ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΓΙΑ ΚΑΛΟ ΥΠΝΟ
|
Ιωάννης Κιούσης,
Στέλεχος Διατροφής & Διαιτολογίας Τελευταία ενημέρωση: 21/12/2025. Χρόνος ανάγνωσης 6 λεπτά
|
Οι διαταραχές ύπνου έχουν γίνει πιο συχνές και αποτελούν πλέον μια αυξανόμενη ανησυχία. Παγκοσμίως, 1 στους 3 ανθρώπους έχει κάποια συμπτώματα αϋπνίας.
Τα φάρμακα για τις διαταραχές ύπνου είναι εθιστικά (2). Μόνο στην Γερμανία, εκτιμάται ότι 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εξάρτηση από αυτήν την κατηγορία φαρμάκων.
Επίσης, μία ακόμα σοβαρή παρενέργεια τους είναι ότι οδηγούν σε λήθαργο κατά την διάρκεια της ημέρας.
Ως εκ τούτου, οι μη-φαρμακολογικές παρεμβάσεις αναζητώνται ολοένα και περισσότερο.
Σε παλαιότερη ανάρτηση είδαμε τα άμεσα οφέλη των φαρμακευτικών μανιταριών στην βελτίωση της ποιότητας αλλά και της ποσότητας του ύπνου. Περιέχουν μελατονίνη, καθώς και ηρεμιστικά/υπνωτικά συστατικά.
Σε αυτήν την ανάρτηση θα δούμε την αρωματοθεραπεία και ποια αιθέρια έλαια έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους, σύμφωνα με κλινικές δοκιμές (ανθρώπινες μελέτες). Δεν αναφέρονται αιθέρια έλαια, τα οποία έχουν δοκιμαστεί μόνο σε προκαταρκτικές μελέτες.
Αρχικά, θα ξεκινήσω από το αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιώ εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με περισσότερες από 15 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, οι επιδράσεις αυτού του αιθέριου ελαίου στην ποιότητα ύπνου έδειξαν θετικά αποτελέσματα. Η χρήση του συσχετίστηκε με βελτιωμένη ποιότητα ύπνου πριν από την εμφάνιση αϋπνίας ή άλλων διαταραχών ύπνου (1).
Το χρησιμοποιούσα καθημερινά.
Ωστόσο, στην πορεία άρχισε να με κουράζει το να εισπνέω το ίδιο άρωμα καθημερινά και κατέληξε να μην μου είναι ευχάριστο. Για αυτόν τον λόγο αποφάσισα να βάλω μία ποικιλία ώστε να αποφύγω αυτό το φαινόμενο της κόπωσης.
Ξεκίνησα μία έρευνα στην επιστημονική βιβλιογραφία και κατέληξα σε 4 ακόμα αιθέρια έλαια.
Μελέτη έδειξε ότι συνδυασμός 2 αιθέριων ελαίων, και όχι απαραίτητα σε καθημερινή χρήση, βελτιώνει τα συμπτώματα στέρησης ύπνου ακόμα και σε ασθενείς με εγκαύματα, των οποίων το ποσοστό εγκαυμάτων έφτανε ακόμα και σχεδόν το 50% (2, 6).
Τα αιθέρια έλαια προτείνονται λόγω της αγχολυτικής δράσης τους καθώς και της επίδρασής τους στην ποιότητα του ύπνου, αλλά και λόγω της ευκολίας στη χρήση τους, του χαμηλού κόστους και της εύκολης διαθεσιμότητας τους. Αποτελούν μία μη-φαρμακολογική και απλή μέθοδο.
Συμμετείχαν περισσότεροι/ες από 100 ασθενείς και τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ύπνου. Το εντυπωσιακό ήταν ότι τα οφέλη παρατηρήθηκαν σε μόλις 1 εβδομάδα.
Επιπλέον, οι ασθενείς με εγκαύματα υποφέρουν από διαταραχές ύπνου αφενός λόγω συσπάσεων των τραυμάτων και αφετέρου λόγω ανησυχιών σχετικά με το αισθητικό κομμάτι και την εμφάνιση του δέρματος, των οικονομικών και των επαγγελματικών ζητημάτων που προκύπτουν, την κόπωσης και του πόνου. Συνεπώς, το ότι υπήρξαν οφέλη μέσα σε μόλις 1 εβδομάδα, τονίζει ακόμα περισσότερο την αποτελεσματικότητα που έχουν τα αιθέρια έλαια για έναν καλό ύπνο (3).
Μία άλλη κλινική μελέτη έδειξε ότι μείγμα 3 αιθέριων ελαίων είχε σημαντική ευεργετική επίδραση στον ύπνο (3, 6).
Πιο συγκεκριμένα, στόχος αυτής της μελέτης που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη δεκαετία ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της αρωματοθεραπείας σε ανθρώπους καριέρας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε λιγότερο από 30 μέρες, παρουσιάστηκαν σημαντικές βελτιώσεις στην ποιότητα ύπνου. Σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση στην ποιότητα ύπνου παρατηρήθηκε στην ομάδα που έλαβε το μείγμα των 3 αιθέριων ελαίων σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε μονοθεραπεία με μόνο 1 αιθέριο έλαιο.
Ως εκ τούτου, το μείγμα αιθέριων μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ανθρώπους καριέρας - και όχι μόνο - ως ένας αποτελεσματικός τρόπος βελτίωσης στην ποιότητα ζωής (3).
Ψάχνοντας περισσότερες πληροφορίες για το 1 εκ των 3 αιθέριων ελαίων αυτού του μείγματος, διαπίστωσα ότι υπάρχει 1 ακόμα μελέτη, η οποία έδειξε ότι βοηθάει σημαντικά στην ποιότητα του ύπνου (7). Η διάρκεια της μελέτης ήταν 30 μέρες και χρησιμοποιήθηκαν μόλις 2 σταγόνες από το εν λόγω αιθέριο έλαιο.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η βαθμολογία της ποιότητας ύπνου βελτιώθηκε σημαντικά σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου και η επιστημονική ομάδα που διενήργησε την εν λόγω μελέτη προτείνει αυτό το αιθέριο έλαιο ως χρήσιμη μέθοδος για την βελτίωση της ποιότητας του ύπνου (7).
Το εν λόγω αιθέριο έλαιο είναι 1 από τα 4 που συστήνει και γνωστός επιστημονικός φορέας που ασχολείται αποκλειστικά με την Ιατρική του Ύπνου (8).
Μελέτη αξιολόγησε την μονοθεραπεία με ευρέως διαθέσιμο αιθέριο έλαιο και έδειξε έμμεση αποτελεσματικότητα στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου (4). Το εν λόγω αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται ευρέως κατά του ψυχολογικού στρες και του άγχους.
Το αξιοσημείωτο ήταν ότι τα οφέλη παρατηρήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, λιγότερο από 30 λεπτά (4, 6).
Πρόσφατη κλινική δοκιμή αρωματοθεραπείας με ένα ακόμα αιθέριο έλαιο αποκάλυψε την ρύθμιση της ποιότητας του ύπνου. Το αξιοσημείωτο ήταν ότι η εν λόγω μελέτη πραγματοποιήθηκε στο προσωπικό των χειρουργείων κατά την διάρκεια του κορωναϊού (5, 6).
Το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης ήταν πιο πιθανό να αντιμετωπίσει ψυχολογικά προβλήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία και στρες, κατά την διάρκεια του κορωναϊού σε σύγκριση με άλλες ομάδες πληθυσμών. Ειδικά η κατάσταση με το προσωπικό των χειρουργείων ήταν ακόμα χειρότερη: είχε κακής ποιότητας ύπνο και βίωσε υψηλότερο επίπεδο άγχους λόγω των ανεπαρκών διαλειμμάτων στην εργασία, του αυξημένου φόρτου εργασίας, των εκτεταμένων βαρδιών και της ανεπαρκούς υποστήριξης από την διεύθυνση των νοσοκομείων και άλλους παράγοντες.
Το εν λόγω φυτό χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην αρωματοθεραπεία για την διαχείριση των προβλημάτων ύπνου. Είναι γνωστό ως αγχολυτικό, υπνωτικό και ηρεμιστικό. Επίσης, έχει προταθεί για τα οφέλη του σε προβλήματα ύπνου από βοτανολόγους. Για αυτούς τους λόγους, η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να συγκρίνει τις επιδράσεις του στην ποιότητα ύπνου του προσωπικού των χειρουργείων κατά την διάρκεια του κορωναϊού.
Αρχικά, εισέπνευσαν το αιθέριο έλαιο στην αρχή της πρωινής βάρδιας. Επίσης, το χρησιμοποίησαν με συγκεκριμένο τρόπο κατά τον βραδινό ύπνο τους.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι μέσα σε 90 λεπτά μετά την εισπνοή πριν από την έναρξη της βάρδιας υπήρξε βελτίωση στην κλίμακα του άγχους. Ομοίως, η κλίμακα της ποιότητας ύπνου ήταν σημαντικά βελτιωμένη μετά από μόλις 1 μήνα.
Αυτα τα ευρήματα δείχνουν ότι το εν λόγω αιθέριο έλαιο ήταν αποτελεσματικό τόσο στην μείωση του άγχους όσο και στην βελτίωση της ποιότητας ύπνου σε μία ιδιαίτερα απαιτητική ομάδα ανθρώπων: το προσωπικό των χειρουργείων.
Από την στιγμή που είναι αποτελεσματικό σε αυτήν την κατηγορία εργαζόμενων, τότε, προσωπικά, μου αρκεί και το εντάσσω άμεσα στην φαρέτρα με τα αιθέρια έλαια που έχω επιλέξει για την βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Κλείνοντας, άλλες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι το εν λόγω αιθέριο έλαιο προσφέρει οφέλη στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου :
- σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση,
- σε ασθενείς που νοσηλεύονται σε καρδιολογικές μονάδες, καθώς και
- σε ασθενείς με καρκίνο.
Αν μη τι άλλο, τουλάχιστον εντυπωσιακό (5).
Η αρωματοθεραπεία με διάφορα αρωματικά φυτά έχει προσελκύσει σημαντική προσοχή στην διαχείριση των διαταραχών ύπνου (5). Δεν είναι τυχαιό το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερες ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο διενεργούν σχετικά πειράματα και μελέτες, με αποτέλεσμα η αρωματοθεραπεία να χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο.
Συνολικά, η αρωματοθεραπεία βοηθάει :
- στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου,
- της ικανοποίησης που προσλαμβάνουμε από τον ύπνο, καθώς και
- του συνολικού ρυθμού ύπνου σε ασθενείς με διαταραχές ύπνου (6).
Η ενημέρωση για :
- τα 5 προαναφερόμενα αιθέρια έλαια, καθώς και
- τον τρόπο εφαρμογής και χρήσης τους
είναι έναντι αμοιβής 20€.
Τα φάρμακα για τις διαταραχές ύπνου είναι εθιστικά (2). Μόνο στην Γερμανία, εκτιμάται ότι 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εξάρτηση από αυτήν την κατηγορία φαρμάκων.
Επίσης, μία ακόμα σοβαρή παρενέργεια τους είναι ότι οδηγούν σε λήθαργο κατά την διάρκεια της ημέρας.
Ως εκ τούτου, οι μη-φαρμακολογικές παρεμβάσεις αναζητώνται ολοένα και περισσότερο.
Σε παλαιότερη ανάρτηση είδαμε τα άμεσα οφέλη των φαρμακευτικών μανιταριών στην βελτίωση της ποιότητας αλλά και της ποσότητας του ύπνου. Περιέχουν μελατονίνη, καθώς και ηρεμιστικά/υπνωτικά συστατικά.
Σε αυτήν την ανάρτηση θα δούμε την αρωματοθεραπεία και ποια αιθέρια έλαια έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους, σύμφωνα με κλινικές δοκιμές (ανθρώπινες μελέτες). Δεν αναφέρονται αιθέρια έλαια, τα οποία έχουν δοκιμαστεί μόνο σε προκαταρκτικές μελέτες.
Αρχικά, θα ξεκινήσω από το αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιώ εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με περισσότερες από 15 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, οι επιδράσεις αυτού του αιθέριου ελαίου στην ποιότητα ύπνου έδειξαν θετικά αποτελέσματα. Η χρήση του συσχετίστηκε με βελτιωμένη ποιότητα ύπνου πριν από την εμφάνιση αϋπνίας ή άλλων διαταραχών ύπνου (1).
Το χρησιμοποιούσα καθημερινά.
Ωστόσο, στην πορεία άρχισε να με κουράζει το να εισπνέω το ίδιο άρωμα καθημερινά και κατέληξε να μην μου είναι ευχάριστο. Για αυτόν τον λόγο αποφάσισα να βάλω μία ποικιλία ώστε να αποφύγω αυτό το φαινόμενο της κόπωσης.
Ξεκίνησα μία έρευνα στην επιστημονική βιβλιογραφία και κατέληξα σε 4 ακόμα αιθέρια έλαια.
Μελέτη έδειξε ότι συνδυασμός 2 αιθέριων ελαίων, και όχι απαραίτητα σε καθημερινή χρήση, βελτιώνει τα συμπτώματα στέρησης ύπνου ακόμα και σε ασθενείς με εγκαύματα, των οποίων το ποσοστό εγκαυμάτων έφτανε ακόμα και σχεδόν το 50% (2, 6).
Τα αιθέρια έλαια προτείνονται λόγω της αγχολυτικής δράσης τους καθώς και της επίδρασής τους στην ποιότητα του ύπνου, αλλά και λόγω της ευκολίας στη χρήση τους, του χαμηλού κόστους και της εύκολης διαθεσιμότητας τους. Αποτελούν μία μη-φαρμακολογική και απλή μέθοδο.
Συμμετείχαν περισσότεροι/ες από 100 ασθενείς και τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ύπνου. Το εντυπωσιακό ήταν ότι τα οφέλη παρατηρήθηκαν σε μόλις 1 εβδομάδα.
Επιπλέον, οι ασθενείς με εγκαύματα υποφέρουν από διαταραχές ύπνου αφενός λόγω συσπάσεων των τραυμάτων και αφετέρου λόγω ανησυχιών σχετικά με το αισθητικό κομμάτι και την εμφάνιση του δέρματος, των οικονομικών και των επαγγελματικών ζητημάτων που προκύπτουν, την κόπωσης και του πόνου. Συνεπώς, το ότι υπήρξαν οφέλη μέσα σε μόλις 1 εβδομάδα, τονίζει ακόμα περισσότερο την αποτελεσματικότητα που έχουν τα αιθέρια έλαια για έναν καλό ύπνο (3).
Μία άλλη κλινική μελέτη έδειξε ότι μείγμα 3 αιθέριων ελαίων είχε σημαντική ευεργετική επίδραση στον ύπνο (3, 6).
Πιο συγκεκριμένα, στόχος αυτής της μελέτης που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη δεκαετία ήταν η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της αρωματοθεραπείας σε ανθρώπους καριέρας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε λιγότερο από 30 μέρες, παρουσιάστηκαν σημαντικές βελτιώσεις στην ποιότητα ύπνου. Σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση στην ποιότητα ύπνου παρατηρήθηκε στην ομάδα που έλαβε το μείγμα των 3 αιθέριων ελαίων σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε μονοθεραπεία με μόνο 1 αιθέριο έλαιο.
Ως εκ τούτου, το μείγμα αιθέριων μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ανθρώπους καριέρας - και όχι μόνο - ως ένας αποτελεσματικός τρόπος βελτίωσης στην ποιότητα ζωής (3).
Ψάχνοντας περισσότερες πληροφορίες για το 1 εκ των 3 αιθέριων ελαίων αυτού του μείγματος, διαπίστωσα ότι υπάρχει 1 ακόμα μελέτη, η οποία έδειξε ότι βοηθάει σημαντικά στην ποιότητα του ύπνου (7). Η διάρκεια της μελέτης ήταν 30 μέρες και χρησιμοποιήθηκαν μόλις 2 σταγόνες από το εν λόγω αιθέριο έλαιο.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η βαθμολογία της ποιότητας ύπνου βελτιώθηκε σημαντικά σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου και η επιστημονική ομάδα που διενήργησε την εν λόγω μελέτη προτείνει αυτό το αιθέριο έλαιο ως χρήσιμη μέθοδος για την βελτίωση της ποιότητας του ύπνου (7).
Το εν λόγω αιθέριο έλαιο είναι 1 από τα 4 που συστήνει και γνωστός επιστημονικός φορέας που ασχολείται αποκλειστικά με την Ιατρική του Ύπνου (8).
Μελέτη αξιολόγησε την μονοθεραπεία με ευρέως διαθέσιμο αιθέριο έλαιο και έδειξε έμμεση αποτελεσματικότητα στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου (4). Το εν λόγω αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται ευρέως κατά του ψυχολογικού στρες και του άγχους.
Το αξιοσημείωτο ήταν ότι τα οφέλη παρατηρήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, λιγότερο από 30 λεπτά (4, 6).
Πρόσφατη κλινική δοκιμή αρωματοθεραπείας με ένα ακόμα αιθέριο έλαιο αποκάλυψε την ρύθμιση της ποιότητας του ύπνου. Το αξιοσημείωτο ήταν ότι η εν λόγω μελέτη πραγματοποιήθηκε στο προσωπικό των χειρουργείων κατά την διάρκεια του κορωναϊού (5, 6).
Το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης ήταν πιο πιθανό να αντιμετωπίσει ψυχολογικά προβλήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία και στρες, κατά την διάρκεια του κορωναϊού σε σύγκριση με άλλες ομάδες πληθυσμών. Ειδικά η κατάσταση με το προσωπικό των χειρουργείων ήταν ακόμα χειρότερη: είχε κακής ποιότητας ύπνο και βίωσε υψηλότερο επίπεδο άγχους λόγω των ανεπαρκών διαλειμμάτων στην εργασία, του αυξημένου φόρτου εργασίας, των εκτεταμένων βαρδιών και της ανεπαρκούς υποστήριξης από την διεύθυνση των νοσοκομείων και άλλους παράγοντες.
Το εν λόγω φυτό χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην αρωματοθεραπεία για την διαχείριση των προβλημάτων ύπνου. Είναι γνωστό ως αγχολυτικό, υπνωτικό και ηρεμιστικό. Επίσης, έχει προταθεί για τα οφέλη του σε προβλήματα ύπνου από βοτανολόγους. Για αυτούς τους λόγους, η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να συγκρίνει τις επιδράσεις του στην ποιότητα ύπνου του προσωπικού των χειρουργείων κατά την διάρκεια του κορωναϊού.
Αρχικά, εισέπνευσαν το αιθέριο έλαιο στην αρχή της πρωινής βάρδιας. Επίσης, το χρησιμοποίησαν με συγκεκριμένο τρόπο κατά τον βραδινό ύπνο τους.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι μέσα σε 90 λεπτά μετά την εισπνοή πριν από την έναρξη της βάρδιας υπήρξε βελτίωση στην κλίμακα του άγχους. Ομοίως, η κλίμακα της ποιότητας ύπνου ήταν σημαντικά βελτιωμένη μετά από μόλις 1 μήνα.
Αυτα τα ευρήματα δείχνουν ότι το εν λόγω αιθέριο έλαιο ήταν αποτελεσματικό τόσο στην μείωση του άγχους όσο και στην βελτίωση της ποιότητας ύπνου σε μία ιδιαίτερα απαιτητική ομάδα ανθρώπων: το προσωπικό των χειρουργείων.
Από την στιγμή που είναι αποτελεσματικό σε αυτήν την κατηγορία εργαζόμενων, τότε, προσωπικά, μου αρκεί και το εντάσσω άμεσα στην φαρέτρα με τα αιθέρια έλαια που έχω επιλέξει για την βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Κλείνοντας, άλλες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι το εν λόγω αιθέριο έλαιο προσφέρει οφέλη στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου :
- σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση,
- σε ασθενείς που νοσηλεύονται σε καρδιολογικές μονάδες, καθώς και
- σε ασθενείς με καρκίνο.
Αν μη τι άλλο, τουλάχιστον εντυπωσιακό (5).
Η αρωματοθεραπεία με διάφορα αρωματικά φυτά έχει προσελκύσει σημαντική προσοχή στην διαχείριση των διαταραχών ύπνου (5). Δεν είναι τυχαιό το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερες ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο διενεργούν σχετικά πειράματα και μελέτες, με αποτέλεσμα η αρωματοθεραπεία να χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο.
Συνολικά, η αρωματοθεραπεία βοηθάει :
- στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου,
- της ικανοποίησης που προσλαμβάνουμε από τον ύπνο, καθώς και
- του συνολικού ρυθμού ύπνου σε ασθενείς με διαταραχές ύπνου (6).
Η ενημέρωση για :
- τα 5 προαναφερόμενα αιθέρια έλαια, καθώς και
- τον τρόπο εφαρμογής και χρήσης τους
είναι έναντι αμοιβής 20€.
Υπάρχει δυνατότητα για συνεδρία διάρκειας 30 λεπτών, όπου συζητιούνται τα εξής:
- 12 συμβουλές ύπνου που συστήνονται από παγκοσμίως κορυφαίο νευροεπιστήμονα με εξειδίκευση στην Ιατρική του Ύπνου
- 5 πρακτικές που έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τον ύπνο, ιδίως όταν εφαρμόζονται συστηματικά μέσα στην ημέρα και την εβδομάδα
- 3 φαρμακευτικά μανιτάρια που έχουν δοκιμαστεί τόσο σε κλινικές δοκιμές όσο και σε ανθρώπους που παρακολουθώ με διαταραχές ύπνου
- 2 βιταμίνες + 1 βότανο με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στον ύπνο.
Η πρόσθετη αμοιβή είναι 40€.
- 12 συμβουλές ύπνου που συστήνονται από παγκοσμίως κορυφαίο νευροεπιστήμονα με εξειδίκευση στην Ιατρική του Ύπνου
- 5 πρακτικές που έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τον ύπνο, ιδίως όταν εφαρμόζονται συστηματικά μέσα στην ημέρα και την εβδομάδα
- 3 φαρμακευτικά μανιτάρια που έχουν δοκιμαστεί τόσο σε κλινικές δοκιμές όσο και σε ανθρώπους που παρακολουθώ με διαταραχές ύπνου
- 2 βιταμίνες + 1 βότανο με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στον ύπνο.
Η πρόσθετη αμοιβή είναι 40€.
