν φαρμακευτικά φυτά για την αντιμετώπιση μεταβολικών ασθενειών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης (20). Επιπλέον, φάρμακα φυτικής προέλευσης όπως η μετφορμίνη, διατίθενται στο εμπόριο για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη (21).
Εξ'αυτών, μία βασικότατη κατηγορία είναι και τα, γνωστά πλέον και στην Ελλάδα, φαρμακευτικά μανιτάρια.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι οικονομικά, ενώ είναι άμεσα διαθέσιμα στην πλειοψηφία του πληθυσμού στην Ελλάδα.
Ασθενείς με διαβήτη χρησιμοποιούν φαρμακευτικά μανιτάρια σε συνδυασμό με την συμβατική θεραπεία τους.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια, όπως και τα φαρμακευτικά φυτά, έχουν μεταβεί από την παραδοσιακή θεραπεία και τα φυσικά τρόφιμα για την υγεία σε πολύτιμα συστατικά της σύγχρονης ιατρικής και των λειτουργικών τροφίμων (22).
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια και τα ενεργά συστατικά τους έχουν αναφερθεί ότι έχουν αντιυπεργλυκαιμική δράση. Αυτές οι ενώσεις εμφανίζουν αντιδιαβητική δράση μέσω διαφόρων μηχανισμών. Υπάρχουν πολλαπλοί μηχανισμοί, ανεξάρτητα από το εάν ινσουλινοεξαρτώμενοι ή όχι, στα φαρμακευτικά μανιτάρια για τον έλεγχο της γλυκόζης στον διαβήτη, όπως η αναστολή της απορρόφησης γλυκόζης, η αυξημένη απελευθέρωση ινσουλίνης, η προστασία από την βλάβη των βήτα κυττάρων, η βελτιωμένη αντιοξειδωτική άμυνα, η ρύθμιση των οδών που αφορούν τους υδατάνθρακες και η μειωμένη φλεγμονή (23).
Τα εκχυλίσματα τους έχουν αντιδιαβητική, αντιυπερλιπιδαιμική, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και καρδιοπροστατευτική δράση (24).
Έχει αποδειχθεί ότι οι βιολογικά ενεργοί μεταβολίτες και τα συστατικά που προέρχονται από φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν ελεγχόμενες επιδράσεις στον διαβήτη μέσω της ρύθμισης διαφόρων παθοφυσιολογικών οδών που σχετίζονται με την έναρξη του διαβήτη.
Έχουν διερευνηθεί ορισμένοι από τους αντιυπεργλυκαιμικούς μηχανισμούς των φαρμακευτικών μανιταριών (25)
Τα περισσότερα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν δείξει ευεργετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του διαβήτη (26), το οποίο το έχω διαπιστώσει και στην πράξη με ασθενείς που έχω παρακολουθήσει όλα αυτά τα χρόνια.
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αποδειχθεί κλινικά αποτελεσματικά στην θεραπεία χρόνιων παθήσεων, ενώ χρησιμοποιούνται σε κλινικές δοκιμές (ανθρώπινες μελέτες) ήδη από την δεκαετία του 1940 (27-30).
Κορυφαίος επιστημονικός φορέας των Η.Π.Α. αναφέρει ότι "τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο", ενώ εδώ και δεκαετίες έχουν εγκριθεί επίσημα σε Ιαπωνία και Κίνα (31)
Το οξειδωτικό στρες συμβάλλει στην ανάπτυξη και στην εξέλιξη του διαβήτη τύπου 2 (32), καθώς και στην ανάπτυξη των επιπλοκών του μέσω διαφόρων μηχανισμών (33) που σχετίζονται με την καρδιά, το ήπαρ, τους νεφρούς και τα μάτια (34) επηρεάζοντας την παραγωγή ινσουλίνης, αυξάνοντας την αντίσταση στην ινσουλίνη, διατηρώντας την υπεργλυκαιμική μνήμη και προκαλώντας συστημική φλεγμονή (35).
Το οξειδωτικό στρες είναι ένας από τους κύριους παράγοντες που πυροδοτούν την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία (36), με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία να αναφέρει ότι το οξειδωτικό στρες διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη τόσο των μικροαγγειακών όσο και των καρδιαγγειακών επιπλοκών του διαβήτη (37)
Συνεπώς, η θεραπευτική στόχευση του οξειδωτικού στρες θα μπορούσε να βοηθήσει στη διαχείριση αυτής της νόσου και των επιπλοκών της.
Είναι τα φαρμακευτικά μανιτάρια αντιοξειδωτικά ;
Ναι, τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι ισχυρές πηγές αντιοξειδωτικών, καθώς περιέχουν μια ποικιλία ενώσεων που βοηθούν στην προστασία των κυττάρων από βλάβες. Οι αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες αποδίδονται σε αρκετές από τις βιοδραστικές τους ενώσεις.
Μία ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πριν από 3 χρόνια αναφέρει ότι :
"Τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι εξαιρετικές πηγές φυσικών αντιοξειδωτικών" και συμπλήρωσε ότι "αυτά τα μανιτάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε φαρμακευτικούς σκοπούς για την αντιμετώπιση και την διαχείριση διαφόρων ασθενειών" (38). Επίσης, υπάρχουν και μελέτες σε ανθρώπους στις οποίες αξιολογήθηκαν εκχυλίσματα μανιταριών για την αντιοξειδωτική τους δράση. Πολυάριθμες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους Φάσης Ι, II και III διεξήχθησαν σε διάφορες βιολογικά δραστικές ενώσεις που απομονώθηκαν από τα φαρμακευτικά μανιτάρια (39).
Επίσης, τα φαρμακευτικά μανιτάρια ασκούν και αντιυπεργλυκαιμική δράση (40), ενώ δρουν ευεργετικά τόσο στην έκκριση ινσουλίνης (23, 24, 41) όσο και στην ρύθμιση της γλυκόζης (23, 42, 43). Αξίζει να αναφερθεί ότι είναι πλούσια σε φυσικά ένζυμα που ομοιάζουν με την ινσουλίνη, τα οποία είναι χρήσιμα στη διάσπαση της γλυκόζης στις τροφές (26).
Συνολικά, τα φαρμακευτικά μανιτάρια ασκούν αντιδιαβητική δράση (44, 45) μέσω διαφόρων μηχανισμών.
Επομένως, είναι σημαντικό να συνεκτιμήσουμε την πλήρη έκταση των ευεργετικών επιδράσεων που είναι σε θέση να προσφέρουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια στον διαβήτη, ειδικά όταν τουλάχιστον 3 από αυτά έχουν δοκιμαστεί σε δοκιμές σε ανθρώπους.
Όπως αναφέρει και μία μελέτη που δημοσιεύθηκε πριν από λίγα χρόνια στο επιστημονικό περιοδικό της Μυκητολογίας στην Ιταλία:
Τα φαρμακευτικά μανιτάρια χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του διαβήτη εδώ και 2.000 χρόνια στην παραδοσιακή ιατρική διαφόρων χωρών.
Αυτή η ανασκόπηση εξετάζει την έρευνα που διεξήχθη σχετικά με την αντιδιαβητική δράση αρκετών φαρμακευτικών μανιταριών στην μείωση των επιπέδου του σακχάρου στο αίμα με διάφορους μηχανισμούς:
- επηρεάζουν τον μεταβολισμό των υδατανθράκων,
- επηρεάζουν τις κυτταρικές οδούς που εμπλέκονται στον μεταβολισμό του λίπους,
- επηρεάζουν την έκκριση ινσουλίνης.
Επίσης, η αντιοξειδωτική δράση τους :
- αποτρέπει την οξειδωτική βλάβη στα βήτα κύτταρα του παγκρέατος,
- μειώνει το σάκχαρο στο αίμα,
- μειώνει την χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, και
- ομαλοποιεί τα επίπεδα των ηπατικών ενζύμων.
Η αντιδιαβητική δράση των φαρμακευτικών μανιταριών έχει αποδειχθεί από προκαταρκτικά πειράματα, καθώς και από κλινικές δοκιμές. Προτάθηκαν ως συμπλήρωμα διατροφής για την αντιμετώπιση του διαβήτη (46).
Οι βιοδραστικοί μεταβολίτες που απομονώνονται από φαρμακευτικά μανιτάρια έχουν αποδειχθεί επιτυχημένοι στη θεραπεία του διαβήτη ως βιολογικοί αντιυπεργλυκαιμικοί παράγοντες.
Ως εκ τούτου, δεν είναι τυχαίο ότι διερευνάται η σημασία των φαρμακευτικών μανιταριών ως παραγόντων ιατρικής διατροφικής θεραπείας και ο τρόπος με τον οποίο οι μεταβολίτες τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υποστηρικτικοί υποψήφιοι για την πρόληψη και τον έλεγχο του διαβήτη (47).
Κλείνοντας, μία μελέτη από το Πανεπιστήμιο Semmelweis «αποκάλυψε το αξιοσημείωτο δυναμικό των φυσικών ενώσεων στα φαρμακευτικά μανιτάρια». ο Δρ. Németh προσθέτει ότι «Καθώς αυξάνεται το ενδιαφέρον για μη-φαρμακολογικές προσεγγίσεις στην πρόληψη ασθενειών, αυτή η μελέτη ανοίγει συναρπαστικές δυνατότητες για την χρήση βρώσιμων φαρμακευτικών μανιταριών ως συμπληρωματικών παραγόντων στην διαχείριση του διαβήτη» (48).
Στην παρούσα ανάρτηση είδαμε ορισμένα σημαντικά χαρακτηριστικά που έχουν τα φαρμακευτικά μανιτάρια με στόχο την αντιμετώπιση και την διαχείρισή του διαβήτη. Είναι μία μικρή σύνοψη δεδομένου ότι τα ερευνητικά ευρήματα είναι πολλά περισσότερα.
Για να εντάξεις τα φαρμακευτικά μανιτάρια στην καθημερινότητα σου με εξατομικευμένη δοσολογία και τρόπο χρήσης, κλείσε ραντεβού. Για περισσότερες πληροφορίες συμπλήρωσε την φόρμα επικοινωνίας
Επιστροφή στην αρχή
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ - ΕΡΕΥΝΕΣ για άρθρο "ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ" (48)
Ανάρτηση χωρίς παραπομπές δεν είναι επιστήμη αλλά λογοτεχνία.
Δικαιούσαι να γνωρίζεις από που αντλώ τις πληροφορίες αφενός για να ελέγχεις την αξιοπιστία των πηγών και αφετέρου για να επιβεβαιώνεις την αληθότητα τους.
Όχι λόγια του αέρα και αβάσιμοι ισχυρισμοί χωρίς τεκμηρίωση.
Για να διασφαλιστεί η εγκυρότητα των άρθρων, το 100% των πηγών είναι επιστημονικά περιοδικά, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, επαγγελματίες υγείας κ.ο.κ.
1.Diabetes, Cleveland Clinic, 02/17/2023
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/7104-diabetes
2.Hossain MJ, Al-Mamun M, Islam MR. Diabetes mellitus, the fastest growing global public health concern: Early detection should be focused. Health Sci Rep. 2024 Mar 22;7(3):e2004. doi: 10.1002/hsr2.2004. PMID: 38524769; PMCID: PMC10958528.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10958528/
3.Chapter 3Global picture, IDF DIABETES ATLAS [Internet]. 10th edition.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK581940/
4.Prof. Dr. Taj Jamshaid. Diabetes Mellitus – The Epidemic of 21 Century. Esculapio - JSIMS [Internet]. 2023 May 13 [cited 2025 Nov. 23];19(01):1-2. Available from: https://esculapio.pk/journal/index.php/journal-files/article/view/272
https://esculapio.pk/journal/index.php/journal-files/article/view/272
5.Konstantinos Makrilakis, Natasa Kalpourtzi, Ioannis Ioannidis, Stella Iraklianou, Athanasios Raptis, Alexis Sotiropoulos, Magda Gavana, Apostolos Vantarakis, Maria Kantzanou, Christos Hadjichristodoulou, Grigoris Chlouverakis, Grigoris Trypsianis, Paraskevi V. Voulgari, Yannis Alamanos, Giota Touloumi, Stavros Liatis, Prevalence of diabetes and pre-diabetes in Greece. Results of the First National Survey of Morbidity and Risk Factors (EMENO) study, Diabetes Research and Clinical Practice, Volume 172, 2021, 108646, ISSN 0168-8227, https://doi.org/10.1016/j.diabres.2020.108646.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0168822720309037
6.Diabetes mellitus, LEFKOS STAVROS
https://lefkosstavros.gr/en/diabetes-mellitus/
7.Type 2 diabetes, Feb. 27, 2025, Mayo Foundation for Medical Education and Research
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-2-diabetes/symptoms-causes/syc-20351193
8.Type 2 Diabetes, Last Reviewed May 2017, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK),
https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes/type-2-diabetes
9. Type 1 diabetes medicine, 08 June 2023, British Diabetic Association
https://www.diabetes.org.uk/about-diabetes/type-1-diabetes/treatments/medicine
10. Insulin and type 2 diabetes, British Diabetic Association
https://www.diabetes.org.uk/about-diabetes/looking-after-diabetes/treatments/insulin/type-2-diabetes
11.Dahlén AD, Dashi G, Maslov I, Attwood MM, Jonsson J, Trukhan V, Schiöth HB. Trends in Antidiabetic Drug Discovery: FDA Approved Drugs, New Drugs in Clinical Trials and Global Sales. Front Pharmacol. 2022 Jan 19;12:807548. doi: 10.3389/fphar.2021.807548. PMID: 35126141; PMCID: PMC8807560.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8807560/
12.Usai R, Majoni S and Rwere F (2022) Natural products for the treatment and management of diabetes mellitus in Zimbabwe-a review. Front. Pharmacol. 13:980819. doi: 10.3389/fphar.2022.980819
https://www.frontiersin.org/journals/pharmacology/articles/10.3389/fphar.2022.980819/full
13. Weinberg Sibony, R.; Segev, O.; Dor, S.; Raz, I. Drug Therapies for Diabetes. Int. J. Mol. Sci. 2023, 24, 17147. https://doi.org/10.3390/ijms242417147
https://www.mdpi.com/1422-0067/24/24/17147
14. Are Antidiabetic Drugs Safe in the Long Term? Global Forum, V. Mohan Diabetes Specialities Centre and Madras Diabetes Research Foundation
https://globalforum.diaglobal.org/issue/march-2021/are-antidiabetic-drugs-safe-in-the-long-term/
15. Weinberg Sibony, R.; Segev, O.; Dor, S.; Raz, I. Drug Therapies for Diabetes. Int. J. Mol. Sci. 2023, 24, 17147. https://doi.org/10.3390/ijms242417147
https://www.mdpi.com/1422-0067/24/24/17147
16. Gulam, Shabaz & Palaian, Subish & Shankar, P Ravi & Sam, Kishore & Kumar, Mukesh. (2019). UNCOMMON SIDE EFFECTS OF COMMONLY USED ANTI-DIABETICS: TIME TO MONITOR THEM. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research. 10. 4145.
https://www.researchgate.net/publication/340077756_UNCOMMON_SIDE_EFFECTS_OF_COMMONLY_USED_ANTI-DIABETICS_TIME_TO_MONITOR_THEM
17. Oral & Injectable Medications for Type 2 Diabetes, American Diabetes Association,
https://diabetes.org/health-wellness/medication/oral-other-injectable-diabetes-medications
18. Chandrasekaran, P.; Weiskirchen, R. The Role of Obesity in Type 2 Diabetes Mellitus—An Overview. Int. J. Mol. Sci. 2024, 25, 1882. https://doi.org/10.3390/ijms25031882
https://www.mdpi.com/1422-0067/25/3/1882
19.Asgari S, Masrouri S, Khalili D, Lotfaliany M, Hadaegh F. Weight Gain, Weight Loss, and Type 2 Diabetes Risk: Evidence From the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study. Endocrinol Diabetes Metab. 2025 May;8(3):e70040. doi: 10.1002/edm2.70040. PMID: 40198876; PMCID: PMC11978231.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11978231/
20.Yedjou CG, Grigsby J, Mbemi A, Nelson D, Mildort B, Latinwo L, Tchounwou PB. The Management of Diabetes Mellitus Using Medicinal Plants and Vitamins. Int J Mol Sci. 2023 May 22;24(10):9085. doi: 10.3390/ijms24109085. PMID: 37240430; PMCID: PMC10218826.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10218826/
21.Usai R, Majoni S, Rwere F. Natural products for the treatment and management of diabetes mellitus in Zimbabwe-a review. Front Pharmacol. 2022 Aug 24;13:980819. doi: 10.3389/fphar.2022.980819. PMID: 36091798; PMCID: PMC9449367.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9449367/
22.Sknepnek A, Miletić D, Stupar A, Salević-Jelić A, Nedović V and Cvetanović Kljakić A (2025) Natural solutions for diabetes: the therapeutic potential of plants and mushrooms. Front. Nutr. 12:1511049. doi: 10.3389/fnut.2025.1511049
https://www.frontiersin.org/journals/nutrition/articles/10.3389/fnut.2025.1511049/full
23.Shamim MZ, Mishra AK, Kausar T, Mahanta S, Sarma B, Kumar V, Mishra PK, Panda J, Baek KH, Mohanta YK. Exploring Edible Mushrooms for Diabetes: Unveiling Their Role in Prevention and Treatment. Molecules. 2023 Mar 21;28(6):2837. doi: 10.3390/molecules28062837. PMID: 36985818; PMCID: PMC10058372.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10058372/
24. Németh, Z.; Paulinné Bukovics, M.; Sümegi, L.D.; Sturm, G.; Takács, I.; Simon-Szabó, L. The Importance of Edible Medicinal Mushrooms and Their Potential Use as Therapeutic Agents Against Insulin Resistance. Int. J. Mol. Sci. 2025, 26, 827. https://doi.org/10.3390/ijms26020827
https://www.mdpi.com/1422-0067/26/2/827
25. Mohammad Azizur Rahman and Rabeya Akter, (2022). Diabetes Ameliorating Effect of Mushrooms. J. Diabetes and Islet Biology, 5(1); DOI:10.31579/2641-8975/026
https://www.auctoresonline.org/article/diabetes-ameliorating-effect-of-mushrooms-and-ameliorating-diabetes
26.Rubiya Khursheed, Sachin Kumar Singh, Sheetu Wadhwa, Monica Gulati, Ankit Awasthi, Therapeutic potential of mushrooms in diabetes mellitus: Role of polysaccharides, International Journal of Biological Macromolecules, Volume 164, 2020, Pages 1194-1205, ISSN 0141-8130, https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2020.07.145.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0141813020339088
27. HURIEZ C. Indications actuelles de la mycothérapie [Current indications of mycotherapy]. Paris Med. 1945 Nov 30;35:374-80. French. PMID: 21021559.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21021559/
28. DIOT. Premiers essais de mycothérapie dans les affections pyogènes et leurs résultats [First trials of mycotherapy in pyogenic conditions and their results]. Maroc Med. 1946 Feb-Mar;25(258):10-2. French. PMID: 20993868.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20993868/
29. CHABROL E. La mycothérapie dans les cirrhoses du foie [Mycotherapy in liver cirrhosis]. Presse Therm Clim. 1949 Jan-Feb;86(1-2):1-5. French. PMID: 18115812.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18115812/
30. KOURILSKY R. La mycothérapie dans la tuberculose pulmonaire chronique [Mycotherapy in chronic pulmonary tuberculosis]. Laval Med. 1949 Dec;14(10):1319-40. French. PMID: 15408327.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15408327/
31. Medicinal Mushrooms (PDQ®)–Patient Version, July 11, 2024, National Cancer Institute at the National Institutes of Health https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam/patient/mushrooms-pdq
32. Alaa A.M. Osman, Adrienn Seres-Bokor, Eszter Ducza, Diabetes mellitus therapy in the light of oxidative stress and cardiovascular complications, Journal of Diabetes and its Complications, Volume 39, Issue 2, 2025, 108941, ISSN 1056-8727, https://doi.org/10.1016/j.jdiacomp.2024.108941.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1056872724002678
33. Caturano A, D'Angelo M, Mormone A, Russo V, Mollica MP, Salvatore T, Galiero R, Rinaldi L, Vetrano E, Marfella R, Monda M, Giordano A, Sasso FC. Oxidative Stress in Type 2 Diabetes: Impacts from Pathogenesis to Lifestyle Modifications. Curr Issues Mol Biol. 2023 Aug 12;45(8):6651-6666. doi: 10.3390/cimb45080420. PMID: 37623239; PMCID: PMC10453126.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10453126/
34. Asmat U, Abad K, Ismail K. Diabetes mellitus and oxidative stress-A concise review. Saudi Pharm J. 2016 Sep;24(5):547-553. doi: 10.1016/j.jsps.2015.03.013. Epub 2015 Mar 21. PMID: 27752226; PMCID: PMC5059829.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5059829/
35. Yueting Cai, Shuiqing Hu, Jingrui Liu, Jinlan Luo, Wenhua Li, Jiaxin Tang, Siyang Liu, Ruolan Dong, Yan Yang, Ling Tu, Xizhen Xu, Diabetic vascular calcification inhibited by soluble epoxide hydrolase gene deletion via regressing NID2-mediated IGF2-ERK1/2 signaling pathway, Chinese Medical Journal, 10.1097/CM9.0000000000003792, 138, 20, (2657-2668), (2025).
https://mednexus.org/doi/10.1097/CM9.0000000000003230
36. An, Y., Xu, Bt., Wan, Sr. et al. The role of oxidative stress in diabetes mellitus-induced vascular endothelial dysfunction. Cardiovasc Diabetol 22, 237 (2023). https://doi.org/10.1186/s12933-023-01965-7
https://cardiab.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12933-023-01965-7
37.Giacco F, Brownlee M. Oxidative stress and diabetic complications. Circ Res. 2010 Oct 29;107(9):1058-70. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.110.223545. PMID: 21030723; PMCID: PMC2996922.
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/circresaha.110.223545
38.Mwangi RW, Macharia JM, Wagara IN, Bence RL. The antioxidant potential of different edible and medicinal mushrooms. Biomed Pharmacother. 2022 Mar;147:112621. doi: 10.1016/j.biopha.2022.112621. Epub 2022 Jan 10. PMID: 35026489.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332222000099
39. Podkowa, A., Kryczyk-Poprawa, A., Opoka, W. et al. Culinary–medicinal mushrooms: a review of organic compounds and bioelements with antioxidant activity. Eur Food Res Technol 247, 513–533 (2021). https://doi.org/10.1007/s00217-020-03646-1
https://link.springer.com/article/10.1007/s00217-020-03646-1
40. Aramabašić Jovanović J, Mihailović M, Uskoković A, Grdović N, Dinić S, Vidaković M. The Effects of Major Mushroom Bioactive Compounds on Mechanisms That Control Blood Glucose Level. J Fungi (Basel). 2021 Jan 16;7(1):58. doi: 10.3390/jof7010058. PMID: 33467194; PMCID: PMC7830770.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7830770/
41.Altaf S, Asmara, Iftikhar A and Muzaffar H, 2025. Pharmacological importance of medicinal mushroom Ganoderma specie for the treatment of diabetes. In: Khan A, Hussain R, Tahir S and Ghafoor N (eds), Medicinal Plants and Aromatics: A Holistic Health Perspective. Unique Scientific Publishers, Faisalabad, Pakistan, pp: 9-14. https://doi.org/10.47278/book.HH/2025.423
https://uniquescientificpublishers.com/pdf-files/HH/Medicinal-Plants-and-Aromatics/9-14.pdf
42. Aramabašić Jovanović, J.; Mihailović, M.; Uskoković, A.; Grdović, N.; Dinić, S.; Vidaković, M. The Effects of Major Mushroom Bioactive Compounds on Mechanisms That Control Blood Glucose Level. J. Fungi 2021, 7, 58. https://doi.org/10.3390/jof7010058
https://www.mdpi.com/2309-608X/7/1/58
43. Randeni, N., J. Luo, and B. Xu. 2025. “ Unveiling the Molecular Mechanisms of Natural Triterpenoids From Mushrooms Against Type 2 Diabetes: A Critical Review.” Phytotherapy Research 39, no. 8: 3466–3485. https://doi.org/10.1002/ptr.70030.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ptr.70030?af=R
44.Yingnan Jiang, Hongning Song, Guoying Zhang, Jianya Ling, The application of medicinal fungi from the subphylum Ascomycota in the treatment of type 2 diabetes, Journal of Future Foods, Volume 5, Issue 4, 2025, Pages 361-371, ISSN 2772-5669, https://doi.org/10.1016/j.jfutfo.2024.07.014.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S277256692400048X
45. Wu, Tong & Xu, Baojun. (2015). Antidiabetic and Antioxidant Activities of Eight Medicinal Mushroom Species from China. International journal of medicinal mushrooms. 17. 129-40. 10.1615/IntJMedMushrooms.v17.i2.40.
https://www.researchgate.net/publication/273326880_Antidiabetic_and_Antioxidant_Activities_of_Eight_Medicinal_Mushroom_Species_from_China
46. Alvandi, H., Ansari, E. ., Kianirad, S. ., Hatamian-Zarmi, A., Mokhtari Hosseini, Z. B., & Ebrahimi-Hosseinzadeh, B. (2022). Medicinal mushrooms as potential therapeutic agents in the treatment of diabetes mellitus: a review with focusing on in vivo and clinical studies. Italian Journal of Mycology, 51(1), 75–96. https://doi.org/10.6092/issn.2531-7342/15023
https://italianmycology.unibo.it/article/view/15023
47.De Silva, D.D., Rapior, S., Hyde, K.D. et al. Medicinal mushrooms in prevention and control of diabetes mellitus. Fungal Diversity 56, 1–29 (2012). https://doi.org/10.1007/s13225-012-0187-4
https://link.springer.com/article/10.1007/s13225-012-0187-4
48. Medicinal mushrooms show promise for combating insulin resistance February 25, 2025 By Angelika Erdélyi Semmelweis University
https://semmelweis.hu/english/2025/02/medicinal-mushrooms-show-promise-for-combating-insulin-resistance/
